Tiết 39 - Bài 36:
PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT CÓ HOA
I. PHÁT TRIỂN LÀ GÌ?
II. NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
III. MỐI QUAN HỆ GIỮA SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
IV. ỨNG DỤNG KIẾN THỨC VỀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. PHÁT TRIỂN LÀ GÌ?
Phát triển của cơ thể thực vật là toàn bộ những biến đổi diễn ra theo chu trình sống, bao gồm các quá trình liên quan với nhau: sinh trưởng, phân hóa và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể (rễ, thân, lá, hoa, quả).
PHÁT TRIỂN LÀ GÌ?
THẾ NÀO LÀ SỰ XEN KẼ THẾ HỆ?
VAI TRÒ CỦA SỰ XEN KẼ THẾ HỆ LÀ GÌ?
Là sự xen kẽ thế hệ lưỡng bội (2n) và đơn bội (n) trong chu trình phát triển cá thể.
Khi nào cây cà chua ra hoa và dựa vào đâu để xác định tuổi của thực vật một năm?
a
b
II. NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
Cây ra hoa ở lá thứ mấy?
1. Tuổi của cây
- Không phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh.
- Tùy vào giống và loài, đến độ tuổi xác định thì cây ra hoa.
II. NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
2. Nhiệt độ thấp và quang chu kì
Tại sao một số loài hoa khi mang từ Đà Lạt hay từ miền Bắc về trồng ở miền Nam thì cây vẫn sống nhưng không ra hoa?
1. Tuổi của cây
II. NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
2. Nhiệt độ thấp và quang chu kì
THẾ NÀO LÀ HIỆN TƯỢNG XUÂN HÓA?
Sự ra hoa phụ thuộc vào nhiệt độ thấp (tự nhiên hay nhân tạo) ở một số loài cây gọi là hiện tượng “xuân hóa”.
a. Nhiệt độ thấp
Điều kiện cây Thanh Long ra hoa?
Bắt đầu thắp đèn Hình 36.3 20 ngày sau
1. Tuổi của cây
II. NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
2. Nhiệt độ thấp và quang chu kì
Quang chu kì là gì? Dựa vào đâu người ta chia thực vật thành 3 nhóm: cây ngày ngắn, cây ngày dài và cây trung tính?
Là sự ra hoa ở TV phụ thuộc vào tương quan độ dài ngày và đêm. Dựa vào phản ứng của thực vật với quang chu kì người ta chia làm 3 nhóm thực vật.
a. Nhiệt độ thấp
b. Quang chu kì
Chỉ ra hoa trong điều kiện ngày ngắn có độ chiếu sáng thấp hơn 12 giờ.
Thế nào là cây ngày ngắn?
Chỉ ra hoa trong điều kiện ngày dài có độ chiếu sáng cao hơn 12 giờ.
Thế nào là cây ngày dài?.
Đến độ tuổi là ra hoa, không phụ thuộc vào ngoại cảnh.
Cây ngô
Thế nào là cây trung tính?


Bảng phân loại cây theo quang chu kỳ
Chiếu sáng
< 12h
Chiếu sáng
> 12h
Ngày ngắn và ngày dài
Cà phê, mía, thược dược, cúc...
Lúa mì, thanh long, dâu tây,…
Cà chua, ngô,hướng dương…
Là sắc tố cảm nhận quang chu kỳ
Là sắc tố cảm nhận kích thích ánh sáng, có vai trò đối với sự đóng mở khí khổng.
Phitôcrôm là gì? Ý nghĩa của phitocrom đối với quang chu kì?
1. Tuổi của cây
II. NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
2. Nhiệt độ thấp và quang chu kì
a. Nhiệt độ thấp
b. Quang chu kì
c. Phitôcrôm
Cơ chế nào chuyển cây từ trạng thái sinh dưỡng sang trạng thái ra hoa khi cây ở điều kiện quang chu kì thích hợp?
Ở điều kiện quang chu kì thích hợp, trong lá hình thành hooc môn ra hoa (florigen) rồi di chuyển vào đỉnh sinh trưởng của thân và cành kích thích sự ra hoa.
1. Tuổi của cây
II. NHỮNG NHÂN TỐ CHI PHỐI SỰ RA HOA
2. Nhiệt độ thấp và quang chu kì
a. Nhiệt độ thấp
b. Quang chu kì
c. Phitôcrôm
3. Hooc môn ra hoa
III. MỐI QUAN HỆ GIỮA SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
ST gắn với PT và PT trên cơ sở của ST.
ST và PT là hai quá trình liên quan với nhau, đó là hai mặt của chu trình sống của cây.
Sinh trưởng và phát triển ở thực vật có mối quan hệ với nhau như thế nào?
Trong trồng trọt
IV. ỨNG DỤNG KIẾN THỨC VỀ ST VÀ PT
Để thúc hạt hay củ nảy mầm sớm khi chúng đang ở trạng thái ngủ, có thể sử dụng hoocmon giberelin.
Trong việc điều tiết sinh trưởng của cây gỗ trong rừng,…
Nêu ví dụ vận dụng kiến thức về ST vào các thao tác xử lí hạt, củ nảy mầm và ứng dụng vào công nghiệp?
1. Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng.
Trong công nghệ rượu bia
Sử dụng hoocmon sinh trưởng giberelin để tăng quá trình phân giải tinh bột thành mạch nha.
2. Ứng dụng kiến thức về phát triển
Chọn giống cây trồng theo vùng địa lí, theo mùa.
Xen canh; chuyển, gối vụ cây nông nghiệp và trồng rừng hỗn loài.
Dựa vào hiệu ứng quang chu kỳ để điều khiển cây ra hoa theo ý muốn.
Trồng rau cải xen vào vườn cây ăn trái
Trồng lúa xen với cây rau màu