Vật lí 9
Quang học
* Câu hỏi:
Hãy nêu đường truyền của hai tia sáng đặc biệt qua thấu kính phân kì?
Từ đó hãy nêu cách nhận biết một thấu kính phân kì ?
TIẾT49, BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Thứ sáu ngày 27 thánh 02 năm 2009
f
f
TIẾT 49 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞITHẤU KÍNH PHÂN KÌ
*Vật ở xa thấu kính d> 2f, 2f>d>f
*V?t ? g?n th?u kính d< f
f
f
TIẾT 49: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
C1. Laứm thớ nghieọm chửựng toỷ raống khoõng hửựng ủửụùc aỷnh cuỷa vaọt treõn maứn vụựi moùi vũ trớ cuỷa vaọt
1. Vaọt ụỷ xa thaỏu kớnh d> 2f
Không hứng được ảnh trên màn.
f
f
TIẾT 49: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

2. Vaọt ụỷ xa thaỏu kớnh 2f > d > f

Không hứng được ảnh trên màn.
f
f
3. Vaọt ụỷ g?n thaỏu kớnh d< f
Không hứng được ảnh trên màn.
TIẾT 49: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
f
f
C2, Laøm theá naøo ñeå quan saùt aûnh taïo bôûi thaáu kính phaân kì? Aûnh ñoù laø aûnh thaät hay aûnh aûo? Cuøng chieàu hay ngöôïc chieàu vôùi vaät ? Lôùn hay nhoû hôn vaät?
1. Vaät ôû xa thaáu kính d>2f
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
f
f
Vật ở xa thấu kính 2f > d> f
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
f
f
Vật ở gần thấu
kính d< f
V?y ?nh c?a v?t t?o bởi th?u kính phân kì là ?nh ?o, cùng chi?u v?i v?t, nhỏ hơn vật và nằm trong khoảng tiêu cự
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
Thứ sáu ngày 27 thánh 02 năm 2009
TIẾT 49 BÀI 45: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.D?C DI?M C?A ?NH C?A M?T V?T T?O B?I TH?U KÍNH PH�N KÌ

+ Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân
kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật và
luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính.
+ Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị
trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự.
II.CÁCH DỰNG ẢNH
F
F’
B
B`
A
A`
A’B’ là ảnh của AB tạo bởi TKPK
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
II CÁCH DỰNG ẢNH
O
I
K
R
F
F’
B
B`
A
A`
K
I
+ Khi tịnh tiến AB luôn vuông góc với trục chính thì tại mọi vị trí, tia BI là không đổi. Do đó BO luôn cắt IK kéo dài tại B` nằm trong đoạn FI. Chính vì vậy A`B` luôn ở trong khoảng tiêu cự .
0
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
II CÁCH DỰNG ẢNH
Dựa vào hình vẽ, hãy lập luận để chứng tỏ A`B` luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính
A
B
F’
0
F
F’
Dựng ảnhTKHT
Dựng ảnh TKPK
C5: Đặt vật AB trước thấu kính có tiêu cự f=12cm. Vật AB cách thấu kính một khoảng d=8cm, A nằm trên trục chính. Hãy dựng ảnh A`B` của AB. trong hai trường hợp:
+ Thấu kính là hội tụ.
+ Thấu kính là phân kì.
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
II CÁCH DỰNG ẢNH
III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH

F
B
A
0
A
B
F’
0
I
F
F
F’
B
A
K
I
0
Dựng ảnh TKHT
Dựng ảnh TKPK
B
ảnh A’B’> vật AB
ảnh A’B’< vật AB
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
II CÁCH DỰNG ẢNH
III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH
K
R
R
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
IV VẬN DỤNG
Cùng chiều với vật
+TKHT thì aûnh lôùn hôn vaät
vaø ôû xa thaáu kính hôn vaät

*Giống:
*Khác:
A
B
F’
0
I
F
B
+TKPK thì ảnh nhỏ hơn
vật và gần thấu kính hơn vật

Ảnh ảo của thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì có điểm gì giống nhau, khác nhau

F
F’
B
A
K
I
0
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
II CÁCH DỰNG ẢNH
III ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH
IV VẬN DỤNG
Bạn Đông bị cận thị nặng. Nếu Đông bỏ kính ra, ta nhìn thấy mắt bạn to hơn hay nhỏ hơn khi nhìn mắt bạn lúc đang đeo kính?
A
B
A`
B`
0
I
K
F’
F
h
C7.1
AB = h = 0,6cm
AO = d = 8cm
OF= OF’= f = 12cm
A’O = ?
A’B’ = h’=? cm
GIẢI
Mà OI=AB=0,6
A’F’ =A’O+OF’
nên
Từ (1) và (2) ta được
A`O = 24(cm)
(1)
(2)
Thay A`O =24 vào (1)
Ta tính được A`B` =h` = 1,8 (cm)
TIẾT 49 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
IV VẬN DỤNG
4.A’O =96
C7.2
AB = h = 0,6cm
AO = d = 8cm
OF=OF`= f = 12cm
AO`=?
A`B` = h`=? cm
GIẢI
Mà OI=AB=0,6
A’F=OF-OA’
nên
(1)
(2)
từ (1) và (2) ta có :
A`O = 4,8 (cm)
Thay A`O =4,8 vào (1)
Ta tính đu?c A`B` =h` =0,36(cm)
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
IV. VẬN DỤNG
Thứ sáu ngày 27 thánh 02 năm 2009
TIẾT 49 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
I.ĐẶC ĐIỂM CỦA ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ

II.CÁCH DỰNG ẢNH
B`
A`
I
K
R
+ Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật, và luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính .
+ Vật đặt rất xa thấu kính, ảnh ảo của vật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự.
TIẾT 9 : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ
III. ĐỘ LỚN CỦA ẢNH ẢO TẠO BỞI CÁC THẤU KÍNH
Ảnh A’B’> vật AB
Ảnh A’B’< vật AB
ảnh TKHT
ảnh TKHT
A
B
F’
0
I
F
F
F’
B
A
K
I
0
B
*Hoïc baøi, traû lôøi caùc caâu hoûi ôû SGK, hoaøn thaønh C7, ñoïc phaàn coù theå em chöa bieát
*Laøm baøi taäp 44-45.1 -> 44-45.5 SBT
*Chuaån bò baøi 46:
+ Maãu baùo caùo nhö SGK (traû lôøi caâu hoûi)
+ Xem kó noäi dung chuaån bò vaø quy trình thöïc haønh ño tieâu cöï cuûa TKHT