Luyện từ và câu

- Đại từ xưng hô là gì?

Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình hay chỉ
người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi ; mày, chúng mày; nó,
chúng nó…..
- Khi xưng hô với thầy cô, với bạn bè ; em dùng đại từ nào?

Thứ Năm ngày 16 tháng 11 năm 2023
Luyện từ và câu:

Quan hệ từ

I. Nhận xét:
1.Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm gì ?
a. Rừng say ngây và ấm nóng.
Ma Văn Kháng

b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng
bừng.
Võ Quảng

c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai
uyển chuyển hơn cành đào.
Theo Mùa xuân và phong tục Việt Nam

I. Nhận xét:
1.Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm gì?
Ví dụ
a. Rừng say ngây và
ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của
Hoạ Mi giục các loài chim
dạo lên những khúc nhạc
tưng bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm
thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành
mai uyển chuyển hơn cành
đào.

Tác dụng của từ
và nối say ngây với

ấm
nóng

của nối Tiếng hót với Hoạ
dìu dặt
Mi
hoa
không
như nối đơm đặc với đào
Nhưng

nối 2 câu với nhau

Ví dụ

a. Rừng say ngây và
ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ
Mi giục các loài chim dạo
lên những khúc nhạc tưng
bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm
thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành
mai uyển chuyển hơn cành
đào.

Quan hệ từ là gì ?
1. Quan hệ từ là từ nối các
từ ngữ hoặc các câu nhằm
thể hiện mối quan hệ giữa
những từ ngữ hoặc những
câu ấy với nhau: và, với,
hay, hoặc, nhưng, mà, thì,
của, ở, tại bằng, như, để,
về…

Ví dụ

a. Rừng say ngây và
ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi
giục các loài chim dạo lên
những khúc nhạc tưng bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa
thớt, không đơm đặc như hoa
đào. Nhưng cành mai uyển
chuyển hơn cành đào.

biểu thị quan hệ
song song
biểu thị quan hệ
sở hữu
biểu thị quan hệ
so sánh
biểu thị quan hệ
tương phản

I. Nhận xét:
2. Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây: (rừng cây bị chặt phá - mặt đất
thưa vắng bóng chim ; mảnh vườn nhỏ bé - bầy chim vẫn về tụ hội) được
biểu hiện bằng những cặp từ nào ?

a.Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày
càng thưa vắng bóng chim.
b.Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng
bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

2. Nhiều khi, từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng một cặp
quan hệ từ. Các cặp quan hệ từ thường gặp là:
- Vì …nên..; do…nên…; nhờ…mà…
( biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả)
- Nếu …thì…; hễ …thì…
( biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả; điều kiện - kết quả)
- Tuy …nhưng…; mặc dù …nhưng…
( biểu thị quan hệ tương phản)
- Không những …mà…; không chỉ…mà…
(biểu thị quan hệ tăng tiến)

II. Luyện tập
Bài 1: Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng của chúng:

a. Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót
kì diệu của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.

VÕ QUẢNG

b. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá, nghe
rào rào.
NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ

c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe
ông rủ rỉ giảng về từng loài cây.

Theo VĂN LONG

Bài 1: Gạch dưới quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng
của chúng:
Câu

a. Chim, Mây, Nước
và Hoa đều cho
rằng tiếng hót kì
diệu của Hoạ Mi đã
làm cho tất cả
bừng tỉnh giấc.

Tác dụng của quan hệ từ

và

Chim, Mây,
nối
Nước

của nối

tiếng hót kì
diệu

với
với

Hoa
Hoạ Mi

Câu
b/

Tác dụng của quan hệ từ

Những hạt mưa to và nặng
bắt đầu rơi xuống như ai
ném đá, nghe rào rào.

và
như

c/ Bé Thu rất khoái ra ban công
ngồi với ông nội, nghe ông
rủ rỉ giảng về từng loài cây

với
về

to

nối
nối

nối

với nặng

rơi với
xuống
ngồi với

nối giảng

với

ai
ném đá
ông nội
từng
loài cây.

Bài 2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng
biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu?
a. Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em có
nhiều cánh rừng xanh mát.
b.Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn
luôn học giỏi.

Bài 2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì
giữa các bộ phận của câu?
Câu

a. Vì mọi người tích cực trồng cây
nên quê hương em có nhiều cánh
rừng xanh mát.
b.Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn
nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học
giỏi.

Cặp quan hệ từ

Vì … nên …
biểu thị quan hệ
nguyên nhân - kết quả
Tuy … nhưng…
biểu thị quan hệ
tương phản

Bài 3: Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và, nhưng, của.
- Em và Lan đi tập văn nghệ.
- Lan học không giỏi nhưng tính nết rất hiền lành.
- Cái cặp sách này là của em.

Trò chơi
ĐIỀN TỪ
Câu
- Bé học … trường mầm non.
- Bạn An đi học …...... xe đạp.
-…........

đã khuya ..….…. Bình vẫn ngồi học.

- Cây dừa ….. cây dương được trồng nhiều ở bờ
biển.
- Bé Thu thích ra ban công …...... ngắm
khu vườn nhỏ …… nhà mình.
- Nam ……………
giỏi văn ….. còn
giỏi cả môn toán nữa

Từ
Mặc dù
bằng

nhưng

ở
để

với

không những
của

mà