TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
KHOA SƯ PHẠM KHOA HỌC XÃ HỘI
NGÀNH SƯ PHẠM ĐỊA LÍ
LỚP CDI1151
NĂM HỌC 2015- 2016
Quá trình thủy phân và đá ong hóa ở vùng nhiệt đới ẩm
Người thực hiện: Trần Thị Hồng Nhung
MSSV: 2115110011
Nội dung bài gồm các nội dung sau:
I- Quaự trỡnh thuỷy phaõn
1- Khaựi nieọm
2- Quaự trỡnh thuỷy phaõn
II- Quaự trỡnh ủaự ong hoựa ụỷ vuứng nhieọt ủụựi
1- Khaựi nieọm quaự trỡnh laterit hoựa
2- Thaứnh pha�n vaứ caực loaùi ủaự ong
3- ẹie�u kieọn hỡnh thaứnh ủaự ong
4- A�nh hửụỷng cuỷa ủaự ong
I- Quaù trình thuûy phaân
1- Khaùi nieäm
- Thuûy phaân laø phaûn öùng thay theá caùc ion H+ (do nöôùc ñieän li ra) cho caùc cation kieàm vaø kieàm thoå trong khoaùng vaät.
- Noùi caùch khaùc thuûy phaân laø phaûn öùng hoùa hoïc döôùi taùc duïng cuûa nhieät ñoä vaø nöôùc, röûa troâi caùc ion kieàm, kieàm thoå, ñeå laïi trong ñaù caùc ion cöùng ñaàu Fe, Al.
2- Quá trình thủy phân
- Quá trình thủy phân hay xảy ra đối với các khoáng vật silicat và aluminosilicat- là những khoáng vật chiếm ưu thế trong đá.
- Ở nhiệt đới, quá trình thủy phân các khoáng vật nhóm fenpat rất phổ biến. Dưới tác dụng của nước và CO2, kali trong khoáng vật octoclazo bị tách ra dưới dạng cacbonat, còn lại là kaolinit và oxit silic.
* Phương trình hóa học:
K(AlSi3O8) + 2CO2 + 4H2O ? H2Al2Si2O8H2O + 4SiO2
* Sản phẩm:
- Quá trình phong hóa hóa học đã phá vỡ cấu trúc của khoáng vật trong đá gốc và tạo nên khoáng vật mới do chỗ đã làm thay đổi thành phần hóa học của khoáng vật đó.
- Ngoài ra, phong hóa hóa học còn tạo thêm những loại muối hòa tan của các kim loại kiềm và kiềm thổ, các oxit, hydroxit sắt, nhôm và axit silic.
- Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, địa hình thuận lợi, quá trình hóa học tiếp tục, kaolin sẽ phân hủy thành oxit nhôm (Al2O3) và oxit silic (SiO2). Các oxit này tiếp tục quá trình oxit nhôm thành bauoxit, oxit silic thành opan (SiO2NH2O) bền vững trong thiên nhiên.

- Ở Việt Nam loại hình mỏ bauoxit phân bố ở Tây Nguyên, Nam Trung Bộ có liên quan tới quá trình phân hủy đá bazan ở khu vực này.
Công trường khai thác bauoxit ở Tây Nguyên
Đất đỏ bazan ở Đắk Nông
II- Quaù trình ñaù ong hoùa
1- Khaùi nieäm quaù trình letarit hoùa
- Laø quaù trình röûa troâi vaø tích tuï tuyeät ñoái caùc cation Fe3+, Fe2+, Al3+, Mn6+ (coù saün trong moâi tröôøng nhieät ñôùi do möa vaø taùc ñoäng cuûa doøng nöôùc ngaàm, chuùng coù cô hoäi taäp trung laïi moät choã trong ñaát vôùi maät ñoä cao).
- Caùc cation naøy haáp thuï vaøo moät nhoùm mang ñieän tích aâm (keo seùt hoaëc oxit saét) ñeå taïo neân nhöõng lieân keát beàn vöõng. Khi nhieät ñoä leân cao, ñoä aåm giaûm thaáp, caùc lieân keát naøy maát nöôùc seõ taïo neân caùc oxit kim loaïi cöùng chaéc.
2- Thaønh phaàn vaø caùc loaïi ñaù ong
* Thaønh phaàn:
- Chuû yeáu laø hydroxit oxit ngaäm nöôùc hay khoâng ngaäm nöôùc hoaëc mangan, moät phaàn raát ít oxit nhoâm.
- Söï hình thaønh ñaù ong chæ khaùc vôùi quaù trình letarit laø Fe2+ thöôøng taäp trung chuû yeáu ôû caùc vuøng töông ñoái thaáp coù khaû naêng töøng coù moät doøng nöôùc thoå nhöôõng hoaëc doøng nöôùc maëm trong muøa möa.

* Thành phần đá ong:

- Trong tầng đất thổ nhưỡng gần mặt đất chứa nhiều Fe2+. Các Fe2+ này dễ dàng bị oxi hóa thành Fe3+ khi có điều kiện tiếp xúc với oxi, chúng sẽ bị oxi hóa.
- Các oxit của chúng liên kết với các nhân là hạt keo sắt kaolinit để tạo thành màng lưới dày đặt.
- Khi mất nước chúng liên kết với nhau càng chặt hơn.
* Các loại đá ong:
Đá ong tản kiểu buhanran;
Đá ong tản tổ ong, có nhiều lỗ, lỗ nhỏ như tổ ong;
Đá ong hạt đậu.
3- Điều kiện hình thành đá ong
Nơi có độ dốc không cao lắm, có điều kiện tích tụ Fe, Al, Mn. Nhất là vùng đồi núi trung du các tỉnh Tây Ninh, Bà Rịa- Vũng Tàu.
Nơi mà môi trường sinh thái đã và đang bị phá hủy mạnh mẽ, khả năng bốc hơi lớn, mạch nước ngầm lên xuống rất cao trong mùa mưa và mùa khô.
3- Điều kiện hình thành đá ong

- Mực nước ngầm không quá sâu. Đá ong thường xuất hiện ở chân đồi vì mực nước ngầm nông hơn.
- Đá mẹ: đá mẹ, phù sa cổ, phiến thạch sét và một ít basalt tầng mỏng hay xuất hiện đá ong (miền Đông Nam Bô và Tây Nguyên), trên đá vôi hình thành nên đá ong hạt đậu, kết quả của sự tích tụ tuyệt đối của Mn6+, Mn4+, Al3+, Fe3+.
4- Ảnh hưởng của đá ong
Khi hình thành đá ong sẽ ảnh hưởng đến môi trường đất;
Làm tính chất cơ lí của đất giảm, giữ ẩm kém, hút và giữ nước kém;
Tăng khả năng rửa trôi, xói mòn đất vì thực bì không phát triển;
Nghèo dinh dưỡng cho thực vật và vi sinh vật.
Bài thuyết trình của em đến đây là hết. Kính chúc cô được dồi dào sức khỏe, nhiều niềm vui và thành công trong cuộc sống !!!