BÀI 1
PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG
NHÓM 2 - V14 - THPT CHUYÊN LONG AN
PHÁP
LUẬT
VÀ
ĐỜI
SỐNG
Khái niệm pháp luật
Vai trò của pháp luật
trong đời sống xã hội
Bản chất của pháp luật
Mối quan hệ
giữa pháp luật với đạo đức
Phương tiện để công dân thực hiện
và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình
Phương tiện để nhà nước
quản lí xã hội
Bản chất xã hội
Bản chất giai cấp
Các đặc trưng
Pháp luật là gì?
Là hệ thống các ……………………………do
……………………, thể hiện ý chí của Nhà nước, được……………………………... bằng quyền lực Nhà nước.
quy tắc xử sự chung
Nhà nước ban hành
Nhà nước bảo đảm thực hiện
a. Khái niệm pháp luật
Quốc hội
Hiến pháp
b. Các đặc trưng của pháp luật
Các
đặc
trưng
của
pháp
luật
Tính quy phạm phổ biến
Tính quyền lực, tính bắt buộc chung
Tính xác định chặt chẽ về hình thức
- Tính quy phạm phổ biến làm nên giá trị công bằng, bình đẳng trước pháp luật.
Tính quy phạm: khuôn mẫu
Tính phổ biến: áp dụng nhiều lần, đối với nhiều người, ở nhiều nơi

Tại sao tính quy phạm phổ biến này lại làm nên giá trị công bằng, bình đẳng trước pháp luật?

? B?t k? ai ? trong di?u ki?n, hồn c?nh nh?t d?nh cung ph?i th?c hi?n theo khuơn m?u ph�p lu?t quy d?nh.
Tính quy phạm phổ biến
Điều 127. Ly hôn có yếu tố nước ngoài
1. Việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt Nam được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam theo quy định của Luật này.
2. Trong trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú ở Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng; nếu họ không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam.
3. Việc giải quyết tài sản là bất động sản ở nước ngoài khi ly hôn tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản đó.
Điều 127. Luật Hôn nhân gia đình qui định:
Điều 6. Các hành vi bị nghiêm cấm
1. Tước đoạt quyền sống của trẻ em.
2. Bỏ rơi, bỏ mặc, mua bán, bắt cóc, đánh tráo, chiếm đoạt trẻ em.
3. Xâm hại tình dục, bạo lực, lạm dụng, bóc lột trẻ em.
4. Tổ chức, hỗ trợ, xúi giục, ép buộc trẻ em tảo hôn.
5. Sử dụng, rủ rê, xúi giục, kích động, lợi dụng, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc trẻ em thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.
Điều 6. Luật Trẻ em qui định
- C�c quy ph?m ph�p lu?t do........ v� du?c b?o d?m th?c hi?n b?ng..........
1. Cha, m?, gi�o vi�n, ngu?i cham sĩc tr? em v�c�c th�nh vi�n trong gia dình cĩ tr�ch nhi?m guong m?u v? m?i m?t cho tr? em noi theo; t? h?c d? cĩ ki?n th?c, k? nang gi�o d?c tr? em v? d?o d?c, nh�n c�ch, quy?n v� b?n ph?n c?a tr? em; t?o mơi tru?ng l�nh m?nh cho s? ph�t tri?n tồn di?n c?a tr? em.
Di?u 105. X? l� vi ph?m
Co quan, t? ch?c, c� nh�n cĩ h�nh vi vi ph?m quy d?nh c?a Lu?t n�y thì t�y theo tính ch?t, m?c d? vi ph?m�m�b? x? l� k? lu?t,�x? ph?t vi ph?m h�nh chính ho?c b? truy c?u tr�ch nhi?m hình s? theo quy d?nh c?a ph�p lu?t.
Tính quyền lực, tính bắt buộc chung
Nhà nước ban hành
quyền lực Nhà nước
1. Người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ những trường hợp sau thì được chở tối đa hai người:

a) Chở người bệnh đi cấp cứu;
b) Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật;
c) Trẻ em dưới 14 tuổi.

- Hình thức thể hiện của pháp luật là các văn bản có chứa quy phạm pháp luật do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành. Văn bản này được gọi là văn bản quy phạm pháp luật.
Tính xác định chặt chẽ về hình thức
Yêu cầu chặt chẽ về hình thức
+Văn phong diễn đạt chính xác, một nghĩa.
+ Cơ quan ban hành văn bản và hiệu lực của văn bản phải được quy định chặt chẽ trong hiến pháp hoặc luật.
Điều 30. Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy
1. Người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe gắn máy chỉ được chở một người, trừ những trường hợp sau thì được chở tối đa hai người:
a) Chở người bệnh đi cấp cứu;
b) Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật;
c) Trẻ em dưới 14 tuổi.
2. Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm có cài quai đúng quy cách.
3. Người điều khiển xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy không được thực hiện các hành vi sau đây:
a) Đi xe dàn hàng ngang;
b) Đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác;
c) Sử dụng ô, điện thoại di động, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính;
d) Sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác, mang, vác và chở vật cồng kềnh;
đ) Buông cả hai tay hoặc đi xe bằng một bánh đối với xe hai bánh, bằng hai bánh đối với xe ba bánh;
e) Hành vi khác gây mất trật tự, an toàn giao thông.
Yêu cầu về nội dung
+ Nội dung của văn bản do cơ quan cấp dưới ban hành không được trái với nội dung của văn bản do cấp trên ban hành
+ Nội dung của tất cả các văn bản đều phải phù hợp, không được trái Hiến pháp.
Hiến pháp năm 1992 quy định nguyên tắc: “Nhà nước và xã hội không thừa nhận việc phân biệt đối xử giữa các con” (điều 64).
Phù hợp với Hiến pháp, Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 khẳng định quy tắc chung “cha mẹ không được phân biệt giữa các con” (điều 34).
3. MỐI QUAN HỆ
GIỮA PHÁP LUẬT VỚI ĐẠO ĐỨC
►Giống nhau:

Các quy phạm pháp luật và quy phạm đạo đức đều là các chuẩn mực để điều chỉnh các quan hệ xã hội nhưng khác nhau về hình thức thể hiện, về phương thức tác động.


►Pháp luật và đạo đức có mối quan hệ như thế nào?

Pháp luật là một phương tiện đặc thù để thể hiện của sự công minh, lẽ phải, tự do, công bằng và bảo vệ các giá trị đạo đức cao cả.

Nhiều quy tắc đạo đức có tính phổ biến, phù hợp với sự phát triển và tiến bộ của xã hội đã được Nhà nước ghi nhận thành các quy phạm pháp luật.
Ví Dụ:

Ở một số địa phương, theo tập quán, hôn nhân giữa những người có họ trong vòng 5 đời bị coi là không hợp đạo lý.

Luật Hôn nhân và gia đình quy định không được kết hôn giữa những người có cùng dòng máu trực hệ, giữa những người có họ trong phạm vi ba đời (điều 10)
“Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ, kính cha…”

Điều 35, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định:
“Con có bổn phận yêu quý, kính trọng, biêt ơn, hiếu thảo với cha mẹ, lắng nghe những lời khuyên bảo đúng đắn của cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình.
Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha, mẹ”.

KẾT LUẬN

Các nguyên tắc đạo đức tiến bộ là nền tảng nội dung của một hệ thống pháp luật tốt.