TỨC CẢNH PÁC BÓ
- Hồ Chí Minh -
TỨC CẢNH PÁC BÓ
- Hồ Chí Minh -
Mục tiêu cần đạt.
1. Kiến thức.
- Một đặc điểm của thơ Hồ Chí Minh: sử dụng thể loại thơ tứ tuyệt để thể hiện tinh thần hiện đại của người chiến sĩ cách mạng.
- Cuộc sống vật chất và tinh thần của Hồ Chí Minh trong những năm tháng hoạt động cách mạng đầy khó khăn, gian khổ qua một bài thơ được sáng tác trong những ngày tháng cách mạng chưa thành công.
2. Kỹ năng.
- Đọc – hiểu thơ tứ tuyệt của Hồ Chí Minh.
- Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác
phẩm.
3. Thái độ.
Học tập ở Bác niềm lạc quan, tin tưởng vào sự nghiệp cách mạng
I. Giới thiệu.
1. Tác giả.
Hồ Chí Minh (1890 - 1969)
Tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung. Sinh tại làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
- Là “ Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới”
2. Tác phẩm

- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác vào tháng 2/1941, sau ba mươi năm bôn ba nước ngoài, Bác Hồ về nước, sống và làm việc ở Pác Bó (Cao Bằng).
2. Tác phẩm

- Hoàn cảnh sáng tác Bài thơ được sáng tác vào tháng 2/1941, sau ba mươi năm bôn ba nước ngoài, Bác Hồ về nước, sống và làm việc ở Pác Bó (Cao Bằng).
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt.

Đọc bài thơ.
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
II. Đọc – hiểu văn bản.

II. Đọc – hiểu văn bản.
1.Đọc bài thơ.

2. Bố cục:
+ Phần 1: (3 câu đầu)
-> Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở hang Pác Bó.
+ Phần 2: (1 câu cuối)
-> Cảm nhận của Bác về cuộc đời cách mạng.


II. Đọc – hiểu văn bản.
1.Đọc bài thơ.
2. Bố cục: 2 phần.


3. Phân tích.
a.Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở hang Pác Bó.
Sáng ra bờ suối, tối vào hang
+ Nhịp thơ 4/3
+ Phép đối về hoạt động, thời gian, không gian
-> Diễn tả sự nhịp nhàng về nề nếp sinh hoạt của Bác ở Pác Bó .
-> Cuộc sống bí mật nhưng vẫn giữ được nề nếp, quy củ. Thể hiện phong thái ung dung, chủ động của Bác.

Có ý kiến cho rằng câu thơ: Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng có hai cách hiểu:
A. Cháo bẹ, rau măng lúc nào cũng đầy đủ dư thừa, có sẵn.
B. Dù ăn cháo bẹ, rau măng rất khổ nhưng tinh thần vẫn sẵn sàng
? Theo em, hiểu như thế nào phù hợp với tinh thần của bài thơ hơn?
Cách thứ nhất phù hợp với tinh thần chung của bài thơ: Niềm vui, thích thú, sảng khoái của Bác khi được sống giữa núi
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
+ Lương thực, thực phẩm, thức ăn, luôn có sẵn, có đầy đủ, dồi dào (đến mức dư thừa)
+ Cách nói hóm hỉnh, vui đùa của Bác.
-> Thể hiện tinh thần lạc quan vượt lên trên hoàn cảnh của Bác.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
+ Từ láy “chông chênh” tạo hình ảnh không vững chắc, không bằng phẳng, nguy hiểm.
+ Nghệ thuật đối ( đối ý, đối thanh)
-> Hình tượng người chiến sĩ cách mạng vừa chân thực vừa lớn lao, vững vàng, ung dung, làm chủ công việc dù trong hoàn cảnh nào.
=> Bác yêu thiên nhiên, yêu công việc cách mạng luôn làm chủ cuộc sống trong bất kỳ hoàn cảnh nào .


b. Cảm nghĩ của Bác về cuộc đời cách mạng


Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Sang: sang trọng, giàu có cao quý, đẹp đẽ thể hiện cảm giác hài lòng, vui thích.
- Phong thái ung dung, tầm vóc lớn lao, niềm say mê cách mạng của Hồ Chí Minh
III. Tổng kết

Nghệ thuật
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
- Giọng thơ vui đùa hóm hỉnh.
- Nghệ thuật đối: đối thanh, đối ý
2. Nội dung
- Bài thơ thể hiện tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở hang Pác Bó .
- Sự hòa hợp với thiên nhiên, vui với công việc cách mạng là niềm vui lớn của Bác




Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh nhận xét : “ Thơ Bác có
sự kết hợp hài hoà giữa tính cổ điển và tính hiện đại” .Em hãy chỉ ra vài nét về tính cổ điển và tính hiện đại trong bài thơ này ?



* Cổ điển :
- Thể thơ : Thất ngôn tứ tuyệt .
Gợi cảnh lâm tuyền ( niềm vui thú đựơc sống với
rừng suối )
* Hiện đại :
- Viết bằng chữ quốc ngữ .( Thường thể thơ thất ngôn
tứ tuyệt được viết bằng chữ Hán và chữ Nôm )
- Nhân vật trong bài là người chiến sĩ cách mạng .
- Lời thơ giản dị , vui đùa .
Bài thơ “ Tức cảnh Pác Bó” được làm theo thể thơ nào?
Thất ngôn tứ tuyệt
10
9
8
7
6
5
4
3
2
0
1
Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn!
Em hãy đọc thuộc bài thơ “ Tức cảnh Pác Bó”

10
9
8
7
6
5
4
3
2
0
1
Sáng ra bờ suối, tối vào hang
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng thật là sang
Bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” mang giọng điệu vui, thoải mái, sảng khoái.
Đúng hay sai?
Đúng
10
9
8
7
6
5
4
3
2
0
1
Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn!
Pác Bó thuộc địa phận tỉnh nào?
Cao Bằng
10
9
8
7
6
5
4
3
2
0
1
Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn!
Bài thơ “ Tức cảnh Pác Bó” có sự kết hợp hài hoà giữa cổ điển và hiện đại. Đúng hay sai?
Đúng
10
9
8
7
6
5
4
3
2
0
1
Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn!
Kể một số tên gọi khác của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Nguyễn Tất Thành
Nguyễn Sinh Cung
Nguyễn Ái Quốc
10
9
8
7
6
5
4
3
2
0
1
Hãy trả lời câu hỏi nhé! Chúc may mắn!
HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC VỀ NHÀ
Bài cũ.
- Học thuộc lòng bài thơ.
Nắm được nội dung, nghệ thuật của bài.
Hãy viết mọt đoạn văn ngắn bộc lộ cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ.
2. Bài mới.
Đọc baì thơ Ngắm trăng
Sưu tầm những bài thơ viết về trăng của Bác.
- Trả lời các câu hỏi phần Đọc – hiểu văn bản.
giờ học kết thúc
xin chân thành cảm ơn các em