CHƯƠNG II
PHÂN TỬ - LIÊN KẾT
HÓA HỌC
BÀI 5
PHÂN TỬ - ĐƠN CHẤT –
HỢP CHẤT

I. Đơn chất và hợp chất

Quan sát các mô hình trong Hình 5.1, thào luận nhóm và thực hiện
yêu cầu sau:
Dựa vào thành phần nguyên tố, em hãy phân loại các chất trên
thành hai loại: chất được tạo nên từ một nguyên tố hoá học và chất
được tạo nên từ hai nguyên tố hoá học

Chất được tạo nên từ
hai nguyên tố hoá học:
d) Khí carbon dioxide
e) Muối ăn ở thể rắn
Chất được tạo nên
từ một nguyên tố
hoá học:
a) Đồng ở thể rắn
b) Khí oxygen

1. Đơn chất
- Đơn chất là những chất được tạo
nên từ một nguyên tố hoá học.
Ví dụ: Đồng , khí oxygen, khí hydrogen, …
Chú ý:
- Một nguyên tố thường chỉ tạo nên một
dạng đơn chất
- Một số nguyên tố có thể tạo nên các dạng
đơn chất khác nhau

Một số nguyên tố tạo nên các dạng đơn
chất khác nhau

Than chì và
kim cương
đều tạo nên
từ nguyên tố
carbon

Đơn chất phân loại thành kim loại, phi kim,
khí hiếm

Nhôm

Khí Hydrogen

Sulfur

2. Hợp chất:
- Hợp chất là những chất được tạo nên từ hai
hay nhiều nguyên tố hoá học.
Ví dụ: Muối ăn (được tạo nên từ 2 nguyên tố
Na và Cl), khí carbon dioxide (được tạo nên
từ 2 nguyên tố C và O), glucose (được tạo nên
từ 3 nguyên tố C, H và O),…
- Phân loại:
+ Hợp chất vô cơ: muối ăn, khí carbon
dioxide,…
+ Hợp chất hữu cơ: glucose, protein,…

II. Phân tử
1. Khái niệm

- Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số
nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy
đủ tính chất hoá học của chất.
- Chú ý:
+ Phân tử đơn chất được tạo nên bởi các
nguyên tử của cùng một nguyên tố hóa học.
+ Phân tử hợp chất được tạo nên bởi các
nguyên tử của các nguyên tố hóa học khác
nhau.

2. Khối lượng phân tử
- Khối lượng phân tử của một chất bằng
tổng khối lượng của các nguyên tử có
trong phân tử chất đó.
- Được tính theo đơn vị amu.
- Ví dụ:
+ Khối lượng phân tử của nitrogen: 2.14 =
28 (amu)
+ Khối lượng phân tử của methane: 12 +
4.1 = 16 (amu)

III/ LUYỆN TẬP

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Câu 1: Đánh dấu X vào ô trống sao cho hợp lí:
Chất

Nước cất
Nước đường

Chất nguyên chất

Hỗn hợp

Đơn chất

Hợp chất

 

 

 

 

 

 

X

X
Iron (Sắt)

X

 

 

 

Không khí

 

 

 

Aluminium (Nhôm)

 

 

 

Nước cam

 

 

 

Nước biển

 

X

X

X
X
X

 

X

X
X

 

Câu 2:Cho biết đâu là đơn chất, đâu là hợp chất ? Giải thích và
Tính khối lượng phân tử của các chất sau
a/Copper sulfate biết mỗi phân tử gồm 1 nguyên tử Cu, 1
nguyên tử S và 4 nguyên tử O
b/Oxygen biết mỗi phân tử gồm 2 nguyên tử O
c/Muối ăn biết mỗi phân tử gồm 1 nguyên tử Na và 1
nguyên tử Cl
d/Khí amoniac biết mỗi phân tử gồm 1 nguyên tử N và 3
nguyên tử H
b/Bromine: biết mỗi phân tử gồm 2 nguyên tử Br

a/ Copper sulfate biết mỗi phân tử gồm 1 nguyên tử Cu, 1
nguyên tử S và 4 nguyên tử O
b/ Oxygen biết mỗi phân tử gồm 2 nguyên tử O
c/Muối ăn biết mỗi phân tử gồm 1 nguyên tử Na và 1
nguyên tử Cl
a/ Copper sulfate :Hợp chất vì tạo 3 nguyên tố là Cu ( copper),
S ( sulfur) và oxygen
PTK = Cu + S + 4 O = 64 + 32 + 4. 16 = 160 amu
b/ Oxygen: đơn chất tạo bởi 1 nguyên tố là O
PTK = 2 . O = 16.2 =32 amu
c/Muối ăn : hợp chất vì tạo bởi 2 nguyên tố gồm Na( sodium)
và Cl ( chlorine)
PTK = Na + Cl = 23 + 35,5 = 58,5 amu

d/ Khí amoniac biết mỗi phân tử gồm 1
nguyên tử N và 3 nguyên tử H
e/ Bromine: biết mỗi phân tử gồm 2 nguyên
tử Br
d/ Khí amoniac: hợp chất vì tạo bởi 2 nguyên tố là N
và H
PTK = N + 3H = 14 + 3.1 =17amu

e/ Bromine: đơn chất vì tạo bởi 1 nguyên tố Br
PTK = 2 Br = 2.80 = 160 amu

CHẤT

1
ĐƠN CHẤT

KIM
3
LOẠI

PHI
4
KIM

HỢP CHẤT
21

HỢP
CHẤT
5
VÔ
CƠ

HỢP
CHẤT
6
HỮU
CƠ

Điền cụm từ thích hợp vào các ô số trong sơ
đồ thể hiện sự phân loại chất ở trên .

Câu 4: Hãy chọn câu đúng trong các câu
sau:
a- Đơn chất là những chất tạo nên từ 2
nguyên tố hoá học trở lên.
b- Hợp chất là những chất tạo nên từ 1
nguyên tố hoá học

cc- Đơn chất là những chất tạo nên từ 1
nguyên tố hoá học

d- Cả 3 ý trên đều đúng.

Câu 5: Trong số các chất cho dưới đây, hãy chỉ ra
và giải thích chất nào là đơn chất , chất nào là
hợp chất?
Hợp chất
a. Khí amoniac tạo nên từ N & H.
Đơn chất
b. Phosphorus đỏ tạo nên từ P.
Hợp chất
c. Acid chlohiđric tạo nên từ H& Cl.
d. Calcium carbonat tạo nên từ Ca, C, O. Hợp chất
Hợp chất
e. Glucozo tạo nên từ C, H, O.
Đơn chất
f. Kim loại Magnesium tạo nên từ Mg.
18

VẬN DỤNG
VỀ NHÀ HOÀN THÀNH
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Câu 1: Em hãy giải thích vì sao khi mở lọ nước hoa, một
lát sau có thể ngửi thấy mùi nước hoa
Câu 2: Em quan sát video thí nghiệm: hoà tan thuốc tím
vào nước, giải thích hiện tượng quan sát được (Link
https://www.youtube.com/watch?v=O2uyagAE-BA)

DẶN DÒ

20