? ?

QUÊ HUONG
Tế Hanh
1.Tìm hiểu chung
2. Phân tích văn bản
3. Tổng kết
Trình bày bởi tổ 1

1.Tìm hiểu chung
1.Tác giả
a) Tiểu sử

Tế Hanh (1921-2009), tên khai sinh là Trần Tế Hanh, là một nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến. Sinh ra tại một
làng chài ven biển tỉnh Quảng Ngãi, quê hương là chính nguồn cảm hứng lớn nhất của Tế Hanh. Ông xuất hiện ở
chặng cuối của phong trào Thơ Mới với những bài thơ mang theo nỗi buồn và tình yêu quê hương. Sau năm
1945, ông sáng tác phục vụ cách mạng và kháng chiến, ông vẫn luôn tiếp tục sáng tác dồi dào bền bỉ sau Cách
mạng.
b) Phong cách sáng tác
Thơ ông mộc mạc ,chân chất như chính con người ông. Những sáng tác của ông dễ đi sâu vào lòng người cũng
chính bởi sự gần gũi và đồng cảm. Nhờ thế ông được mệnh danh là nhà thơ gắn bó với quê hương đất nước, cũng
là một trong những nhà thơ thành công trong cả phong trào Thơ mới và sau cách mạng Tháng Tám. Nếu nói thơ
viết về quê hương thì có lẽ những bài thơ của Tế Hanh đều được đánh giá cao nhất.
c) Những tác phẩm tiêu biểu
Tập thơ tìm lại, Hoa mùa thi, Nhân dân một lòng, Gửi miền Bắc, Lòng miền Nam, Tiếng sóng, Chuyện em bé cười
ra đồng tiền, Thơ và cuộc sống mới, Bài thơ tháng bảy,..…

Trình bày bởi tổ 1

1.Tìm hiểu chung

2. Tác Phẩm
a) Hoàn cảnh sáng tác:
- Bài thơ viết năm 1939, khi Tế Hanh đang học tại Huế trong nỗi nhớ quê hương tha
thiết.
- Bài thơ được rút trong tập Nghẹn ngào (1939) và sau đó được in trong tập Hoa niên
(1945)
b) Thể thơ :
- Thể thơ tám chữ,gieo vần ôm,vần liền.
Giọng đằm thắm, tha thiết, trong sáng
c) Bố cục:
• 2 câu
• 6 câu
• 8 câu
• 4 câu

đầu: Giới thiệu chung về làng quê.
tiếp: Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá
tiếp: Cảnh thuyền cá về bến.
tiếp: Nỗi nhớ làng chài, nhớ quê hương

Trình bày bởi tổ 1

2. Phân tích văn bản
1. Hai câu thơ đầu: Giới thiệu chung về quê hương
“Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông.”
Nghề nghiệp: Chài lưới, Vị trí: Cửa sông gần biển.
-> Bằng từ ngữ mộc mạc, bình dị, tự nhiên, ngắn
gọn, đầy đủ, tác giả cung cấp thông tin về quê
hương ven biển của mình - về nghề và đặc điểm địa
lí.
=> Lời giới thiệu tự nhiên, mộc mạc, ngắn gọn,
bình dị, chân thật như làng quê

Trình bày bởi tổ 1

2. Phân tích văn bản
2. Sáu câu tiếp: Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá
“Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường
giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”
- Thời gian: sớm mai hồng , Không gian: ''trời xanh'', ''gió nhẹ''
->Tác giả sử dụng biện pháp liệt kệ những tính từ miêu tả trong, nhẹ, hồng; Làm cho
khung cảnh hiện lên với 1 thiên nhiên tươi sáng, vẻ đẹp tươi sáng, tinh khôi, thanh
nhẹ, 1 bức tranh lao động đầy hứng khởi, mang khát khao chinh phục.
- Người dân chài hiện lên là những người trẻ khỏe, sung sức. Từ “bơi thuyền” gợi nên
tư thế nhẹ nhàng, thảnh thơi phù hợp với khung cảnh lãng mạn ở câu thơ trên.
=> Báo hiệu chuyến đi biển đầy hứa hẹn.
Trình bày bởi tổ 1

2. Phân tích văn bản
2. Sáu câu tiếp: Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá
“Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường
giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
- Chiếc thuyền:

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”

+ So sánh: “như con tuấn mã”
+ Dùng động từ : “hăng”, “phăng”, “vượt”.
-> Qua đó ta cảm nhận được khí thế dũng mãnh, hăng hái, hào hùng của con thuyền,
được tư thế mạnh mẽ để chiến thắng và vượt qua một không gian rộng lớn.

Trình bày bởi tổ 1

2. Phân tích văn bản
2. Sáu câu tiếp: Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá
“Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.
Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường
giang.
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
- Cánh buồm:

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió…”

+ So sánh cái vô hình với cái hữu hình, cụ thể, khiến cánh buồm trở nên vừa có linh hồn
vừa có hình hài mang vẻ đẹp thanh thoát, mơ mộng, lãng mạn.
-> Cảnh dân chài bơi thuyền ra khơi đánh cá với tình cảm tự hào về sức sống mãnh liệt của
làng quê thân thương.
=> Bằng bút pháp lãng mạn, tác giả vẽ nên môt khung cảnh thiên nhiên tươi
sáng, một bức tranh lao động đầy hứng khởi thể hiện lòng hăng say lao động.
Trình bày bởi tổ 1

2. Phân tích văn bản
3. Tám câu tiếp: Cảnh thuyền cá về bến.
“Ngày hôm sau ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.
"Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe"
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.”
- Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về:
+ Niềm vui vỡ oà, lan toả tới tất cả mọi người.
+ Nhà thơ sử dụng các từ láy như “ồn ào”, “tấp nập”: gợi lên không khí tươi vui, đông đúc của làng chài khi
đón ghe về.
– Lời cảm tạ chân thành trước thành quả lao động:
+ Thành quả lao động là “cá đầy ghe”.
+ Lời thơ như lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân, rất mộc mạc, giản dị.
+ Người ngư dân mang trong mình bản lĩnh nhưng họ biết là do trời đất, thiên nhiên tạo điều kiện mới có được
thành quả to lớn ấy.
+ Lời cảm tạ chân thành cũng là niềm tin lâu đời của người dân biển

Trình bày bởi tổ 1

2. Phân tích văn bản
3. Tám câu tiếp: Cảnh thuyền cá về
“Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
bến.
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm ;

Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.”
– Hình ảnh người dân chài:
+ “Làn da ngăm rám nắng”: miêu tả chân thực hình ảnh người ngư dân, làn da đặc trưng của họ do nắng gió miền
biển.
+ “Cả thân hình nồng thở vị xa xăm”: Cảm hứng lãng mạn, “vị xa xăm”: vị mặn mòi của biển ngấm vào da thịt
người ngư dân.
-> Khỏa khắn, vạm vỡ, thể hiện nét riêng của những người dân miền biển.
– Hình ảnh con thuyền:
+ Được nhân hoá (im, mỏi ,nằm) như một con người thực thụ đang nằm nghỉ ngơi sau chuyến đi biển vất vả.
+ Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác “nghe chất muối thấm dần vào thớ vỏ”: vị mặn của biển thấm vào vỏ của
con thuyền.

Trình bày bởi tổ 1

2. Phân tích văn bản
4. Bốn câu tiếp: Nỗi nhớ làng chài, nhớ quê hương
“Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,
Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!”

-> Liệt kê, điệp ngữ, câu cảm thán.
=> Bộc lộ trực tiếp nỗi nhớ chân thành, da
diết, thủy chung, gắn bó với quê hương

Trình bày bởi tổ 1

3. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Giọng thơ mộc mạc, giản dị, ngôn ngữ giàu giá trị biểu cảm.
- Hình ảnh so sánh giàu hình ảnh, có giá trị biểu cảm cao, phép nhân hóa.
- Phép ẩn dụ, đảo trật tự từ trong câu.
- Hàng loạt động từ mạnh, tính từ, phép liệt kê.

2. Ý nghĩa
 - Bài thơ “Quê hương” là kỉ niệm sâu đậm thời niên thiếu, là tác phẩm mở đầu cho nguồn cảm hứng về
quê hương trong thơ Tế Hanh, bài thơ đã được viết bằng tất cả tấm lòng yêu mến thiên nhiên thơ mộng
và hùng tráng, yêu mến những con người lao động cần cù.

Trình bày bởi tổ 1

THANK YOU!
Trình bày bởi tổ 1