Luyện từ và câu
Ôn tập về dấu câu
(Dấu gạch ngang)
Bài 1: Dựa vào kiến thức đã học ở lớp 4 và các ví dụ dưới đây, hãy lập bảng tổng kết về tác dụng của dấu gạch ngang:
a) Chú hề vội tiếp lời:
- Tất nhiên rồi. Khi một con H­ơu mất sừng, cái sừng mới sẽ mọc lên. Sau khi đêm thay thế cho ngày, ngày lại thay thế chỗ của đêm.
- Mặt trăng cũng như­ vậy, mọi thứ đều như­ vậy... - Giọng công chúa nhỏ dần, nhỏ dần. Nàng đã ngủ.
Chú hề đắp chăn cho công chúa rồi rón rén ra khỏi phòng.
b) Đứng ở nơi đây, nhìn ra xa, phong cảnh thật là đẹp. Bên trái là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị N­ơng - con gái vua Hùng V­ơng thứ 18 - theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao.
c) Thiếu nhi tham gia công tác xã hội :
- Tham gia tuyên truyền, cổ động cho các phong trào.
- Tham gia Tết trồng cây, làm vệ sinh tr­ờng lớp, xóm làng.
- Chăm sóc gia đình th­ơng binh, liệt sỹ; giúp đỡ ng­ời già neo đơn, ng­ời có hoàn cảnh khó khăn.
Cái bếp lò
Sáng tháng chạp. Trời rét căm căm. Hai bên đ­ờng đi, cánh đồng phủ kín tuyết trắng. Tôi đi ng­ợc gió, mũ sụp xuống mắt, cổ áo da che kín mũi. Chợt tôi thấy bên đ­ờng, tr­ớc mặt tôi, một em bé trai quãng m­ời tuổi. Em đi đầu trần, mặt mũi đỏ ửng lên vì rét. Hai tay thủ trong túi, em đi rất nhanh.
- Chào bác - Em bé nói với tôi.
- Cháu đi đâu vậy ? - Tôi hỏi em.
- Th­a bác, cháu đi học.
- Sáng nay rét lắm. Thế mà cháu vẫn đi à ?
- Th­a bác, vâng. Rét lắm, mà nhà cháu lại không đốt lò s­ởi. Chúng cháu rét cóng cả ng­ời.
- Nhà cháu không có than ủ ­ ?
- Th­a bác, than đắt lắm.
- Cháu thích đi học lắm phải không ? Cháu yêu tr­ờng chứ ? Cháu yêu thầy chứ ?
Đôi mắt xanh đẹp đẽ của em bé sáng long lanh khi em đáp lời tôi:
- Th­a bác, vâng… Cháu yêu thầy giáo lắm...Thầy có cả một cái bếp lò…
Theo A. ĐÔ-ĐÊ
Bài 2. Tìm dấu gạch ngang trong mẩu chuyện. Nêu tác dụng của dấu gạch ngang trong từng trường hợp.
- Tác dụng : Đánh dấu phần chú thích trong câu
- Chào bác - Em bé nói với tôi.
- Cháu đi đâu vậy? - Tôi hỏi em.
Tác dụng : Đánh dấu chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại
Trong tất cá các trường hợp còn lại.
Ô cửa bí mật
Mçi « lµ mét c©u hái
Trò chơi
Dấu gạch ngang trong câu sau có tác dụng gì?
Hôm nay Hoa gặp tôi, bạn hỏi ngay:
- Bài thi học kì môn Toán cậu được mấy điểm?
A. Đánh dấu lời nói nhân vật
B. Đánh dấu lời chú thích
C. Đánh dấu các bộ phận liệt kê
Dấu gạcch ngang thứ 2 trong câu sau có tác dụng gì?
-Vội về, tôi để nó ở ngoài ruộng - anh chồng lên tiếng đáp.
A. Đánh dấu lời nói nhân vật
B. Đánh dấu lời chú thích
C. Đánh dấu các bộ phận liệt kê
Đặt 1 câu có dấu ngạch ngang
Dặn dò