TIẾT 56: BÀI 52:
PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I. Phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện
6. Trẻ sơ sinh khóc
Những phản xạ nào là tự nhiên sinh ra đã có?
Những phản xạ nào là được hình thành trong đời sống?
Lấy ví dụ khác về PXCĐK và PXKĐK.
Phản xạ có điều kiện
Tập đi
Trời lạnh mặc áo ấm
Nóng bật quạt
Thức dậy đúng giờ
Chơi đá bóng
Phản xạ không điều kiện
Bú và nuốt sữa ở trẻ
Trời lạnh nổi da gà
Hắt hơi
Khóc
Bảng 52.1. Các phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
x
x
x
x
x
x
- Phản xạ không điều kiện là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập.
- Phản xạ có điều kiện là phản xạ được hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập rèn luyện.
I. Phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện
TIẾT 56: BÀI 52:
PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1. Hình thành phản xạ có điều kiện
* Thí nghiệm:
Nhà sinh lý học thần kinh người Nga Ivan Petrovich Paplov _ người sáng lập ra lí thuyết hoạt động thần kinh cấp cao .Ông là người đầu tiên nghiên cứu não bộ bằng các phương pháp thực nghiệm khách quan , là người đưa ra nhận định :”Mọi hoạt động hành vi đều là các phản xạ”
Vùng thị giác ở thuỳ chẩm
Phản xạ định hướng với ánh đèn
Thí nghiệm của Paplôp
Khi bật đèn, tín hiệu sáng qua mắt kích thích lên vùng thị giác ở thuỳ chẩm và chó cảm nhận được ánh sáng.
Tuyến nước bọt
Phản xạ tiết nước bọt đối với thức ăn
- Khi có thức ăn vào miệng, tín hiệu được truyền theo dây thần kinh đến trung khu điều khiển ở hành tuỷ hưng phấn, làm tiết nước bọt đồng thời trung khu ăn uống ở vỏ não cũng hưng phấn.
Vùng ăn uống ở vỏ não
Trung khu tiết nước bọt
Thí nghiệm của Paplôp
Thí nghiệm của Paplôp
Bật đèn trước, rồi cho ăn. Lặp đi lặp lại quá trình này nhiều lần, khi đó cả vùng thị giác và vùng ăn uống đều hoạt động, đường liên hệ tạm thời đang được hình thành.
Bật đèn rồi cho ăn nhiều lần, ánh đèn sẽ trở thành tín hiệu của ăn uống.
Đang hình thành đường liên hệ tạm thời
Khi đường liên hệ tạm thời được hình thành thì phản xạ có điều kiện được thành lập.
Đường liên hệ tạm thời đã được hoàn thành.
Phản xạ có điều kiện tiết nước bọt với ánh đèn đã được thiết lập.
Thí nghiệm của Paplôp
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1. Hình thành phản xạ có điều kiện
- Phản xạ có điều kiện hình thành phải có sự kết hợp giữa một kích thích có điều kiện với kích thích không điều kiện.
- Trong đó kích thích có điều kiện phải tác động trước kích thích không điều kiện một thời gian ngắn.
- Quá trình kết hợp đó phải được lặp đi lặp lại nhiều lần.
- Thực chất của phản xạ có điều kiện là: hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng ở vỏ đại não với nhau.
2. Ức chế phản xạ có điều kiện
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1. Hình thành phản xạ có điều kiện
Trong thí nghiệm trên nếu ta chỉ bật đèn mà không cho chó ăn nhiều lần thì hiện tượng gì sẽ xảy ra?
Các phản xạ có điều kiện nếu không được củng cố thường xuyên sẽ bị mất do ức chế tắt dần, vì vậy phải thường xuyên củng cố các phản xạ có điều kiện đã được hình thành.
II. Sự hình thành phản xạ có điều kiện
1. Hình thành phản xạ có điều kiện
2. Ức chế phản xạ có điều kiện
- Khi phản xạ có điều kiện không được củng cố thì sẽ mất dần.
- Ý nghĩa:
+ Đảm bảo sự thích nghi với môi trường và điều kiện sống luôn thay đổi.
+ Hình thành các thói quen tập quán tốt đối với con người.
Bền vững
Số lượng hạn chế
Có tính chất cá thể, không di truyền
Trung ương nằm ở vỏ não
Được hình thành trong đời sống
III. So sánh các tính chất của PXKĐK và PXCĐK
Dặn dò:
H?c b�i trong v?, tr? l?i c�c c�u h?i SGK.
Xem tru?c b�i 53 " Ho?t d?ng th?n kinh c?p cao ? ngu?i".
Tìm c�c tu li?u cĩ li�n quan d?n ho?t d?ng th?n kinh c?p cao.