PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
Chương V: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI
BÀI 28
1. Nghiên cứu phả hệ
4. Nghiên cứu DT qu?n th?
5. Nghiên cứu DT
Phõn t?
2. Nghiên cứu trẻ đồng sinh
3. Nghiên cứu tế bào
CHƯƠNG V: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
CHƯƠNG V: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
I. NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ:
Giải thích các từ:
Phả: Hệ:
là sự ghi chép;
là các thế hệ
Phả hệ là gì ?
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
I. NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ:
- Phả hệ là bản ghi chép các thế hệ trong cùng 1 dòng họ.
+ VD 1, VD2 SGK/79.
I. NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ
Nghiờn c?u thụng tin SGK, ghi nh? cỏc kớ hi?u sau:
Hai trạng thái đối lập
Kết hôn cùng trạng thái
Kết hôn 2 trạng thái đối lập
NAM
NỮ
Bình thường
Bị bệnh
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI

1. Mắt nâu, mắt đen tính trạng nào là trội ? Vì sao?
2. Sự di truyền màu mắt có liên quan đến giới tính không? Tại sao?
(a)
(b)
Hình 28.1. S¬ ®å ph¶ hÖ cña hai gia đình
Đời ông bà (P)
Đời con (F1)
Đời cháu (F2)
Quy ước: Mắt nâu: , Mắt đen: ,

Ví dụ 1: Nghiên cứu sự di truyền màu mắt ở người:
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
I. NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ:
Câu 1. Mắt nâu là trội so với mắt đen ,vì mắt nâu thể hiện ở đời F1.
Câu 2. Sự DT tính trạng màu mắt không liên quan đến giới tính vì ở F2 TT màu mắt nâu và đen biểu hiện ở cả nam và nữ, điều đó cho thấy gen quy định TT này không nằm trên NST giới tính mà nằm trên NST thường.
- Bệnh máu khó đông do gen lặn quy định .
Vì bố mẹ không có biểu hiện tính trạng mắc bệnh nhưng con lại mắc bệnh
Sự di truyền bệnh máu khó đông có liên quan với giới tính vì chỉ có con trai mắc bệnh.
Ví dụ 2: Bệnh máu khó đông do một gen quy định. Người vợ không mắc bệnh () lấy chồng không mắc bệnh (), sinh ra con mắc bệnh chỉ là con trai ().
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
I. NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ:
- Phả hệ là bản ghi chép các thế hệ trong cùng 1 dòng họ.
+ VD 1, VD2 SGK/79.
- Phương pháp nghiên cứu phả hệ là phương pháp theo dõi sự DT của 1 tính trạng nhất định trên những người thuộc 1 dòng họ qua nhiều thế hệ để xác định được đặc điểm DT của tính trạng đó (trội, lặn do 1 hay nhiều gen kiểm soát ).
II. NGHIấN C?U TR? D?NG SINH
TRẺ ĐỒNG SINH
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
I. NGHIÊN CỨU PHẢ HỆ:
II. NGHIấN C?U TR? D?NG SINH
Trẻ đồng sinh là những đứa trẻ sinh ra trong 1 lần.
1. Tr? d?ng sinh cựng tr?ng v� khỏc tr?ng
Thụ tinh
Hợp tử phân bào
Phôi
Phôi bào tách nhau
Hợp tử
Sinh đôi cùng trứng
Sinh đôi khác trứng
Trẻ đồng sinh cùng trứng
1. Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng:
*Trẻ sinh đôi cùng trứng
Chung nhau thai
Khác túi ối
II. NGHIÊN CỨU TRẺ ĐỒNG SINH
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
Trẻ đồng sinh khác trứng
II. Nghi�n c?u tr? d?ng sinh
1. Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng:
* Trẻ đồng sinh khác trứng
Khác nhau thai
Khác túi ối
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
II. NGHI�N C?U TR? D?NG SINH
2. Ý nghĩa của phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
- Trẻ đồng sinh cùng trứng có cùng KG, cùng giới tính.
- Trẻ đồng sinh khác trứng khác KG, có thể cùng giới hay khác giới.
1. Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng:
EM Cể BI?T ?
Phú và Cường là hai anh em
sinh đôi cùng trứng
Phú được nuôi
ở thành phố HCM
Cường được nuôi
ở thành phố Hà Nội
Phú có:
Nước da rám nắng
Nói giọng miền Nam
Cao hơn 10 cm
Cường có:
Nước da trắng
Nói giọng miền Bắc
Thấp hơn 10 cm.
-Mái tóc đen và hơi quăn
-Mũi dọc dừa.
- Mắt đen.

Khác nhau
Tính trạng số lượng
Tính trạng chất lượng
Phú
Cường
(Do gen)
(Do môi trường)
Giống nhau:
II. NGHI�N C?U TR? D?NG SINH
2. Ý nghĩa của phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI
- Trẻ đồng sinh cùng trứng có cùng KG, cùng giới tính.
- Trẻ đồng sinh khác trứng khác KG, có thể cùng hoặc khác giới tính.
1. Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng:
Nghiên cứu trẻ đồng sinh cùng trứng có thể xác định TT nào do gen quy định là chủ yếu, TT nào chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường tự nhiên và xã hội.
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
Mai và Lan là hai trẻ đồng sinh cùng trứng, có cùng nhóm máu và nhiều sở thích giống nhau. Đến tuổi đi học, cả hai đều ®ược cô giáo nhận xét là thông minh và có năng khiếu to¸n học.
Càng lên lớp trên Lan càng chăm học; còn Mai mải chơi không nghe lời ba mẹ, thầy cô.
Lan thi đậu vào một trường chuyên cấp III và được chọn vào đội tuyển học sinh giỏi toán. Mai thi không dậu cấp III nên phải học ở một trường dân lập
? Tính trạng năng khiếu Toán học ở Mai và Lan do gen quyết định hay chịu ảnh hưởng của môi trường là chủ yếu?
? Qua tình huống trên em rút ra bài học gì cho bản thân?
Hệ thống kiến thức
Phương pháp nghiên cứu nào dưới đây KHÔNG được sử dụng trong nghiên cứu ở người
A. Phương pháp nghiên cứu phả hệ.
B. Phương pháp lai phân tích.
C. Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh.
D. Phương pháp nghiên cứu tế bào.
Bài tập trắc nghiệm
đ?c di?m di truy?n c?a tr? d?ng sinh cựng tr?ng l�:
A. Kh¸c kiÓu gen .
C. Có cùng giới tính hoặc khác giới tính.
B. Kh¸c giíi tÝnh
D. Có cùng kiểu gen và cùng giới tính
B�I T?P TR?C NGHI?M
Trong nghiên cứu di truyền người, để xác định vai trò của kiểu gen và môi trường, người ta thường dùng phương pháp nào?
A. Nghiên cứu trẻ đồng sinh cùng trứng.
B. Nghiên cứu trẻ đồng sinh khác trứng.
C. Phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh.
D. Phương pháp nghiên cứu tế bào.
BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Bài tập 1
Có một phả hệ như sau: Ông nội và bà nội đều có tóc xoăn, bố có tóc thẳng, mẹ có tóc xoăn. Bố mẹ có hai người con là một con trai tóc xoăn và một con gái tóc thẳng. Con trai cưới vợ tóc xoăn sinh một cháu gái tóc thẳng. Con trai cưới vợ tóc xoăn sinh một cháu gái tóc thẳng. Sử dụng các kí hiệu sau để lập sơ đồ phả hệ nói trên
Nữ tóc thẳng Nam tóc thẳng
Nữ tóc xoăn Nam tóc xoăn

Ở ruồi giấm tính trạng mắt đỏ là trội ( gen A) so với mắt trắng
(gen a). Hai gen nằm trên NST giới tính X, không nằm trên NST Y.
( Mắt đỏ)
x
GP:
F1:
Sơ đồ lai:
P :
( Mắt đỏ)
1. Xác định kiểu hình các con lai F1 ?
2. Viết kiểu gen của con cái mắt trắng?
3. Kiểu hình màu mắt trắng ở con cái hay con đực là chủ yếu?
Vì sao?
Xa Xa
Kiểu hình màu mắt trắng ở con đực là chủ yếu.
Vì con đực chỉ cần 1 gen lặn Xa đã biểu hiện kiểu hình, con cái cần 2 gen lặn XaXa mới biểu hiện kiểu hình lặn.
Kiểu hình:
Sơ đồ phả hệ