Kiểm tra bài cũ
H: Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và cho biết những thành ngữ này liên quan đến phương châm hội thoại nào: ăn không nói có, khua môi múa mép.
- ăn không nói có: vu khống, bịa đặt
- khua môi múa mép: nói năng ba hoa, khoác lác, phô trương
-> Các thành ngữ trên đều chỉ những cách nói, nội dung nói không tuân thủ phương châm về chất.

Mất rồi!
Một người cha trước khi đi vắng có đưa cho đứa con tờ giấy và dặn nếu có ai đến hỏi bố thì đưa cho họ. Tối đến, đứa bé đưa tờ giấy vào gần ngọn nến để đọc, chẳng may tờ giấy bị cháy thành tro.
Sáng hôm sau có khách đến hỏi :
- Bố cháu có nhà không?
Lặng im một lúc, đứa bé nói:
- Mất rồi!
- Mất bao giờ?
- Tối hôm qua!
- Sao lại mất?
- Cháy!
-> Phương châm về lượng
các phương châm hội thoại
(tiếp theo)
Bài 2 - Tiết 8
Thành ngữ:
" Ông nói gà, bà nói vịt "
TRống
Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược
1) Khách : Nóng quá !
Chủ nhà : Mất điện rồi !

2) Cô gái : Anh ơi ! Quả khế chín rồi kìa.
Chàng trai: Cành cây cao lắm !

3) Sinh viên A: Hôm nay ngày mấy rồi nhỉ ?
Sinh viên B: Hết tiền rồi à ?
+BT1:
- Thành ngữ "dây cà ra dây muống"
- Thành ngữ "lúng búng như ngậm hột thị"
+ BT2:
Câu: Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy.
- Có thể hiểu theo 2 cách:
+ Cách 1: Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn.
+ Cách 2: Tôi đồng ý với những nhận định của một (những) người nào đó về truyện ngắn của ông ấy (truyện do ông ấy sáng tác).
Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về truyện ngắn.
Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn mà ông ấy sáng tác.
Tôi đồng ý với những nhận định của các bạn về truyện ngắn của ông ấy.
Luyện tập
Bài 1: (SGK-T23)
Lời nói gói vàng
Một điều nhịn là chín điều lành.
Chim khôn kêu tiếng rảnh rang
Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.
Vàng thì thử lửa thử than
Chuông kêu thử tiếng,người ngoan thử lời.
Chẳng được miếng thịt miếng xôi
Cũng được lời nói cho nguôi tấm lòng.
Hoa thơm ai nỡ bỏ rơi,
Người khôn ai nói nặng lời làm chi.
Bài 3: (SGK-T23)
a) Nói dịu nhẹ như khen, nhưng thật ra là mỉa mai, chê trách là
b) Nói trước lời mà người khác chưa kịp nói là
c) Nói nhằm châm chọc điều không hay của người khác một cách cố ý là
d) Nói chen vào chuyện của người trên khi không được hỏi đến là
-> Phương châm lịch sự
e) Nói rành mạch, cặn kẽ, có trước có sau là
nói ra đầu, ra đũa
nói mát
nói hớt
nói móc
nói leo
-> PC cách thức
Bài 4: (SGK-T23)
A- Khi người nói chuẩn bị hỏi về một vấn đề không đúng vào đề tài mà hai người đang trao đổi, tránh để người nghe hiểu là mình không tuân thủ phương châm quan hệ.
B- Trong giao tiếp đôi khi vì một lý do nào đó, người nói phải nói một điều mà người đó nghĩ là sẽ làm tổn thương thể diện của người đối thoại. Để giảm nhẹ ảnh hưởng, tức là xuất phát từ việc chủ ý tuân thủ phương châm lịch sự.
C- Những cách nói này báo hiệu cho người đối thoại biết là người đó đã không tuân thủ phương châm lịch sự và phải chấm dứt sự vi phạm đó.
trò chơi ô chữ
trò chơi ô chữ

Giao tiếp thành công
P
đ á n h t r ố n g l ả n g
N ó i b ă m n ó i b ổ
đ i ề u n ặ n g t i ế n g n h ẹ
n ó i n h ư đ ấ m v à o t a i
M ồ m l o a m é p g i ả i
N ó i n h ư d ù i đ ụ c c h ấ m m ắ m c á y
n ử a ú p n ử a m ở
ă n k h ô n g n ó i c ó
Các phương châm hội thoại

Phương châm về lượng: Nội dung lời nói đáp ứng đúng yêu cầu giao tiếp, không thiếu, không thừa.
Phương châm về chất: Đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực.
Phương châm quan hệ: Cần nói đúng vào đề tài giao tiếp , tránh nói lạc đề.
Phương châm cách thức: Cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch; tránh cách nói mơ hồ.
Phương châm lịch sự: Cần tế nhị và tôn trọng người khác.
Tổng kết
Luyện tập -bài 5
"Lời nói gói vàng" muốn so sánh giá trị của lời nói ( gói vàng). Đó là khi ta phát huy được hiệu quả của lời nói trong giao tiếp, làm thoả mãn người nghe. Còn:
"Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau"
không có nghĩa là lời nói không có giá trị mà lời nói là tài sản chung của cộng đồng xã hội-khi giao tiếp ta phải sử dụng lựa chọn sao cho phù hợp- giao tiếp có hiệu quả .