Câu 1:
Trình bày đặc điểm, tình hình chính trị Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.
Câu 2:
Em hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.
KN Hoàng Công Chất (1739-1769)
Khoái Châu,Sơn Nam
KN Nguyễn Danh Phương (1740-1751)
Vĩnh Phúc,Sơn Tây
KN Nguyễn Hữu Cầu (1741 -1751) Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh
KN Lê Duy Mật
(1738-1770) Thanh Hoá, Nghệ An
KN Tây Sơn
(1771 - 1789)
Tây Sơn (Bình Định)
Sông Gianh
KN chàng Lía
TIẾT 50: BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
TIẾT 50: BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
I. KHỞI NGHĨA TÂY SƠN BÙNG NỔ
Nguyên nhân bùng nổ của cuộc khởi nghĩa
Vài nét về khởi nghĩa nông dân Tây Sơn
TIẾT 50: BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
I. KHỞI NGHĨA TÂY SƠN BÙNG NỔ
1. Nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa
Em có nhận xét gì về tình hình chính trị xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII?
Nửa sau thế kỉ XVIII chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu dần.
Những biểu hiện nào chứng tỏ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong đi vào con đường suy yếu và mục nát ?
- Việc mua quan bán tước phổ biến. Số quan lại ngày càng tăng, nhất là quan thu thuế. Có nơi trong 1 xã có 20 xã trưởng và hàng chục nhân viên thu thuế (còn gọi là tướng thần). Quan lại, cường hào kết thành bè cánh, đàn áp bóc lột nhân dân thậm tệ và đua nhau ăn chơi xa xỉ.
Những biểu hiện nào chứng tỏ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong đi vào con đường suy yếu và mục nát ?
-Trong triều Trương Phúc Loan nắm hết mọi quyền hành, tự xưng là “quốc phó”, khét tiếng tham lam, vơ vét của công. Hằng năm bắt lính nộp 5 gánh đầy dây mây để thay thế dây xâu tiền cũ đã bị hỏng.
Ảnh minh họa
Trương Phúc Loan
Những biểu hiện nào chứng tỏ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong đi vào con đường suy yếu và mục nát ?
Tương truyền, có năm nước lụt ngập dinh thự sau khi nước rút phơi vàng bạc ở sân cho khô thì sáng rực cả 1 góc trời.
“Trong nhà Loan vàng bạc, châu báu, gấm vóc đầy rẫy; nô bộc, trâu ngựa không biết bao nhiêu mà kể”.
Nhà bác học Lê Qúy Đôn (thế kỉ XVIII) nhận xét: “Từ quan đến quan nhỏ, nhà cửa chạm trổ,… lấy sự phú quý phong lưu để khoe khoang lẫn nhau… Họ coi vàng bạc như cát, lúa gạo như bùn, hoang phí vô cùng”.
Những biểu hiện nào chứng tỏ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong đi vào con đường suy yếu và mục nát ?
+ Theo Phủ biên tạp lục: Dinh thự quý tộc “la liệt hai bên bờ thượng lưu sông Phú Xuân và con sông nhỏ ở Phú Cam” ngày đêm yến tiệc, ca hát liên miên.
Quan sát các hình ảnh sau cho biết sự mục nát của chính quyền họ Nguyễn dẫn đến những hậu quả gì đối với nông dân và các tầng lớp khác?
Nông dân bị địa chủ cường hào lấn chiếm ruộng đất. Nhân dân phải nộp thuế, nộp lâm thổ sản quý.
Nông dân bị địa chủ cường hào chiếm ruộng đất, phải nộp nhiều thứ thuế, lâm thổ sản quý như ngà voi, sừng tê, mật ong...Ngay từ thời chúa Nguyễn Phúc Khoát, hệ thống thuế khóa phức tạp, cồng kềnh, nặng nề, quan dưới lạm thu khiến dân phải nộp nhiều hơn quy định. Sang thời Trương Phúc Loan nắm quyền, dân Đàng Trong càng bị bóc lột nặng nề hơn.
TIẾT 50: BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
I. KHỞI NGHĨA TÂY SƠN BÙNG NỔ
1. Nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa
- Chính quyền họ Nguyễn suy yếu mục nát.
- Kinh tế suy giảm trầm trọng.
- Đời sống nông dân cơ cực
Quan lại ăn chơi xa xỉ trên mồ hôi, xương máu của người dân
Đời sống nhân dân cơ cực, nghèo khổ
Nhân dân căm ghét vua quan nhà Nguyễn => Mâu thuẫn trong xã hội ngày càng gay gắt
Các cuộc khởi nghĩa bùng nổ chống lại chính quyền phong kiến
Lược đồ Đàng trong nửa sau thế kỉ XVIII
KN của Lành - Quảng Ngãi
KN Lí
Văn Quang
(Gia Định)
KN Chàng Lía
Bình Định
Trình bày hiểu biết của em về chàng Lía ?
Lía vốn xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo khổ. Cha mất sớm, Gia cảnh bần hàn, Lía phải đi ở chăn trâu cho một phú hộ trong vùng, chịu sự hành hạ, đánh đập rất khổ cực, vì thế mà Lía sớm có tinh thần quật khởi. Lía là người có sức khoẻ, tính tình khí khái, ngang tàng lại thông minh nhanh nhẹn, giỏi võ nghệ.
Có một lần, do không chịu được cảnh một tên quan cậy thế ức hiếp dân làng, Lía đã đánh chết hắn. Sau khi mẹ qua đời, Lía tìm đến Truông Mây (Bình Định), Lía trở thành thủ lĩnh và chủ trương cướp của nhà giàu chia cho dân nghèo. Phong trào ngày càng phát triển thu hút đông đảo nông dân tham gia. Truông Mây được xây dựng thành một căn cứ vững chắc, là đại bản doanh của nghĩa quân.
Căn cứ: Truông Mây (Bình Định).
Chủ trương: “Lấy của người giàu chia cho người nghèo”
Khởi nghĩa chàng Lía diễn ra ở đâu? Chủ trương là gì?
- Kết quả: Cuộc khởi nghĩa bị dập tắt nhưng hình ảnh nghiã quân vẫn còn mãi trong lòng người dân miền Trung:
Ai vào Bình Định mà nghe
Nghe thơ Chàng Lía, hát vè Quảng Nam
Chiều chiều én liệng Truông Mây
Cảm thương chú Lía bị vây trong thành
- Ý nghĩa: Khởi nghĩa thất bại nhưng thể hiện tinh thần đấu tranh quật cường của nông dân ta chống chính quyền họ Nguyễn, báo trước một cuộc đấu tranh mới sẽ giáng vào chính quyền phong kiến họ Nguyễn.
Kết quả của cuộc khởi nghĩa Chàng Lía như thế nào? Cuộc khởi nghĩa mang lại ý nghĩa gì?
TIẾT 50: BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
I. KHỞI NGHĨA TÂY SƠN BÙNG NỔ
1. Nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa
- Chính quyền họ Nguyễn suy yếu mục nát.
- Kinh tế suy giảm trầm trọng.
- Đời sống nông dân cơ cực
=> Các cuộc khởi nghĩa nông dân: Khởi nghĩa của Chàng Lía ở Truông Mây.
Cuộc khởi nghĩa chàng Lía:
Truông Mây (Bình Định).
“Lấy của người
giàu chia cho người nghèo”
Bị dập tắt
- Thể hiện tinh thần đấu tranh quật cường của nhân dân chống lại chính quyền họ Nguyễn
- Cổ vũ các cuộc đấu tranh khác bùng nổ
TIẾT 50: BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
I. KHỞI NGHĨA TÂY SƠN BÙNG NỔ
1. Nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa
- Chính quyền họ Nguyễn suy yếu mục nát.
- Kinh tế suy giảm trầm trọng.
- Đời sống nông dân cơ cực
=> Các cuộc khởi nghĩa nông dân: Khởi nghĩa của Chàng Lía ở Truông Mây.
2. Vài nét về khởi nghĩa nông dân Tây Sơn
Mùa xuân năm 1771
Thời gian diễn ra cuộc khởi nghĩa Tây Sơn?
Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là ai? Trình bày hiểu biết của em về lãnh đạo khởi nghĩa Tây Sơn ?
Nguyễn Nhạc
Nguyễn Huệ
Nguyễn Lữ
Anh em Tây Sơn vốn họ Hồ , là con của ông Hồ Phi Phúc. Sau họ đổi sang họ Nguyễn. Anh em Tây Sơn là học trò của ông Trương văn Hiến. Ông Trương là người văn võ toàn tài, vì lánh nạn Trương Phúc Loan, nên chạy đến vùng Tây Sơn. Sau một cuộc gặp gỡ với Nguyễn Nhạc, ông mở trường dạy học, mà anh em Tây Sơn là học trò đầu tiên của ông.
Tượng đài ba anh em Tây Sơn

Nguyễn Nhạc đã từng đi buôn trầu ở
vùng núi mang về xuôi bán. Trong khi
xuôi ngược vùng này, Nguyễn Nhạc am
hiểu địa thế và chứng kiến tận mắt
cảnh thống khổ của nhân dân, càng có
dịp hiểu rõ tính chất tham nhũng, thối
nát của hệ thống quan thu thuế cồng
kềnh, nhiễu dân. Bản thân Nguyễn
Nhạc thường bị viên quan thu thuế ức
hiếp. Cùng là nạn nhân của chế độ
thống trị hà khắc, ba anh em Tây Sơn
căm thù sâu sắc chính quyền họ
Nguyễn và hiểu đúng nguyện vọng
của đông đảo nông dân cùng các tầng
lớp khác muốn lật đổ họ Nguyễn.
Rút ra nguyên nhân diễn ra cuộc khởi nghĩa Tây Sơn?
- Nguyên nhân: Sự mục nát của chính quyền phong kiến nhà Nguyễn dẫn tới đời sống nhân dân vô cùng cực khổ, nỗi bất bình đối với chính quyền họ Nguyễn ngày càng cao.
Nơi bùng nổ, địa bàn hoạt động của nghĩa quân Tây sơn trong những năm đầu khởi nghĩa ở đâu?
- Mùa xuân 1771, ba anh em nhà Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ lên vùng Tây Sơn thượng đạo (An Khê – Gia Lai) lập căn cứ dựng cờ khởi nghĩa.
LƯỢC ĐỒ CĂN CỨ ĐỊA CỦA NGHĨA QUÂN TÂY SƠN
- Ấp Tây Sơn, quê hương của 3 anh em Nguyễn Nhạc nằm giáp giữa vùng đất bình Định với vùng núi rừng Tây Nguyên; nối liền 2 miền là sông Côn và đường bộ qua đèo An Khê.
- Căn cứ đầu tiên là vùng Tây Sơn thượng đạo thuộc huyện An Khê tỉnh Gia lai ngày nay. Đây là cao nguyên có người Ba Na, người kinh chung sống, nhân dân địa phương rất nhiệt tình ủng hộ.
Nêu mục đích ban đầu của nghĩa quân Tây Sơn?
Mục đích: lấy của nhà giàu chia cho người nghèo, xóa nợ, bãi bỏ thuế.
Một số giáo sĩ phương Tây có mặt ở nước ta bấy giờ đã mô tả
nghĩa quân Tây Sơn là: ban ngày những người khởi nghĩa xuống các
chợ, kẻ đeo gươm, người mang cung tên, có người mang súng...
Người ta gọi họ là những kẻ nhân đức đối với người nghèo..... Họ
muốn giải phóng người dân khỏi ách chuyên chế của vua quan.
Anh em nhà Tây Sơn đã chuẩn bị những gì cho cuộc khởi nghĩa này?
Xây thành lũy, lập kho tàng, luyện tập nghĩa quân
Nhóm 1 : Giải thích vì sao nhân dân hăng hái tham gia khởi nghĩa Tây Sơn ngay từ đầu?
Nhóm 2 : Những lực lượng tham gia cuộc khởi nghĩa?
Nhóm 3 : Vì sao nghĩa quân Tây Sơn lại mở rộng xuống vùng Tây Sơn hạ đạo ?
Nhóm 4 : Theo em, cuộc khởi nghĩa Tây Sơn nổ ra có những thuận lợi gì ?
THẢO LUẬN NHÓM : (3’)
Nhóm 1 : Giải thích vì sao nhân dân hăng hái tham gia khởi nghĩa Tây Sơn ngay từ đầu?
- Nhân dân bất bình oán giận với chính quyền cai trị của chúa Nguyễn.
- Phong trào Tây Sơn đáp ứng được yêu cầu và nguyện vọng của nhân dân.
Nhóm 2 : Những lực lượng tham gia cuộc khởi nghĩa? Em có nhận xét gì về lực lượng nghĩa quân Tây Sơn ?
- Đồng bào Chăm, đồng bào Ba-Na. Nông dân nghèo, thợ thủ công, thương nhân.
- Lực lượng đông, có trang bị vũ khí, bênh vực quyền lợi cho người dân nghèo.
LƯỢC ĐỒ CĂN CỨ ĐỊA CỦA NGHĨA QUÂN TÂY SƠN
- Mùa xuân 1771, ba anh em nhà Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ lên vùng Tây Sơn thượng đạo (An Khê – Gia Lai) lập căn cứ dựng cờ khởi nghĩa.
- Khi lực lượng lớn mạnh, nghĩa quân xuống Tây Sơn ở Kiên Mĩ (Tây Sơn, Bình Định ngày nay) gọi là Tây Sơn hạ đạo, lấy ấp Kiên Thành làm trung tâm mở rộng hoạt động xuống đồng bằng.
Nhóm 3 : Vì sao nghĩa quân Tây Sơn lại mở rộng xuống vùng Tây Sơn hạ đạo ?
Nhóm 4 : Theo em, cuộc khởi nghĩa Tây Sơn nổ ra có những thuận lợi gì ?
- Địa thế hiểm yếu
- Thời cơ : Chính quyền chúa Nguyễn suy yếu, lòng dân căm giận. Khởi nghĩa được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân.
TIẾT 50: BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN
I. KHỞI NGHĨA TÂY SƠN BÙNG NỔ
1. Nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa
- Chính quyền họ Nguyễn suy yếu mục nát.
- Kinh tế suy giảm trầm trọng.
- Đời sống nông dân cơ cực
=> Các cuộc khởi nghĩa nông dân: Khởi nghĩa của Chàng Lía ở Truông Mây.
2. Vài nét về khởi nghĩa nông dân Tây Sơn
*Thời gian: Mùa xuân năm 1771.
*Lãnh đạo: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ.
* Căn cứ:
+ Tây Sơn Thượng Đạo (An Khê, Gia Lai)
+ Tây Sơn Hạ Đạo (Tây Sơn, Bình Định)
* Lực lượng: dân nghèo, đồng bào dân tộc: Chămpa, Ba na, thợ thủ công, thương nhân…
Di?n th? Tõy Son (Bỡnh D?nh)
Tượng đài ba anh em Tây Sơn tại bảo tàng Bình Định
1
2
3
4
5
CON SỐ MAY MẮN !
6
TRÒ CHƠI
Từ giữa thế kỷ XVIII, chính quyền ở Đàng Trong như thế nào?
Suy yếu dần
Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ năm bao nhiêu?
Mùa Xuân 1771
Chàng Lía
Người đã chọn Truông Mây làm căn cứ cho cuộc khởi nghĩa là ai?
Căn cứ đầu tiên của khởi nghĩa Tây Sơn là ở đâu?
Tây Sơn thượng đạo
Bình Định
Căn cứ Tây Sơn hạ đạo thuộc tỉnh nào của nước ta ngày nay ?
BẠN ĐÃ MAY MẮN !
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Học bài.
Trả lời câu hỏi 1,2 SGK/ 122.
Đọc, tìm hiểu trước Bài 25 PHẦN II: TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỢC XIÊM.
+ Thành tựu to lớn của nghĩa quân Tây Sơn qua diễn biến của phong trào từ năm 1773 đến 1785.
+ Tại sao Nguyễn Huệ chọn khúc sông Tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận địa quyết chiến?