ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN LIÊN CHIỂU
TRƯỜNG THCS NGUYỄN LƯƠNG BẰNG
CHƯƠNG VI : PHÂN THỨC ĐẠI SỐ

BÀI 21 : PHÂN THỨC ĐẠI SỐ

Giáo viên
Thành phố
Sách

: Hà Duy Ninh
: Đà Nẵng
: Kết nối tri thức với cuộc sống

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
“Trong một cuộc đua xe đạp, các vận động
viên phải hoàn thành ba chặng đua bao gồm
9 km leo dốc; 5 km xuống dốc và 36 km
đường bằng phẳng. Vận tốc của một vận
động viên trên chặng đường bằng phẳng
hơn vận tốc leo dốc
5km/h và kém vận tốc xuống dốc 10km/h. Nếu biết vận tốc của vận động viên
trên chặng đường bằng phẳng thì có tính được thời gian hoàn thành cuộc đua
của vận động viên đó không?”

CHƯƠNG VI:
PHÂN THỨC ĐẠI SỐ
BÀI 21: PHÂN THỨC ĐẠI SỐ

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

Phân thức đại số

2

Hai phân thức bằng nhau

3

Điều kiện xác định giá trị của phân thức

PHẦN 1.
PHÂN THỨC ĐẠI SỐ

Phân thức đại số là gì?
HĐ 1:

Thảo luận nhóm, hoàn thành HĐ1.

Trong tình huống mở đầu, giả sử vận tốc trung bình của một vận động viên
đi xe đạp trên 36 km đường bằng phẳng là x (km/h).
Hãy viết biểu thức biểu thị:

𝟗
- Thời gian vận động viên hoàn thành chặng leo dốc 𝒙 −𝟓 (giờ)

𝟓
- Thời gian vận động viên hoàn thành chặng xuống dốc 𝒙 +𝟏𝟎 (giờ)
𝟑𝟔
- Thời gian vận động viên hoàn thành chặng đường bằng phẳng 𝒙 (giờ)

Phân thức đại số là gì?
HĐ 2:
Thảo luận nhóm, hoàn thành HĐ2.
Viết biểu thức biểu thị tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài của một hình
chữ nhật có chiều rộng là (cm) và chiều dài là (cm).
Giải:
Biểu thức biểu thị tỉ số giữa chiều rộng và chiều dài của một hình chữ
𝒙
nhật đó là:
𝒚

KẾT LUẬN
• Một phân thức đại số (phân thức) là một biểu thức có dạng

𝐴
, trong đó𝐵A,

B là hai đa thức và B khác đa thức 0.
• A được gọi là tử thức (hoặc tử) và B được gọi là mẫu thức (mẫu).

Nhận xét:
Mỗi đa thức cũng được coi là một phân thức với mẫu thức bằng 1.
Đặc biệt, số 0 và số 1 cũng là những phân thức đại số

Ví dụ 1:
a) Cách viết nào sau đây không cho một phân thức?
3

6 𝑦 𝑧 𝑥𝑦 + 𝑧 𝑦 + 𝑧
0
3
;
;
;
; 𝑥 − 𝑥𝑦 .
2
−3
0
𝑥 +1
𝑥

b) Viết mẫu thức của mỗi phân thức trong các cách viết trên?
Giải

𝑦+𝑧
a) Trong các cách viết trên
không
phải
là
một
phân
thức.
0

Ví dụ 1:
a) Cách viết nào sau đây không cho một phân thức?
3

6 𝑦 𝑧 𝑥𝑦 + 𝑧 𝑦 + 𝑧
0
3
;
;
;
; 𝑥 − 𝑥𝑦 .
2
−3
0
𝑥 +1
𝑥

b) Viết mẫu thức của mỗi phân thức trong các cách viết trên?
Giải
3

6 𝑦 𝑧 𝑥𝑦 + 𝑧
0
3
;
;
;
𝑥
−
𝑥𝑦
2
b) Các phân thức 𝑥
có mẫu thức lần
−3
𝑥 +1
2
lượt là 𝑥 ;−3 ; 𝑥 + 1 ; 1.

LUYỆN TẬP 1
Trong các cặp phân thức sau, cặp phân thức nào có cùng mẫu thức?
3

− 20 𝑥
4𝑥
;
a)
2 và
2
3𝑦
5𝑦
5 𝑥 − 10
5 𝑥 − 10
;
b)
và
2
2
𝑥 −1
𝑥 +1

5 𝑥 +10
4 −2 𝑥
.
c)
và
4 𝑥−8
4 ( 𝑥 −2)

TRANH LUẬN
3− 2 𝑥
1 Không phải là phân thức.
3+
𝑥

3− 2 𝑥
1 là phân thức chứ!
3+
𝑥

Theo em, bạn nào đúng?

VẬN DỤNG

Bài tập 6.4 (SGK-tr7)
2

𝑥 + 𝑥 −2
Viết điều kiện xác định của phân thức
.
Tính
giá
trị
𝑥+ 2
của phân thức trên lần lượt tại
Giải

- Điều kiện xác định: hay .
- Giá trị của phân thức tại lần lượt bằng

Bài tập 6.5 (SGK-tr7)

A
0
=1
Cho A là một đa thức khác 0 tuỳ ý. Hãy giải thích vì sao =0 và
A
A
Giải:
Vì mỗi đa thức được coi là phân thức với mẫu bằng 1, đặc biệt số 0
1
0
và số 1 cũng là phân thức bằng cách coi 0= 1 và 1= 1
Cần chứng tỏ
Ta có: nên

0 0
A 1
= và
=
A 1
A 1
0 0
. Tương tự, =
nên
A 1

A 1
=
A 1

NHẮC EM
1

Ghi nhớ kiến thức trong bài

2

Hoàn thành bài tập SGK, SBT

3

Chuẩn bị bài mới

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1

Ghi nhớ kiến thức trong bài

2

Hoàn thành bài tập SGK, SBT

3

Chuẩn bị bài mới