Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Kiều Oanh


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH LONG
TRƯỜNG THPT VÕ VĂN KIỆT
SINH HỌC 10
TIẾT 5
CHỦ ĐỀ: THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA TẾ BÀO
Bài 5: PRÔTÊIN
4
NỘI DUNG

CẤU TRÚC CỦA PROTEIN

II. CHỨC NĂNG CỦA PROTEIN
1. Prôtêin là gì ?
Định nghĩa :
- Prôtêin là đại phân tử hữu cơ, có khối lượng lớn.
- Cấu tạo theo nguyên tắc đa phân.
- Đơn phân là axit amin.
I. CẤU TRÚC CỦA PROTEIN
Glyxin
Metionin
Lysin
Glutamin
-Axit amin có cấu tạo từ những nguyên tố nào?
-Điểm giống, khác về cấu trúc của các axit amin là gì ?
2. Đơn phân axit amin
Ví dụ:
Cấu tạo axit amin:
-Axit amin cấu tạo gồm C, H, O, N
đôi khi thêm S.
-M?i axit amin có nguyờn t? C liờn k?t v?i 3 nhúm:
+Nhóm amin (-NH2 )
+Nhóm cacboxyl (-COOH)
+Gốc hidro c¸cbua ( R )
-Các axit amin khác nhau có gốc R khác nhau.
2 axit amin liên kết với nhau bằng liên kết gì? Vµ b»ng c¸ch nµo?
H2O
Thế nào là 1 chuỗi polipeptit?
Nhiều axit amin liên kết với nhau bằng các liên kết peptit tạo thành chuỗi Polipeptit .
Hãy so sánh các chuỗi polipeptit sau về số lượng, thành phần, trình tự các axit amin?
1. Metionin - glutamin - glixerin - lysin - xerin
3 .Metionin - glixerin - lysin - xerin
2 .Metionin - glutamin - glixerin - lysin - xerin - xistein
4 .Metionin - xistein - glixerin - lysin - xerin
5. Metionin - Xerin - glutamin - glixerin - lysin
(Dạng gốc)
(Thêm)
(Bớt)
(Thay)
(Đảo)
?Số lượng, thành phần, trình tự sắp xếp các axit amin trong chuỗi polipeptit quyết định tính đa dạng và đặc thù của Prôtêin.
Yếu tố nào quyết định tính đa dạng và đặc thù của Prôtêin?
Giải thích tại sao trong bữa ăn hàng ngày của chúng ta phải có chất đạm (Prôtêin) ?

3. Các bậc cấu trúc không gian của Prôtêin
Cấu trúc bậc 1
Cấu trúc bậc 2
Cấu trúc bậc 3
LK ion
LK hidro
LK disunphua
Cấu trúc bậc 4
- Bậc nào thực hiện chức năng sinh häc?
- Bậc nào bền vững nhất? Bậc nào dễ bị phá vỡ nhất? Vì sao?
Nhóm kị nước
LK hidro
LK peptit
(Chú ý : số chuỗi polipeptit, kiểu xoắn, loại liên kết )
Lk yếu
- Cấu trúc bậc 3 và 4 : thực hiện chức năng sinh häc v× cã cÊu tróc ®Æc tr­ng, h×nh thµnh nhiÒu nhãm liªn kÕt.
- Cấu trúc bậc 1 : bền vững nhất vì bậc 1 được duy trì bởi liên kết péptít bền vững.
- Cấu trúc bậc 4 : dễ bị phá vỡ nhất vì cấu trúc không gian bậc này được duy trì bởi các liên kết yếu.
- Căn cứ vào đâu chúng ta phân biệt được các bậc cấu trúc của prôtêin?
Căn cứ vào các loại liên kết, phân biệt các bậc cấu trúc Prôtêin.
- Yếu tố ảnh hưởng: PH, nhiệt độ, tử ngoại.
Khi gặp các điều kiện như thế nào thì Prôtêin bị biến tính?
Điều gì xảy ra nếu Prôtêin mất cấu trúc không gian?
- Khi bị phá vỡ cấu trúc không gian chúng bị hạ bậc
vµ mất hoạt tính (biÕn tÝnh ).
Nghiên cứu SGK điền vào bảng sau

II. CHỨC NĂNG CỦA PROTEIN
Cấu trúc tế bào , cơ thể
Xúc tác các phản ứng
Đ.hoà ch.hoá vchất của tế bào và cơ thể
Dự trữ các axit amin
Vận chuyển các chất
Giúp tế bào nhận tín hiệu hoá học
Co cơ, vận động
Bảo vệ cơ thể, chống bệnh tật
CŨNG CỐ
Câu 1. Đơn phân của prôtêin là
A- glucôzơ.
B- axít amin.
C- nuclêôtit.
D- axít béo.
LUYỆN TẬP
Đ
Câu 2. Các loại prôtêin khác nhau được phân biệt nhau bởi
A. Số lượng, thành phần và trật tự sắp xếp các axít amin.
B. Số lượng, thành phần axít amin và cấu trúc không gian.
C. Số lượng, thành phần, trật tự sắp xếp các axít amin và cấu trúc không gian.
D. Số lượng, trật tự sắp xếp các axít amin và cấu trúc không gian.
LUYỆN TẬP
Đ
Câu 3. Chức năng không có ở prôtêin là
Cấu trúc.
Xúc tác quá trình trao đổi chất.
C. Điều hoà quá trình trao đổi chất.
D. Truyền đạt thông tin di truyền.
LUYỆN TẬP
Đ
VẬN DỤNG
Câu 1: Tại sao một số sinh vật sống ở suối nước nóng 1000 C mà protein không bị biến tính?
Câu 2: Tại sao khi đun nước lọc canh cua thì protein của cua lại đóng thành từng mảng?
Prôtein những loài này có cấu trúc đặc biệt chịu nhiệt độ cao.
Khi đun nước lọc canh cua thì protêin của cua lại đóng thành từng mảng: Do dưới tác động của nhiệt độ protêin kết tủa ( Biến tính bởi nhiệt độ)
Câu 3: Giải thích tại sao thịt trâu, thịt bò cùng là protein nhưng có nhiều đặc điểm khác nhau?
Thịt trâu, thịt bò cùng là protein nhưng có nhiều đặc điểm khác nhau là do số lượng và thành phần, trật tự sắp xếp các axit amin trong chuỗi polipeptit của trâu và bò không giống nhau ( Tính đa dạng, đặc thù quyết định).
VẬN DỤNG
DẶN DÒ
Học bài và làm bài tập cuối bài
Đọc trước bài 6: Axit Nucleic
Xem lại một số công thức tính số nu, chiều dài gen, khối lượng gen và số liên kết hidro
DẶN DÒ