Giáo viên: Tô Thị Xuân

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO ĐẾN
THAM DỰ TIẾT HỌC CÙNG CHÚNG EM

Luyện từ và câu – Lớp 5A

Giáo viên: Tô Thị Xuân

Khởi động
Ai nhanh hơn?

Câu 1: Tìm đại từ xưng hô trong câu thơ sau:
“Ê-mi-li con đi cùng cha
Sau khôn lớn con thuộc đường khỏi lạc.”

A. con, cha

B. cha, Ê-mi-li

C. khôn lớn, khỏi lạc

D. con, đường

Câu 2: Tìm từ loại có trong câu sau:

Mai viết rõ ràng và sạch sẽ.
DT

ĐT

TT

Các em đã được học những từ
loại nào?

TT

?

Danh từ

Động từ

TỪ LOẠI

Tính từ

Đại từ

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm
2023Luyện từ và câu
Quan hệ từ

Mục tiêu của bài
học:
2. Nhận biết được một
1. Hiểu và nắm
số quan hệ từ thường
được khái niệm
dùng.
quan hệ từ
3. Hiểu được tác
4. Biết cách sử
dụng của quan
dụng quan hệ từ.
hệ từ.

I. Nhận xét:
1. Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in màu đỏ được dùng để làm gì?
a) Rừng say ngây và ấm nóng.
Ma Văn Kháng
b) Tiếng hót dìu dặt của Họa Mi giục các loài chim dạo lên những
khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới.
Võ Quảng
c) Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào.
Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
Theo Mùa xuân và phong tục Việt Nam

c) Hoa mai trổ từng chùm thưa
thớt, không đơm đặc như hoa
đào. Nhưng cành mai uyển
chuyển hơn cành đào.

Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

câu
a) Rừng say ngây và ấm nóng.

Tác dụng của từ in đậm
“và”
và nối say ngây với ấm nóng

b) Tiếng hót dìu dặt của Họa Mi
giục các loài chim dạo lên những “của” nối tiếng hót dìu dặt với Họa Mi
khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi
sông đang đổi mới.
c) Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, “như”nối không đơm đặc với hoa đào
không đơm đặc như hoa đào. Nhưng “Nhưng” nối câu văn sau với câu văn trước
cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
Các từ: và, của, như dùng để nối từ với từ, các cụm từ với nhau. Từ
“ nhưng” dùng để nối câu với câu.

câu
a) Rừng say ngây và ấm nóng.
b) Tiếng hót dìu dặt của Họa Mi giục
các loài chim dạo lên những khúc
nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông
đang đổi mới.

Tác dụng của quan hệ từ
“và”: biểu thị quan hệ
liên hợp hay song song.
“của”: biểu thị quan
hệ sở hữu.

c) Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, “như”: biểu thị quan
không đơm đặc như hoa đào. Nhưng hệ so sánh.
“nhưng”: biểu thị quan
cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
hệ tương phản.
Những từ dùng để nối như: và, của, như, nhưng, tại, với, để, bằng,…..
được gọi là quan hệ từ.

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Bài 2. Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây (rừng cây bị chặt phá - mặt
đất thưa vắng bóng chim; mảnh vườn nhỏ bé - bầy chim vẫn về tụ hội)
được biểu hiện bằng những cặp từ nào?
a) Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa vắng
bóng chim.
b) Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn
thường rủ nhau về tụ hội.

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Tìm cặp từ biểu thị quan hệ giữa các ý trong câu sau:
Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa
vắng bóng chim.
A. Nếu - thưa vắng

B. Nếu - càng

C. Nếu - thì

D. Nếu - sẽ

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)
Tìm cặp từ biểu thị quan hệ giữa các ý trong câu sau:

Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy
chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.
A. Tuy - thật

B. Tuy – thường

C. Tuy - vẫn

D. Tuy - nhưng

Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Bài 2.
câu

Cặp quan hệ từ

a) Nếu rừng cây cứ bị chặt phá
xơ xác thì mặt đất sẽ ngày càng
thưa vắng bóng chim.

“ Nếu - thì”: biểu thị quan hệ giả
thiết ( điều kiện - kết quả).

b) Tuy mảnh vườn ngoài ban công
nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy
chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

“ Tuy - nhưng”: biểu thị quan hệ
tương phản.

a) Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ
xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa
vắng bóng chim.

b) Tuy mảnh vườn ngoài ban công
nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim
vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

II. Ghi nhớ: ( SGK, trang
110)
Nối
Quan
hệ từ

II. Ghi nhớ
từ - từ
Nối
1 từ

và, của, như, tại, để, bằng, với….

p
Cặ

Quan
hệ từ

câu

âu
c
-

từ
hệ
an
qu

Không những…mà;
không chỉ…mà

mà
…
ờ
h
n
;
n
ê
n
…
Vì

Nếu…thì; giá…thì
Tuy…nhưng; mặc dù…nhưng

III. Luyện
tập
Bài 1; bài 2; bài 3.

Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Nhóm đôi

Bài 1.Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng.
a. Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Họa Mi
đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.
Võ Quảng
b. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe rào
rào.
Nguyễn Thị Ngọc Tú
c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng
về từng loài cây.
Theo Vân Long

Bài 1.Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng.
câu

Quan hệ từ

a. Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho
rằng tiếng hót kì diệu của Họa Mi đã
làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.

và

b. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi
xuống như ai ném đá, nghe rào rào.
c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với
ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng về từng
loài cây.

của
và
như

Tác dụng của quan hệ từ

nối chim, mây, nước với hoa
nối tiếng hót kì diệu với họa mi

nối to với nặng
nối rơi xuống với ném đá

với

nối ngồi với ông

về

nối giảng với từng loài cây

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Bài 2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị
quan hệ gì giữa các bộ phận của câu:

Vì….. nên

a. Vì mọi người tích cực dọn vệ sinh nên con đường quê em luôn
sạch đep.

Vì mọi người tích cực dọn vệ sinh
( vế chỉ nguyên nhân)
nên con đường quê em luôn sạch đẹp
( vế chỉ kết quả)

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Bài 2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị
quan hệ gì giữa các bộ phận của câu:
b. Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi.

Tuy … nhưng: biểu thị quan hệ tương phản.

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Bài 3. Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và, của, nhưng.

Tiếp sức

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

Trò Chơi Kéo Co

5
2
4
3
0
1

Câu 1:

Tìm quan hệ từ có trong câu sau:
Những cái bút của tôi không còn mới nhưng vẫn tốt
A. của, nhưng

C. của, cái

B. của, những

D. của, mới

Câu 2:

0
5
2
4
1
3

Tìm cặp quan hệ từ có trong câu sau:“Mặc dù cô giáo thường
xuyên nhắc nhở nhưng các bạn vẫn bỏ rác chưa đúng nơi quy định .”

A. Mặc dù … nơi

C. Mặc dù… nhưng

B. Mặc dù … chưa

D. Mặc dù … đi

0
5
4
3
1
2

Câu 3:

Từ in đậm trong câu dưới đây biểu thị quan hệ gì?
"Nếu các bạn chăm chỉ học tập thì các bạn sẽ tiến bộ.”

A. Quan hệ tăng tiến

C. Quan hệ tương tương phản

B. Quan hệ điều kiện - kết quả

D. Quan hệ nguyên nhân – kết quả

1
3
2
0
4
5

Câu 4:
Điền cặp quan hệ từ tương ứng để hoàn thành câu sau:   
"………… rừng bị chặt phá ………….. nhiệt độ trái đất sẽ
ngày càng tăng lên."

A. Vì… nên…

C. Không những…mà còn…

B. Tuy… nhưng

D. Nếu…thì…

Khái niệm

Nối các từ ngữ hoặc câu nhằm thể
hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ
hoặc các câu ấy với nhau:
và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của,
ở, tại bằng, như, để, về
Biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả
Vì… nên…; do… nên…; nhờ… mà…

Quan hệ từ
Cặp quan
hệ từ

Biểu thị quan hệ giả thuyết/điều kiện - kết
quả
Nếu… thì…; hễ… thì…;
Biểu thị quan hệ tương phản
Tuy… nhưng…; mặc dù… nhưng…;
Biểu thị quan hệ tăng tiến
Không những… mà…; không chỉ… mà..;

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu
Quan hệ từ ( Tr. 109)

CH
ÚC
C
HỌ
ÁC
CT
EM
ỐT
!