CHƯƠNG 5
TỔ CHỨC CHO TRẺ KHÁM PHÁ KHOA HỌC
VỀ MÔI TRƯỜNG XUNG QUANH
(24 tiết)

Giảng viên: Nguyễn Thị Tố Loan

MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Hiểu và trình bày được cách thức tổ chức cho trẻ khám phá
khoa học về môi trường xung quanh ở từng đối tượng cụ thể.
2. Kỹ năng
Áp dụng được cách thức tổ chức cho trẻ khám phá khoa học về
môi trường xung quanh ở từng đối tượng cụ thể.
Xây dựng, đánh giá được hiệu quả của việc tổ chức cho trẻ
khám phá khoa học về môi trường xung quanh ở từng đối
tượng cụ thể.
3. Năng lực tự chủ và trách nhiệm
Chủ động tìm hiểu các vấn đề liên quan đến cách thức tổ chức
phương pháp khám phá khoa học cho trẻ mầm non, linh hoạt,
sáng tạo trong các hoạt động giúp trẻ khám phá môi trường
xung quanh.

C. NỘI DUNG KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
5.1. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ khám phá khoa học
về môi trường xung quanh
5.2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH vềMTXQ
5.3. CácTiết học khám phá môi trường xung quanh
3.1. Yều cầu
3.2. Chuẩn bị và tiến hành tiết học.
3.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
3.4. Lập kế hoạch và đánh giá quá trình tổ chức cho trẻ
khám phá MTXQ.

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI TRONG GDMN HIỆN NAY
Anh chị hiểu thế nào là tích hợp trong GDMN?
 Quan điểm tích hợp trong GDMN được hiểu là sự
xâm nhập, liên kết, đan xen những quá trình SP
tạo thành một thể thống nhất, tác động đồng bộ
đến đứa trẻ như một chỉnh thể toàn vẹn, nhờ đó
hiệu quả SP được nhân lên.
 Quan điểm tích hợp trong GDMN thể hiện ở 1 số
điểm chủ yếu :
+ Mối quan hệ giữa Chăm sóc và Giáo dục
+ Lồng ghép, đan cài các hoạt động của trẻ, trong đó
chơi là Hoạt động chủ đạo.

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI TRONG GDMN HIỆN NAY
Những điểm mới trong chương trình GDMN hiện nay là gì?
* Mới về mục tiêu:
- Hướng đén việc phát triển tiềm năng và năng lực tối đa ở trẻ, nhấn mạnh vào
việc hình thành giá trị, kĩ năng sống cần thiết cho bản thân, phù hợp với yêu
cầu của nhà trường, gia đình, cộng đồng, địa phương, chuẩn bị tốt cho trẻ vào
học tiểu học
- Bổ sung các giá trị cần thiết mang tính toàn cầu như:
Tự tin , tự lực, sáng tạo, linh hoạt, chia sẻ, nhân ái, hội nhập và bảo vệ môi
trường.
* Mới về nội dung
- Đảm bảo tính tích hợp, lồng ghép giữa chăm sóc và giáo dục.
- Nội dung được lưa chọn đảm bảo thiết thực và gắn với thực tế của trẻ.
- Nội dung giáo dục xây dựng theo các lĩnh vực phát triển của trẻ: 4 lĩnh vực
phát triển đối với Chương trình giáo dục nhà trẻ; 5 lĩnh vực phát triển đối với
Chương trình giáo dục mẫu giáo.
- Nội dung giáo dục theo chủ đề, chủ điểm

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI TRONG GDMN HIỆN NAY
Những điểm mới trong chương trình GDMN hiện nay là gì?
* Mới về phương pháp:
- Coi trọng việc tổ chức môi trường hoạt động cho trẻ
- Tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động với các hình thức đa
dạng, phong phú, đáp ứng các nhu cầu, hứng thú và tích cực hóa
hoạt động của trẻ.
- Tạo cơ hội cho trẻ hoạt động, trải nghiệm, khám phá bằng vận
động thân thể và các giác quan dưới nhiều hình thức.
- Sử dụng và phối hợp hợp lí, có hiệu quả các phương pháp giáo
dục, phát huy tính chủ động và tích cực tư duy của trẻ.
- Tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục.
* Hình thức:
- Hình thức tự chọn theo nhu cầu và hứng thú của trẻ.
- HÌnh thức cá nhân, tập thể, tăng cường hình thức theo nhóm.
- Hình thức hoạt động trong lớp học, ngoài lớp: Dạo chơi, tham
quan, ngày hội, ngày lễ.

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI TRONG GDMN HIỆN NAY
Những điểm mới trong TC cho trẻ KPMTXQ hiện nay là gì?
* Mới về cách đánh giá:
- Đánh giá mức độ đạt hay chưa đạt của trẻ làm cơ sở điều chỉnh
chương trình, kế hoạch GD trẻ cho phù hợp.
- Đánh giá trẻ là chính, Đ/g GV qua đánh giá trẻ.
- Đánh giá các lĩnh vực phát triển của trẻ.
- Đánh giá thường xuyên, định kì.
- Đánh giá thương xuyên trong các quá trình hoạt động của trẻ thông
qua quan sát, trò chuyện, qua sản phẩm và qua trắc nghiệm khách
quan
* Đổi mới về điều kiện thực hiện chương trình:
- Tài chính: Đa dạng hóa nguồn tài chính
- Cơ sở vật chất: Đạt chuẩn theo quy định, tận dụng các đk có sẵn của
địa phương; tiếp cận công nghệ hiện đại
- Về đội ngũ giáo viên: Đạt chuẩn trở lên, yêu nghề, tận tụy và sáng
tạo.

1. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ KPKH về MTXQ
1.1. Sinh hoạt hàng ngày

Trẻ từ 0 – 12 tháng
Trẻ từ 12 - 24 tháng tuổi
Trẻ từ 24 – 36 tháng tuổi
- Mở rộng phạm vi cho trẻ tiếp xúc với MTXQ.
- Cho trẻ gọi tên, biết một số hành động và biểu hiện của
con vật xung quanh.
- Bước đầu cho trẻ chơi các trò chơi mẫu giáo như: Bế em,
chăm sóc búp bê, bán hàng…
- Cho trẻ xem tranh ảnh, băng hình về động vật, thực vật,
cho trẻ bắt chước những hành động của các đối tượng
trong tranh.
- Cho trẻ tô mầu con vật, đồ chơi, hoa quả đơn giản…
- Giáo viên thường xuyên trò chuyện với trẻ về bản thân,
về những người gần gũi trong gia đình trẻ.

1. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ KPKH về MTXQ
1.2. Hoạt động ngoài trời

1.2.1. Mục đích:
- Tổ chức cho trẻ từ 18 - 24 tháng, nhằm
tích luỹ kiến thức, hình thành cho trẻ
những xúc cảm về thiên nhiên XQ
1.2.1.2. Cách tiến hành:
* Hoạt động có mục đích:
- Cho trẻ quan sát, tiếp xúc trải nghiệm về
một đối tượng theo kế hoạch hoặc khi có
những tình huống thuận lợi
- Cho trẻ chơi các trò chơi với lá, hoa,
hạt…( thổi cánh hoa; xâu lá …) chơi với
đất cát, sỏi, nước…
* Trò chơi vận động:
TC cho trẻ chơi TCVĐ đơn giản (Gió thổi
cây nghiêng; Vịt bơi; ếch nhảy…)
* Cho trẻ chơi tự do.

1. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ KPKH về MTXQ
1.3. Giờ học
1.3.1. Yêu cầu đối với giờ học
- Nhằm củng cố, khắc sâu biểu tượng và hoàn thiện các kĩ
năng - Giờ học nên tổ chức với một nhóm nhỏ.
- Phương pháp chủ yếu là trực quan – hành động: Trẻ cần
được quan sát, tiếp xúc trải nghiệm, trả lời câu hỏi.
-Nội dung cần được nhắc lại nhiều lần và mở rộng, bổ sung
ở những lần sau.
Thời gian tiến hành giờ học phù hợp với độ tuổi:
+ 12-18 tháng thời gian từ 7 - 10 phút
+ 18-24 tháng thời gian từ 10 - 15 phút
+ 24-36 tháng thời gian từ 15 - 20 phút

1.3.2. Các loại giờ học.
* Giờ học cho trẻ làm quen với một đối tượng.
- Loại giờ học này được tổ chức cho trẻ từ 12-36 tháng. Các đối tượng cho
trẻ làm quen gần gũi ở xung quanh như: Búp bê; quả bóng; con gà; con vịt;...
- Các hoạt động chính trên tiết học.
+ Gây hứng thú cho trẻ vào đối tượng.
+ Cho trẻ quan sát, nhận xét về đối tượng bằng tranh ảnh, vật thật, mô hình…
+ Cho trẻ chơi với đối tượng hoặc hát múa về đối tượng.
* Giờ học ôn luyện
Loại gờ học này phổ biến tiến hành cho trẻ từ 18-36 tháng. Mỗi giờ học trẻ
được làm quen với một số đối tượng( khoảng từ 2-4 đối tượng). Mỗi đối
tượng cho trẻ nhận xét tên gọi và 1-2 đặc điểm của đối tượng:

* Giờ học ôn luyện:
Thường được tiến hành cho trẻ từ 18-24 tháng, sau khi trẻ
đã có kiến thức nhất định về ĐT hoặc một nhóm ĐT nào đó và
thường tổ chức vào tuần cuối của tháng.
* Các hoạt động chính của giờ học.
- Gây hứng thú.
- Cho trẻ tìm và kể tên những đối tượng mà trẻ biết.
- Cho trẻ nhận biết, phân biệt các ĐT theo dấu hiệu đặc trưng. GV
nên đưa các câu hỏi khác nhau về ĐT để trẻ phân biệt nhận biết.
- Cô khái quát 1-2 đặc điểm chung của đối tượng (VD: Xe dạp, xe
máy là phương tiện giao thông, dùng để trở người, trở đồ đạc…).
- Cho trẻ chơi trò chơi củng cố sự nhận biết về đối tượng.

1. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ khám phá khoa học về MTXQ

* Thực hành soạn giáo án và tập dạy “nhận biết tập nói”:

Trẻ từ 12 - 24 tuổi: Quả Cam
Trẻ từ 24 – 36 tuổi: Con Gà trống

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ
2.1. Tổ chức cho trẻ hoạt động ở ngoài giờ học

2.1.1. Hoạt động ngoài trời
* Khám phá môi trường thiên nhiên
- Thực vật: Các loại cây cối hoa quả ở xung quanh trường
mầm non: Những biểu hiện rõ nét của thực vật yếu tố cần
cho chúng phát triển, sự tác động của môi trường và con
người đến thực vật.
- Động vật: Các con vật nuôi và các con vật sống hoang dã:
Đặc điểm rõ nét, mối quan hệ của chúng với các yếu tố môi
trường - Thiên nhiên vô sinh: Đặc điểm, tính chất, sự đa
dạng của đất, cát, sỏi, đá… - Các hiện tượng thiên
nhiên:Nắng, mưa, gió, mặt trời, tính chất, biểu hiện của
nắng…ảnh hưởng của thời tiết đến con người, động vật,
thực vật.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

* Khám phá môi trường xã hội
- Công việc của người lớn trong
trường MN.
- Các khu vực trong trường, các đồ
dùng và các đồ dùng, đồ chơi.
- Các kiểu nhà, các công trình
công cộng, các di tích lịch sử có ở
xung quanh trường.
- Các phương tiện giao thông trong
và ngoài trường MN.
- Các hoạt động của trẻ trong
trường.
Ngoài ra giáo viên nên tận dụng
những tình huống xảy ra trong quá
trình đi dạo để trẻ khám phá

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ
• Cách tổ chức hoạt động
ngoài trời
1. Hoạt động có mục đích:
Quan sát/khám phá/thí
nghiệm/tìm hiểu... Phù hợp
với CĐ đang học, nhu cầu
của trẻ, tình huống phát
sinh....
2. Trò chơi vận động: Trò
chơi VĐ , trò chơi dân
gian...
3. Chơi tự do: Chơi với đồ
chơi
ngoài
trời,
bóng/vòng/phấn, lá cây,

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

* Thực soạn giáo án và tập dạy Hoạt động
ngoài trời

Thảo luận và thiết kế kế hoạch bài học sau:
Nhóm 1: Hoạt động ngoài trời chủ đề động vật, đối
tượng 24-36 tháng
Nhóm 2: Hoạt động ngoài trời chủ đề giao thông,
đối tượng 24-36 tháng
Nhóm 3: : Hoạt động ngoài trời chủ đề nghề
nghiệp, đối tượng 24-36 tháng

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.1. Tổ chức cho trẻ hoạt động ở ngoài giờ học
2.1.2. Tham quan
* Ý nghĩa: Trẻ thu được những biểu tượng chân thực TGKQ,
góp phần tích luỹ kiến thức, tạo nguồn cảm xúc và hứng thú cho
các hoạt động khác ở trường MN như: Thảo luận, trò chơi, tạo
hình, kể chuyện sáng tạo.
-GD trẻ óc thực tiễn, sự gần gũi, gắn bó với ThN và XH XQ
* Tổ chức tham quan
* CB: Liên hệ địa điểm, chuẩn bị PT, ĐD cá nhân của trẻ…
* Nội dung: Giáo viên xác định nội dung trọng tâm cho trẻ quan
sát kĩ. Còn các nội dung khác cho trẻ tự do quan sát… Sau buổi
tham quan cần tổ chức, tạo cơ hội cho trẻ thể hiện những ấn
tượng về buổi tham quan.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.1. Tổ chức cho trẻ HĐ
ở ngoài giờ học
2.1.3. Sinh hoạt hàng
ngày
Thông qua các HĐ đón
trẻ, vệ sinh, trước và sau
bữa ăn… giáo viên cần
tận dụng các tình huống
để hình thành
biểu
tượng ban đầu về SVHT
cho trẻ, Giúp cho việc
giáo dục trẻ kĩ năng, thói
quen, hành vi văn hoá,
văn minh.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.1. Tổ chức cho trẻ HĐ ở
ngoài giờ học
2.1.4. Hoạt động trong các góc:
Góc PV; Góc XD; Góc thiên
nhiên, khoa học; Góc thư viện;
Góc học tập; Góc tạo hình;
Thông qua HĐ góc giúp trẻ tích
luỹ kiến thức, đồng thời trẻ ứng
dụng những kiến thức, kinh
nghiệm đã thu nhận được vào
TC hoặc các HĐ.
- Cần có sự chuẩn bị chu đáo
về ĐD,ĐC cũng như việc bố trí
số góc chơi cho phù hợp.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.1. Tổ chức cho trẻ HĐ ở ngoài giờ học
2.1.5. Thông qua các ngày hội, ngày lễ
* Ý nghĩa: Khêu gợi ở trẻ những cảm xúc tích cực, tạo tâm
thế phấn khởi, vui tươi. Giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn.
*Nội dung ngày hội ngày lễ
- Lễ hội truyền thống của đất nước, địa phương.: Tết nguyên
đán, ngày quốc tế phụ nữ…
* Cách tiến hành
- Trước khi kết thúc một chủ điểm nào đó có thể tổ chức như
một ngày hội cho từng khối, lớp như: Ngày của mẹ; Vui cùng
chú bộ đội…
- Tạo cho trẻ được hát múa, đọc thơ, giao lưu với người lớn.
Cần có sự góp mặt của các bậc phụ huynh, những tổ chức
xã hội…

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.2. Chuẩn bị và tiến hành tiết học
2.2.1. Mục đích yều cầu
- Thực hiện tối ưu, đồng bộ các nhiệm vụ CTLQ với MTXQ.
- Phải có trọng tâm, trọng điểm tránh giàn trải, tản mạn (Giờ
học cần đặt ra mục đích yêu cầu phù hợp) .
- Tăng cường SD các yếu tố TQ sinh động. Phối hợp các PP ,
BP linh hoạt mềm dẻo, linh hoạt sử lí tình huống xảy ra.
- Tạo cơ hội cho trẻ được tích cực HĐ, trải nghiệm. Các HĐ
phải đa dạng: HĐ với đồ dùng trực quan, HĐ tư duy, thảo
luận, trải nghiệm…kết hợp giữa HĐ động với HĐ tĩnh, hoạt
động tập thể, nhóm, cá nhân.
-Luôn củng cố KT và rèn luyện KN, HĐ trí tuệ và KNXH
- Trên tiết học cần tích hợp một số nội dung phù hợp.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.2. Chuẩn bị và tiến hành tiết học
2.2.2.. Chuẩn bị - Giáo án
- Tên đề tài.
- Chủ đề.
- Lớp dạy, ngày dạy, thời gian…
* Mục đích yều cầu
- Kiến thức.
- Kĩ năng.
- Giáo dục.
* Chuẩn bị
+ Kiến thức, kĩ năng trước khi tổ chức HĐ có chủ đích.
+ Chuẩn bị đồ dùng trực quan cho cô và trẻ.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.2. Chuẩn bị và tiến hành tiết học
2.2.2.. Chuẩn bị - Giáo án
* Tiến hành: Gồm các phần:
- Ổn định tổ chức, gây hứng thú cho trẻ: Cần ngắn gọn,
gây sự chú ý của trẻ vào đối tượng QS. GV có thể đàm thoại
hoặc dùng câu đố, bài thơ, sử dụng trò chơi, dùng các yếu tố
bất ngờ…để thu hút sự chú ý của trẻ vào ĐT cần làm quen.
- Nội dung chính của tiết học: Hướng dẫn trẻ QS, ĐT để
cung cấp tri thức và rèn luyện KN cho trẻ thông qua các PP &
BP hợp lí (QS, ĐT, trò chơi, câu đố,…). Cần ghi chi tiết, cụu
thể, ngắn gọn thể hiện được ý tưởng của người hướng dẫn.
- Củng cố: Khắc sâu kiến thức cho trẻ bằng các trò chơi
hoặc vẽ nặn cắt dán… phù hợp.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.2. Chuẩn bị và tiến hành tiết học
2.2.3. Tiến hành:
Thực hiện như đã chuẩn bị ở giáo án. Nhưng cần có
sự linh hoạt mềm dẻo để thay đổi phương pháp khi cần hiết
và sử lí các tình huống xảy ra. Việc tiến hành tiết học không
quá cứng nhắc, rập khuôn.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.1. Tiết học khám phá tìm hiểu về 1 đối tượng
- Loại tiết này được tổ chức ở cả 3 độ tuổi.
- Phương pháp: Sử dụng phương pháp quan sát, đàm thoại,
thí nghiệm, trải nghiệm, chia sẻ, thảo luận…
- Chuẩn bị: Giáo viên cần chuẩn bị chu đáo đồ dùng trực
quan: Vật thật, tranh ảnh
- Các hoạt động chính trên tiết học:
+ Gây hứng thú:
+ Hoạt động khám phá tìm hiểu đối tượng:
+ Hoạt động củng cố:

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.1. Tiết học khám phá tìm hiểu về 1 đối tượng
- Hướng dẫn trẻ cần phù hợp với độ tuổi:
+ MGB: Kích thích trẻ tìm tòi KP, phát hiện, nhận xét những
ĐĐ tiêu biểu, rõ nét của ĐT. Nên đặt câu hỏi mang tính cụ thể
+ MGN: Cho trẻ tìm hiểu nhưng đặc điểm, dấu hiệu đặc trưng
sâu và kĩ hơn. Kích thích trẻ tìm hiểu các mối liên hệ đơn giản.
Kết hợp cho trẻ so sánh, và suy luận.
+ MGL: Cho trẻ QS tự phát hiện các dấu hiệu đặc trưng cơ
bản của ĐT. Kích thích trẻ KP và trải nghiệm giải quyết các
tình huống có vấn đề, nhằm phát hiện, nhận xét các mối liên
hệ, quan hệ, sự phát triển của ĐT. Tăng cường cho trẻ HĐ
theo nhóm nhỏ, cá nhân. Nên sử dụng các câu hỏi mang tính

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.1. Tiết học khám phá tìm hiểu về 1 đối tượng
* Hướng dẫn soạn giáo án
* Mục đích – Yêu cầu:
- Kiến thức:
+ Trẻ nhận biết tên gọi, biết một số đăc điểm đặc trưng: mầu
sắc, tiếng kêu,các bộ phận (đầu, mình, chân), biết tác dụng
của các bộ phận.
+ Biết môi trường sống của con vật, biết con gà là động vật
cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cho con người.
- Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết, phát triển ngôn
ngữ cho trẻ.
- Giáo dục: Yêu những con vật gần giũi.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.1. Tiết học khám phá tìm hiểu về 1 đối tượng
* Hướng dẫn soạn giáo án
•Chuẩn bị: Đầy đủ các ĐD phương tiện sử dụng trên tiết học
cho cô và trẻ
VD
- Tranh con gà trống và gà mái.
- Tranh ảnh một số con vật trong nhóm gia cầm: vịt, ngan,
ngỗng.
- Lô tô về các con vật trong nhóm gia cầm.
- 6 cái vòng và 2 cái chuồng gà để trẻ chơi trò chơi.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.1. Tiết học khám phá tìm hiểu về 1 đối tượng
* Hướng dẫn soạn giáo án
*Tiến hành:
Hoạt động 1:
- Cho trẻ hát bài “ Con gà trống”
- Vừa hát bài hát nói về con vật gì? Con nhìn thấy con gà ở
đâu? Nhà con có nuôi gà không? Gà trống thường gáy vào
buổi nào? Để làm gì?

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.1. Tiết học khám phá tìm hiểu về 1 đối tượng
* Hướng dẫn soạn giáo án
*Tiến hành:
Hoạt động 2: Khám phá, tìm hểu đối tượng
-Tổ chức cho trẻ tự KP, tìm hiểu
-GV sử dụng các câu hỏi gợi mở, định hướng hỗ trợ trẻ
-Tổ chức cho trẻ chia sẻ kết quả KP, tìm hiểu

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.1. Tiết học khám phá tìm hiểu về 1 đối tượng
* Hướng dẫn soạn giáo án
*Tiến hành:
Hoạt động 3: Củng cố - luyện tập
- Chơi trò chơi” Thi xem tổ nào nhanh”. Cô để 2 cái chuồng và
trước mỗi chuồng là 3 cái vòng, trẻ chia làm 2 tổ. Cô để các
tranh lô tô về các con vật trong rổ trước mỗi tổ. Một tổ chọn
tranh gà trống, 1 tổ chọn tranh gà mái. Muốn về được chuồng
cần phải nhảy qua 3 cái vòng. Tổ nào chọn nhanh, đúng sẽ
được khen.
- Cho trẻ vẽ những con vật mà trẻ yêu thích trên sàn nhà.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

2.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
2.3.2. Tiết học hình thành khái niệm sơ đẳng, phân nhóm đối
tượng

- Mỗi tiết học cho trẻ tìm hiểu, khám phá, phân biệt một số
đối tượng nhất định (có thể 4,5 hoặc 6 đối tượng) thông
qua những đặc điểm, dấu hiệu đặc trưng, phát triển ở trẻ
khả năng phân biệt, so sánh. Bước đầu phát triển khả
năng khái quát hóa.
- Được tiến hành theo các đề tài: Một số loại quả, ĐV
sống trong gđ; Một số loại hoa; phân biệt 2,3 loại cá…
- Phương pháp: Trò chuyện, quan sát, đàm thoại, xem
băng hình, thí nghiệm, trò chơi…

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

5.4.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
5.4.3.2. Tiết học hình thành KN sơ đẳng, phân nhóm đối tượng

- Tiến hành:
+ Hoạt động gây hứng thú, kích thích sự tập trung chú ý
của trẻ.
+ Hoạt động nhận biết đối tượng: Tổ chức cho trẻ trò
chuyện, đàm thoai, chia sẻ sự hiểu biết; xem tranh ảnh,
quan sát, thí nghiêm, đọc thơ, câu đố…
+ Hướng dẫn trẻ phân biệt, so sánh sự giống và khác
nhau của các đối tượng. Sau đó giáo viên khái quát
những đặc điểm chung của đôi tượng.
+ Cho trẻ kể tên hoặc xem tranh ảnh, mô hình nhằm mở
rộng sự hiểu biết của trẻ về đối tượng khác cùng nhóm.
+ Hoạt động củng cố: Cho trẻ chơi trò chơi, hát, đọc
thơ… về đối tượng

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

5.4.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
5.4.3.2.Tiết học hình thành khái niệm sơ đẳng, phân nhóm ĐT
Tiết học này được tiến hành ở lứa tuổi mẫu giáo nhỡ và
mẫu giáo lớn.
* Mục đích: Cung cấp cho trẻ về đặc điểm đặc trưng của một
nhóm đối tượng, trên cơ sở đó hình thành khái niệm sơ đẳng
về sự vật hiện tượng. Tiết học chủ yếu rèn kĩ năng so sánh,
phân nhóm đối tượng.
* Chuẩn bị:
Cần sử dụng đa dạng các loại đồ dùng trực quan như các bộ
tranh (lô tô, tranh cho trẻ lq MTXQ…), mô hình, vật thật; các
bài tập nối hình…

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

5.4.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
5.4.3.2.Tiết học hình thành khái niệm sơ đẳng, phân nhóm ĐT
•Cách tiến hành:
- Dùng thủ thuật, biện pháp (trò chơi, câu đố, mô hình, vật thật)
cho trẻ xem từ 2-4 nhóm đối tượng, kết hợp cho trẻ thảo luận,
nhận xét đặc điểm chung của từng nhóm (Câu hỏi đưa ra cần
mang tính khái quát cao, cho trẻ đặt tên cho nhóm và kể tên
các đối tượng cùng nhóm.
- So sánh các nhóm đối tượng với nhau đưa ra khái niệm
chung.

2. Tổ chức cho trẻ lứa tuổi mẫu giáo KPKH về MTXQ

5.4.3. Các loại tiết học khám phá môi trường xung quanh
5.4.3.2.Tiết học hình thành khái niệm sơ đẳng, phân nhóm ĐT
•Cách tiến hành:
- Kể tên các nhóm khác ngoài nhóm đã nhận xét:
- Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi nhằm phân nhóm đối tượng
như: Lô tô, tìm nhà, nối hình…
- Tổ chức cho trẻ hát múa giải câu đố liên quan đến nội dung
phân nhóm các đối tượng.
Tiết học này có thể tổ chức dưới dạng HĐ nhóm nhỏ hoặc
hoạt động cá nhân kết hợp với hoạt động tập thể. Trong điều
kiện trẻ có những biểu tượng vững trắc về các SVHTXQ và có
các kĩ năng chơi trò chơi khác nhau thì nên tổ chức cho trẻ HĐ
dưới hình thức trò chơi học tập, qua HĐ tạo hình.

3. Ứng dụng giáo dục STEAM – Mô hình giáo án 5E

Ứng dụng mô hình giáo án 5E

Giáo viên
đánh giá
trẻ, GV
đánh giá
bản thân,
trẻ tự
đánh giá
bản thân

QUY TRÌNH KHOA HỌC
(5E)
Sử dụng câu
Gắ
chuyện, bối cảnh,
n
tình huống có vấn
đề.
kết
Engag
e

Đánh
giá

Khám
phá
Explor
e

Elabor
ate

Nhằm
củng cố
KT, mở
rộng thêm
KT hoặc
áp dụng
kiến thức
vừa tìm
được
nhằm chế
tạp SP

Củng
cốMở
rộng
Elabor
ate

Giải
thích
Explain

Trẻ tự
khám phá
qua các thí
nghiệm,
trải
nghiệm, đồ
dùng trực
quan nhằm
rút ra kiến
thức khoa
học.

TS. Rodger W bybee

Đưa vào bản
thiết kế để
chế tạo sản
phẩm
39

Bước 1:
GẮN
KẾT

• GV trò chuyện thăm dò để khám phá xem trẻ
đã biết, chưa biết gì?
• Trẻ được đặt câu hỏi và chia sẻ những điều trẻ
đã biết, muốn biết
• Thúc đẩy sự quan tâm của trẻ cho 1 nội dung
mới, tạo bối cảnh thử thách cho trẻ giải quyết

Bước 2:
KHÁM
PHÁ,
KHẢO
SÁT

• Cho Trẻ được khám phá chủ động bằng các
giác quan
• Cho Trẻ được khám phá thực hành với các
nguyên liệu đa dạng
• Trẻ được khám phá theo các nhóm

Bước 3:

GIẢI
THÍCH,
CHIA
SẺ

• Trẻ được chia sẻ những điều trẻ đã khám
phá được
• Trẻ có thể sử dụng thêm các nguồn
internet, sách báo để làm rõ thông tin, nâng
cao hiểu biết
• Giáo viên giúp trẻ tổng hợp kiến thức
40

Bước 4:
ÁP DỤNG,
CỦNG CỐ,
MỞ RỘNG

Bước
5:
ĐÁNH
GIÁ

• Trẻ được áp dụng kiến thức đã học vào
thực tiễn
• Trẻ được đào sâu kiến thức
• Giáo viên tạo cơ hội cho trẻ thuyết trình,
hoặc tạo ra những cuộc điều tra dựa trên
kiến thức vừa biết

• GV quan sát và đánh giá trẻ xem đã nắm
được các kiến thức chưa, nắm kiến thưc
đến đâu
• Tổ chức các trò chơi để trẻ tự đánh giá
hoặc GV đánh giá

41

4. Lập kế hoạch và đánh giá quá trình tổ chức

cho trẻ khám phá MTXQ

Hướng dẫn soạn giảng và tập dạy hoạt động
khám phá môi trường xung quanh theo hướng tiếp
cận STEAM.

TỔ CHỨC THỰC HÀNH
Nhóm 1 (CĐ: TV)

Nhóm 2( CĐ: ĐV)

Nhóm 3(CĐ: Tết và
mùa xuân)

- Giáo án Hoạt động - Giáo án Hoạt động - Giáo án Hoạt động
ngoài trời
ngoài trời
ngoài trời
- HĐH có CĐ: Làm
quen 01 đối tượng

- HĐH có CĐ: Làm
quen 01 đối tượng

- HĐH có CĐ: Làm
quen 01 đối tượng

- HĐH có chủ đích:
Làm quen 01 nhóm
đối tượng

- HĐH có chủ đích:
Làm quen 01 nhóm
đối tượng

- HĐH có chủ đích:
Làm quen 01 nhóm
đối tượng

- Ứng dụng STEAM

- Ứng dụng STEAM

- Ứng dụng STEAM

KIỂM TRA ĐỊNH KÌ (THỰC HÀNH)

SV Bốc thăm và tổ
chức tiết dạy

quả

HD CHẤM KT (THỰC HÀNH)
Các yêu cầu
1
2
3

4

5

6

Chuẩn bị giáo án đầy đủ. Nêu rõ mục đích yêu cầu của hoạt động chính và các hoạt
động kết hợp phù hợp.
Chuẩn bị đồ dùng dạy học đầy đủ, phù hợp với nội dung tiết học; biết chọn lựa, khai
thác sử dụng các phương tiện dạy học đảm bảo tính khoa học thẩm mĩ và sáng tạo, phù
hợp với nội dung bài giảng và đặc điểm lứa tuổi.
Môi tr