TRƯỜNG TH NGUYỄN VĂN HUYÊN

LUYỆN TỪ VÀ CÂU
LỚP 5

GIÁO VIÊN: TRẦN KIM NGÂN

Luyện từ và câu

Khởi động:

Trong Tiếng Việt có các kiểu cấu tạo
từ như thế nào ?
Thế nào là từ đơn ? Cho ví dụ.
Thế nào là từ phức? Cho ví dụ.

Thứ năm ngày 28 tháng 12 năm 2023

Luyện từ và câu

Ôn tập về câu
Hoạt động 1: Củng cố kiến thức về câu

Đọc bài tập 1, SGK trang 171

Bài 1: Đọc mẩu chuyện vui sau và thực hiện nhiệm vụ bên dưới

Nghĩa của từ “cũng”
Cô giáo phàn nàn với mẹ của một học sinh:
- Cháu nhà chị hôm nay cóp bài kiểm tra của bạn.
- Thế thì đáng buồn quá ! Nhưng vì sao cô biết cháu đã cóp bài của
bạn ạ ?
- Thưa chị, bài của cháu và bạn ngồi cạnh cháu có những lỗi giống
hệt nhau.
Bà mẹ thắc mắc:
- Nhưng cũng có thể là bạn cháu cóp bài của cháu ?
- Không đâu ! Đề bài có câu hỏi như thế này : “Em hãy cho biết đại
từ là gì.” Bạn cháu trả lời: “Em không biết.” Còn cháu thì viết :
“Em cũng không biết”.

a/

Tìm trong mẩu chuyện trên:

- Một câu hỏi
- Một câu kể
- Một câu cảm
- Một câu khiến
b/ Nêu những dấu hiệu của kiểu câu nói
trên.

Ôn tập về câu
+ Câu hỏi dùng để làm gì? Có thể nhận ra câu hỏi bằng dấu hiệu gì ?

+ Câu kể dùng để làm gì ? Có thể nhận ra câu kể bằng dấu hiệu gì ?

+ Câu khiến dùng để làm gì ? Có thể nhận ra câu khiến bằng dấu hiệu gì ?

+ Câu cảm dùng để làm gì ? Có thể nhận ra câu cảm bằng dấu hiệu gì ?

Các kiểu câu:
Các kiểu câu

Câu hỏi

Chức năng
-Dùng

để hỏi về
điều chưa biết
-Dùng

Câu kể

để kể, tả,
giới thiệu bày tỏ
ý kiến, tâm tư,
- tình cảm

Các từ đặc biệt
-Ai,

gì, nào,

sao,
không…

để bộc lộ -Chao ôi, a,
trời ơi, quá,
cảm xúc
lắm…
-Hãy, đừng,
-Dùng để nêu
Câu khiến yêu cầu, đề nghị, chớ, mong,
mong muốn
đềnghị,…
Câu cảm

-Dùng

Dấu câu
-Dấu

chấm hỏi
-Dấu chấm

(hoặc)
Dấu hai chấm
-Dấu chấm
than
-Dấu

chấm
than (hoặc )
Dấu chấm

a) Tìm trong mẩu chuyện trên:
- Một câu hỏi
- Một câu kể
- Một câu cảm
- Một câu khiến

b) Nêu những dấu hiệu của mỗi kiểu câu nói trên.
Làm cá nhân vào vở bài tập rồi trao đổi kết quả
với bạn bên cạnh.

Kiểu câu

Câu hỏi

Câu kể

Câu
khiến
Câu cảm

Ví dụ

Dấu hiệu

+ Nhưng vì sao cô biết cháu đã
cóp bài của bạn ạ ?
- Câu hỏi dùng để hỏi điều chưa biết
+ Nhưng cũng có thể là bạn
- Cuối câu có dấu chấm hỏi (?)
cháu cóp bài của cháu ?
+ Cô giáo phàn nàn với
mẹ của một học sinh :
+ Cháu nhà chị hôm nay
cóp bài kiểm tra của bạn.
+ Thưa chị, bài của cháu và
bạn ngồi cạnh cháu có
những lỗi giống hệt nhau.
+ Bà mẹ thắc mắc :
+ Bạn cháu trả lời :
+ Em không biết.
+ Còn cháu thì viết :
+ Em cũng không biết.

+Em hãy cho biết đại từ là gì.
+ Thế thì đáng buồn quá !
+ Không đâu !

- Câu dùng để kể sự việc
- Cuối câu có dấu chấm hoặc
dấu hai chấm.

- Câu nêu yêu cầu, đề nghị.
- Trong câu có từ hãy
- Câu bộc lộ cảm xúc.
- Trong câu có các từ quá, đâu.
- Cuối câu có dấu chấm than (!)

Thứ năm ngày 28 tháng 12 năm 2023

Luyện từ và câu

ÔN TẬP VỀ CÂU

Hoạt động 2: Ôn tập các kiểu câu:

Đọc bài tập 2, SGK trang 171

Bài 2. Phân loại các kiểu câu kể trong mẩu chuyện sau.
Xác định thành phần của từng câu (chủ ngữ, vị ngữ,
trạng ngữ).

Quyết định độc đáo

Cách đây không lâu, lãnh đạo Hội đồng thành
phốNót-tinh-ghêm ở nước Anh đã quyết định phạt
tiền các công chức nói hoặc viết tiếng Anh không
đúng chuẩn.Theo quyết định này, mỗi lần mắc lỗi,
công chức bị phạt 1 bảng. Ông chủ tịch Hội đồng
thành phố tuyên bố sẽ không kí bất cứ văn bản nào
có lỗi ngữ pháp và chính tả. Đây là một biện pháp
mạnh nhằm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Anh.
bảng : đơn vị tiền của nước Anh.

Thứ năm ngày 28 tháng 12 năm 2023
Luyện từ và câu

Ôn tập về câu

Các em đã biết những kiểu câu kể nào ?
Ai làm gì ? Ai thế nào ? Ai là gì ?
Chủ ngữ và vị ngữ trong kiểu câu đó
trả lời cho câu hỏi nào ?

Thứ năm ngày 28 tháng 12 năm 2023
Luyện từ và câu

Ôn tập về câu

Các kiểu câu kể
Kiểu câu kể

Chủ ngữ

Vị ngữ

Ai làm gì ?

Trả lời câu hỏi Ai
(Cái gì, con gì ) ?

Trả lời câu hỏi Làm gì ?

Ai thế nào ?

Trả lời câu hỏi Ai
(Cái gì, con gì) ?

Trả lời câu hỏi Thế nào ?

Ai là gì ?

Trả lời câu hỏi Ai
(Cái gì, con gì) ?

Trả lời câu hỏi Là gì ?

Bài 2. Phân loại các kiểu câu kể trong mẩu chuyện sau. Xác định
thành phần của từng câu (chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ).

Quyết định độc đáo
Cách đây không lâu, lãnh đạo Hội đồng thành phố Nót-tinh-ghêm
ở nước Anh đã quyết định phạt tiền các công chức nói hoặc viết tiếng
Anh không đúng chuẩn. Theo quyết định này, mỗi lần mắc lỗi, công
chức bị phạt 1 bảng. Ông chủ tịch Hội đồng thành phố tuyên bố sẽ
không kí bất cứ văn bản nào có lỗi ngữ pháp và chính tả. Đây là một
biện pháp mạnh nhằm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Anh.

Mẩu chuyện trên có mấy câu ?

Thứ năm ngày 28 tháng 12 năm 2023

Luyện từ và câu
ÔN TẬP VỀ CÂU

Bài 2. Phân loại các kiểu câu kể trong mẩu chuyện sau. Xác định thành phần
của từng câu (chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ).

Ai
làm gì?

Cách đây không lâu, lãnh đạo Hội đồng thành phố Nót-tinh-ghêm ở nước Anh
TN
CN
đã quyết định phạt tiền các công chức nói hoặc viết tiếng Anh không đúng chuẩn.
VN
Ông chủ tịch Hội đồng thành phố tuyên bố sẽ không kí bất cứ văn bản nào
VN
CN
có lỗi ngữ pháp và chính tả.

Ai
Theo quyết định này, mỗi lần mắc lỗi, công chức
thế nào?
TN
CN

Ai
là gì?

bị phạt 1 bảng.
VN

Đây là một biện pháp mạnh nhằm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Anh.
CN
VN

C¸c kiÓu c©u
Chøc n¨ng

C¸c tõ ®Æc biÖt DÊu c©u

C©u hái
(c©u
nghi
vÊn)

Dïng ®Ó hái vÒ ®iÒu ch­ Ai, g×, nµo, sao,
a biÕt
kh«ng…
(dïng ®Ó béc lé th¸i ®é
khen, chª, kh¼ng ®Þnh,
phñ ®Þnh, yªu cÇu hoÆc
mong muèn)
C©u kÓ
Dïng ®Ó kÓ, t¶, giíi
(c©u trÇn thiÖu hoÆc bµy tá ý
kiÕn, t©m tư­, t×nh c¶m
thuËt)
Dïng ®Ó nªu yªu cÇu,
H·y, chí, ®õng;
C©u
mêi, nhê, yªu
khiÕn ®Ò nghÞ, mong muèn
cÇu, ®Ò nghÞ…

DÊu chÊm
hái

C©u
c¶m

DÊu chÊm
than

Dïng ®Ó béc lé c¶m
xóc

«i,a, «i chao,
trêi, trêi ¬i…

DÊu chÊm
DÊu hai
chÊm
DÊu chÊm
than, dÊu
chÊm

Các kiểu câu kể
Kiểu câu kể

Chủ ngữ

Vị ngữ

Ai làm gì ?

Trả lời câu hỏi Ai
(Cái gì, con gì ) ?

Trả lời câu hỏi
Làm gì ?

Ai thế nào ?

Trả lời câu hỏi Ai
(Cái gì, con gì) ?

Trả lời câu hỏi
Thế nào ?

Trả lời câu hỏi Ai
(Cái gì, con gì) ?

Trả lời câu hỏi
Là gì ?

Ai là gì ?