Bài 29: Quá trình đẳng nhiệt
Định luật bôi-lơ – Ma-ri-ốt
Giáo viên: Hồ Chí Công
Vật lý 10
Trường thpt nguyễn bỉnh khiêm
TỔ VẬT LÝ – KTCN
Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nêu các nội dung chính của thuyết động học phân tử chất khí?
Câu 2: Khi nén một lượng khí xác định trong xilanh. Em có nhận xét gì về sự biến đổi của thể tích, mật độ các phân tử và áp suất khí trong xilanh?
Kiểm tra bài cũ
Bài 29:
Quá trình đẳng nhiệt
Định luật bôi-lơ – Ma-ri-ốt
Vật lý 10 – THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm
I. Trạng thái và quá trình biến đổi trạng thái
1. Trạng thái:
Hình 1: Khối khí có thể tích V1 ; áp suất p1, và nhiệt độ tuyệt đối T1.
Hình 2: Khối khí có thể tích V2 ; áp suất p2, và nhiệt độ tuyệt đối T2.
I. Trạng thái và quá trình biến đổi trạng thái
2. Thông số trạng thái:
1. Trạng thái:
- Trạng thái của một lượng khí được xác định bởi: p, V, T.
- Các đại lượng p, V, T được gọi là thông số trạng thái.
Áp suất p
Thể tích V
Nhiệt độ T
- Phương trình thiết lập mối quan hệ giữa các thông số trạng thái gọi là phương trình trạng thái
I. Trạng thái và quá trình biến đổi trạng thái
3. Quá trình:
Trạng thái 1: p1, V1, T1
Trạng thái 2: p2,V2, T2
 Quá trình một lượng khí chuyển từ trạng thái 1 sang trạng thái 2 gọi là quá trình biến đổi trạng thái.
Đẳng quá trình: là quá trình biến đổi trạng thái, trong đó có một thông số trạng thái giữ nguyên.
II. Quá trình đẳng nhiệt
Quá trình đẳng nhiệt là quá trình biến đổi trạng thái trong đó nhiệt độ được giữ không đổi.
T= T1= T2
Trạng thái 1:
p1, V1, T1
Trạng thái 2 :
p2, V2, T1
III. Định luật Bôi-lơ – Ma-ri-ốt
Thí nghiệm
- Gồm một pittông và xilanh.
- Xilanh được nối với một áp kế đo áp suất chất khí trong xilanh.
- Xilanh có in thước chia khoảng cách để đo độ cao cột không khí trong xilanh (đo V).
III. Định luật Bôi-lơ – Ma-ri-ốt
2. Định luật Bôi-lơ – Ma-ri-ốt
Trong quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí nhất định, áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích.
Hay p.V = hằng số
(1)
Định luật Bôi-lơ – Ma-ri-ốt viết cho 2 trạng thái là:
p1V1= p2V2
(2)
IV. Đường đẳng nhiệt
Từ biểu thức p.V = a  p = a/V  y = a/x. Vậy p là hàm của V.
 đường biểu diễn sự biến thiên của p theo V của một lượng khí xác định khi T không đổi là gọi đường đẳng nhiệt.
Định nghĩa : Đường đẳng nhiệt là đường biểu diễn sự biến thiên của áp suất theo thể tích khi nhiệt độ không đổi.
IV. Đường đẳng nhiệt
IV. Đường đẳng nhiệt
(T2 > T1)
p2
p1
IV. Đường đẳng nhiệt
2. Nhận xét
Trong hệ trục (p,V) đường đẳng nhiệt là đường hypebol.

Đường đẳng nhiệt nằm trên ứng với nhiệt độ cao hơn đường đẳng nhiệt nằm dưới.
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Trong quá trình đẳng nhiệt thì nhiệt độ có giá trị như thế nào?
Quan hệ giữa p và V trong quá trình đẳng nhiệt ?
Các đại lượng được dùng để mô tả trạng thái của một lượng khí gọi là gì ?
Tên định luật được dùng cho quá trình đẳng nhiệt là gì?
1
2
3
4
5
Dạng đường đẳng nhiệt trên hệ trục p,V là gì?
Câu 1: Hình ảnh nào thể hiện định luật Bôi-lơ – Ma-ri-ốt?
A
B
Củng cố, vận dụng
Câu 2: Khi đẩy pittông xuống từ từ thì thể tích và áp suất khối khí trong ống bơm thay đổi như thế nào? Giải thích?
Quá trình diễn ra chậm, ta coi như T = const.
Áp dụng ĐL B - M
p.V = const, V giảm
=> p tăng
Củng cố, vận dụng
Câu 3: Đồ thị nào sau đây không biểu diễn quá trình đẳng nhiệt?
Đáp án C
Củng cố, vận dụng
Câu 4: Một khối khí có thể tích 4 lít ở áp suất 105 Pa. Nếu nén thể tích khối khí xuống còn 2 lít thì áp suất của khối khí lúc này là bao nhiêu?
Giải
Theo định luật Bôi-lơ – Ma-ri-ốt ta có: p1V1= p2V2
Thay số vào ta có kết quả: p2= 2.105 Pa
Củng cố, vận dụng