Tiết 50. Bài 49: Quần Xã
sinh vật
I. Khái niệm quần xã sinh vật
Ao cá có phải là 1 quần thể không?
Hãy kể tên các sinh vật có thể sống ở ao cá tự nhiên?
Kể tên các quần thể có trong một khu rừng mưa nhiệt đới?
Quần thể sâu
Quần thể dương xỉ
Quần thể rêu
Quần thể nấm
Quần thể hổ
Quần thể kiến
Rừng mưa nhiệt đới
Thứ tự xuất hiện các quần thể trong rừng, trong ao hồ như thế nào?
- Quần thể thực vật → quần thể động vật ăn thực vật → quần thể động vật ăn động vật
Các quần thể có mối quan hệ sinh thái như thế nào?
Thế nào là quần xã sinh vật?
I. Khái niệm quần xã sinh vật
- Quần xã sinh vật là tập hợp những quần thể sinh vật khác loài cùng sống trong 1 khoảng không gian xác định
- Có mối quan hệ gắn bó như 1 thể thống nhất nên quần xã có cấu trúc tương đối ổn định.
Bài tập
Trong các ví dụ sau, ví dụ nào được gọi là quần xã sinh vật? Tại sao?
Trong một bể cá cảnh có nhiều loại cá khác nhau
Xác của 1 con thú bắt đầu phân hủy
Trong sản xuất nông nghiệp mô hình V.A.C
QUẦN XÃ RỪNG NGẬP MẶN VEN BIỂN
HOANG MẠC
QUẦN XÃ BÃI NGẦM SAN HÔ
II. Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Đặc điểm
Số lượng
các loài
trong
quần xã
Thành phần
loài trong
quần xã
Các chỉ số
Độ đa dạng
Thể hiện
Bảng 49: Các đặc điểm của quần xã
Mức độ phong phú về số lượng loài trong quần xã
Độ nhiều
Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã
Độ thường
gặp
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát
Loài ưu thế
Loài đóng vai trò quan trọng trong quần
xã
Loài
đặc trưng
Loài chỉ có ở một quần xã hoặc có nhiều
hơn hẳn các loài khác
Độ đa dạng
ĐỘ NHIỀU
Độ thường gặp:
Được tính theo công thức:
Trong đó: p = Số địa điểm lấy mẫu có loài được nghiên cứu
P = Tổng số địa điểm đã lấy mẫu.
Kí hiệu là C
Nếu tính được C > 50% (Loài thường gặp)
25% < C < 50% (Loài ít gặp)
C < 25% (Loài ngẫu nhiên)

RỪNG THÔNG
LOÀI
ƯU
THẾ
SAO LA
LOÀI ĐẶC TRƯNG
CỦA KHU BẢO TỒN HUẾ
Tê giác
JAVA
LOÀI ĐẶC TRƯNG CỦA
VƯỜN QUỐC GIA
NAM CÁT TIÊN
Bài tập
Trên thảo nguyên, trong số cá loài cỏ thấp, động vật móng guốc, các loài chim ăn thịt, sư tử, linh miêu,… loài nào là loài ưu thế, loài nào là loài đặc trưng?
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
1. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Động vật kiếm ăn ngày
Động vật kiếm ăn đêm
ÁNH SÁNG
NHIỆT ĐỘ
Khi chim ăn hết nhiều sâu
Số lượng sâu tăng
Gặp điều kiện khí hậu thuận lợi thì sinh vật phát triển
như thế nào, cho ví dụ minh họa?
Thực vật phát triển
SL Chim ăn sâu tăng
SL sâu giảm
SL chim giảm
Điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng đến quần xã như thế nào?
III. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
1. Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn tới số lượng cá thể trong quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với môi trường.
2. Cân bằng sinh học
- Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần thể trong quần xã dao động quanh mức cân bằng nhờ khống chế sinh học .
Trong thực tế, con người đã có những tác động nào
gây mất cân bằng sinh học trong các quần xã?
Đốt rừng làm nương rẫy
Săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Quá trình đô thị hóa quá nhanh,
thiếu quy hoạch
Chặt phá rừng
Theo em, chúng ta đã, đang và sẽ làm gì để bảo vệ thiên nhiên?
Trồng cây gây rừng
Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Tuần tra bảo vệ rừng