Chương 5
Lắng nghe tích cực
Phương pháp kỷ luật tích cực
Mục tiêu
Giúp học viên:
Hiểu lắng nghe tích cực là gì và tầm quan trọng của lắng nghe tích cực
Thực hành kỹ năng lắng nghe tích cực
Thực hành lắng nghe tích cực để hiểu và giúp trẻ khi gặp khó khăn
Thực hành lắng nghe tích cực để giải quyết bất hoà
Lắng nghe tích cực là:
Lắng nghe một cách chân thành, chăm chú, gợi mở (lắng nghe bằng cả ánh mắt và trái tim)
Phản ánh lại nội dung của người nói
Phản ánh lại cảm xúc của người nói
Rào cản lắng nghe tích cực
Không chú ý, chú tâm, xao nhãng, mất tập trung
Phán xét, chỉ trích, quở trách
Đổ lỗi cho trẻ mà không xem xét rõ vấn đề
Hạ thấp, xem thường trẻ
Ngắt lời khi trẻ đang nói
Đưa ra lời khuyên, giải pháp, thuyết trình, giảng giải về đạo đức
Đồng tình kiểu thương hại
Ra lệnh, đe doạ
Tôi nói bạn nghe - trẻ nói người lớn nghe
Khi bạn quay đi chỗ khác hoặc ngắt lời, tôi cảm thấy không được tôn trọng và không muốn chia sẻ? kiên
Khi bạn đưa ra lời khuyên, tôi cảm thấy bạn không ở ví trí của tôi nên chưa thực sự hiểu hết. Có thể lời khuyên của bạn là sai hay không thích hợp.
Khi bạn phản bác? Kiến, tôi có cảm giác khó chịu, không vui vẻ.
Khi bạn thương hại, tôi trở nên yếu đuối.
Khi bạn tỏ ra đồng tình, thương cảm với tôi một cách quá mức, tôi sẽ thấy cảm xúc và hành vi của mình là đúng và sẽ không cố gắng tìm cách giải quyết vấn đề.
Tôi nói bạn nghe - trẻ nói người lớn nghe
Quá trình giao tiếp
Nhận thức  Xử lý  Phản hồi thông tin
Con đường đến hợp tác
Khám phá  Hiểu  Cùng tham gia, Hợp tác
Con đường đến bất hợp tác
Xét hỏi  Phán xét  Cải tạo, Chỉnh sửa
Khi trẻ em có vấn đề hoặc gặp khó khăn
Hãy lắng nghe tích cực
và sử dụng những câu hỏi mở!
4 bước lắng nghe tích cực khi giúp trẻ
Bước 1: Phản hồi nội dung và cảm xúc (Con không đi bác sĩ chữa răng đâu  Con cảm thấy sợ khi phải đi gặp bác sỹ chữa răng à?)
Bước 2: Xác nhận cảm xúc. (Nhiều người cũng sợ như vậy. Chữa răng đúng là khá đau.)
Bước 3: Khích lệ. Tìm điểm tốt, điểm mạnh để khích lệ trẻ, làm tăng sức mạnh ở trẻ. (Con là một người dũng cảm. Con có nhớ lần trước con đã từng…)
Bước 4: Cùng trẻ tìm giải pháp. (Con sẽ nói gì với bản thân nhỉ? Con đã thử chưa?)
Quy tắc cho người giải quyết bất hòa
Đặt ra các câu hỏi trong tiến trình giải quyết bất hoà
Lắng nghe cẩn thận và lắng nghe tích cực từng trẻ nói
Chỉ dẫn và khuyến khích trẻ lắng nghe nhau
Khuyến khích trẻ nhắc lại những gì người kia nói
Ghi nhận một cách trân trọng khả năng của trẻ trong việc lắng nghe và giao tiếp
Tránh thiên vị (đứng về một phía).
Xin cám ơn!