NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO
Môn: Luyện từ và câu
Về dự giờ - thăm lớp 5A5
Khởi động:
Thứ Năm ngày 18 tháng 11 năm 2021
Luyện từ và câu
Tiết 22:
I. Nhận xét:
Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm gì?
Rừng say ngây và ấm nóng.
Ma Văn Kháng
b) Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim
dạo lên những khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi
sông đang đổi mới.
Võ Quảng
c) Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
Theo Mùa xuân và phong tục Việt Nam
Luyện từ - câu:
QUAN HỆ TỪ
a, Câu Rừng say ngây và ấm nóng
- Quan hệ từ: “và”
- Tác dụng: nối “say ngây” với “ấm nóng”
___
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới.
Quan hệ từ: “ của”
Tác dụng: nối “tiếng hót dìu dặt” với “Hoạ Mi”
___
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
- Quan hệ từ: “như”; “nhưng”
Tác dụng:
Từ “như” : nối “không đơm đặc” với “hoa đào”
Từ “nhưng” nối câu 2 với câu 1.
___
____
và, của, như, nhưng => là quan hệ từ
Câu
Rừng say ngây và ấm nóng

b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi
giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới.
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
Tác dụng của từ
và: nối say ngây
với ấm nóng
của: nối tiếng hót dìu dặt với Hoạ Mi
Như : nối không
đơm đặc với hoa đào
Nhưng nối câu 2 với câu 1.
và, của, như, nhưng => là quan hệ từ
Từ ngữ
Từ ngữ
Câu
Câu
QUAN HỆ TỪ
QUAN HỆ TỪ
Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau : và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của, ở, tại, bằng, như, để, về,...
Thứ Năm ngày 18 tháng 11 năm 2021
Luyện từ và câu
Tiết 22: Quan hệ từ
I. Nhận xét:
2) Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây (rừng
cây bị chặt phá - mặt đất thưa vắng bóng chim;
mảnh vườn nhỏ bé - bầy chim vẫn về tụ hội) được
biểu hiện bằng những cặp từ nào?
Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất
sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim.
b)Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về hội tụ.
Tuy . . . nhưng … biểu thị quan hệ tương phản.
Nếu ... thì …
biểu thị quan hệ điều kiện (giả thiết) - kết quả.
Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.
Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim.

2.Không những Lan học giỏi mà bạn ấy còn chăm làm.
Không những … mà … => tăng tiến
Vì.nên. => nguyờn nhõn - k?t qu?
1.Vì trời mưa nên em đi học muộn.
Ví dụ
Từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng một cặp quan hệ từ.
Các cặp quan hệ từ thường gặp là:
Nếu ... thì ...; hễ ... thì ...
(biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả)
Tuy ... nhưng... ;mặc dù ... nhưng ...
(biểu thị quan hệ tương phản)
Không những ... mà... ; không chỉ ... mà …
(biểu thị quan hệ tăng tiến)
Vì ...nên ...; do ... nên ...; nhờ ... mà ...
(biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).
Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau : và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của, ở, tại, bằng, như, để, về,...
Nhiều khi, từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng một cặp quan hệ từ. Các cặp quan hệ từ thường gặp là:
Vì ...nên ...; do ... nên ...; nhờ ... mà ... (biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).
Nếu ... thì ...; hễ ... thì ... (biểu thị quan hệ giả thiết - kết
quả, điều kiện - kết quả)
Tuy ... nhưng... ;mặc dù ... nhưng ... (biểu thị quan hệ
tương phản)
Không những ... mà... ; không chỉ ... mà …(biểu thị quan
hệ tăng tiến)
Ghi nhớ
Luyện tập:
Bài 1: Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ
tác dụng của chúng:
Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Hoạ Mi đã làm tất cả bừng tỉnh giấc.
Võ Quảng
b) Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá.
Nguyễn Thị Ngọc Tú
c) Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng về từng loài cây.
Theo Vân Long
Câu "Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Hoạ Mi đã làm tất cả bừng tỉnh giấc."
Tác dụng:
- Từ "và" nối "Chim, Mây, Nước" với "Hoa"
- Từ "rằng" nối "cho" với "tiếng hót kì diệu"
- Từ "của" nối "tiếng hót kì diệu" với "Hoạ Mi"
Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe rào rào.
Tác dụng:
-Từ "và" nối to" với "nặng"
-Từ "như" nối "rơi xuống" với "ai ném đá"
Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng về từng loài cây.
Tác dụng:
-Từ “với” nối “ngồi” với “ông nội”
- Từ “về” nối “giảng” với “từng loài cây”
a. Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em có nhiều cánh rừng xanh mát.
Tác dụng của cặp QHT
Vì. . .nên
(biểu thị quan hệ
nguyên nhân - kết quả)
Tuy. . .nhưng
(biểu thị quan hệ
tương phản)
Câu
Bài 2. Tìm cặp quan hệ từ mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu?
b.Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi.
Bài 3:Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và, nhưng,của
Cuối tuần này, gia đình Hoa và gia đình em sẽ tổ chức một chuyến đi chơi ở Đà Lạt
=>Quan hệ từ "và" nối gia đình Hoa với gia đình em.
Trời đang mưa to nhưng tôi vẫn đạp xe tới lớp kẻo muộn học.
=>Quan hệ từ "nhưng" nối mưa to với tôi
Giàn hoa giấy của nhà bạn Hoa rất đẹp
=>Quan hệ từ "của" nối hoa giấy với nhà bạn Hoa
Cảm ơn
Qúy thầy cô và các em học sinh !