Bài 7
CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
(tiết 3)
Bài 7
Công dân với các quyền dân chủ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào
các cơ quan đại biểu của nhân dân
2.Quyền tham gia quản lí
nhà nước và xã hội
3.Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
CÂU HỎI ÔN TẬP
Quyền bầu cử và quyền ứng cử của công dân là quyền dân chủ thực thi hình thức dân chủ nào ?
Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội là quyền dân chủ của công dân thực thi hình thức dân chủ nào ?
Công dân Việt Nam đủ bao nhiêu tuổi trở lên có quyền bầu cử ?
Người mất năng lực hành vi dân sự có quyền bầu cử không ?
Công dân thảo luận những vấn đề trọng đại khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân là thực thi quyền dân chủ nào ?
Ở phạm vi cơ sở, quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội được thực hiện theo cơ chế “dân biết, dân bàn, dân làm và …” .
Công dân ủy quyền thực hiện bầu cử cho người khác là vi phạm nguyên tắc bầu cử nào ?
Quyền bầu cử và quyền ứng cử của công dân là quyền dân chủ thực thi hình thức dân chủ nào ?
DÂN CHỦ GIÁN TIẾP
Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội là quyền dân chủ của công dân thực thi hình thức dân chủ nào ?
Công dân Việt Nam đủ bao nhiêu tuổi trở lên có quyền bầu cử?
Người mất năng lực hành vi dân sự có quyền bầu cử không ?
Công dân thảo luận những vấn đề trọng đại khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân là thực thi quyền dân chủ nào ?
Ở phạm vi cơ sở, quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội được thực hiện theo cơ chế “dân biết, dân bàn, dân làm và …” .
Công dân ủy quyền thực hiện bầu cử cho người khác là vi phạm nguyên tắc bầu cử nào ?
DÂN CHỦ
TRỰC TIẾP
ĐỦ 18 TUỔI
QUYỀN THAM GIA QUẢN LÍ NHÀ NƯỚC VÀ XÃ HỘI
DÂN KIỂM TRA
TRỰC TIẾP;
BỎ PHIẾU KÍN
KHÔNG
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
Quyền khiếu nại, tố cáo là quyền dân chủ cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp, là công cụ để nhân dân thực hiện dân chủ trực tiếp trong những trường hợp cần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức bị hành vi trái pháp luật xâm hại.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
- Quyền khiếu nại, tố cáo
1959
1980
Điều 30 – Hiến pháp 2013
1. Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền phải tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Người bị thiệt hại có quyền được bồi thường về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự theo quy định của pháp luật.
3. Nghiêm cấm việc trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác.
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
Quyền khiếu nại là quyền của công dân, cơ quan, tổ chức được đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
- Quyền khiếu nại
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
Quyền khiếu nại là quyền của công dân, cơ quan, tổ chức được đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
- Quyền khiếu nại
Quyết định hành chính là quyết định bằng văn bản của cơ quan hành chính hoặc của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể về một vấn đề cụ thể trong quản lí hành chính.
Hành vi hành chính là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước khi thực hiện nhiệm vụ công vụ theo quy định của pháp luật.
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
Quyền tố cáo là quyền của công dân được báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
- Quyền tố cáo
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
Quyền tố cáo là quyền của công dân được báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
- Quyền tố cáo
Phát hiện hành vi xả chất thải độc hại chưa qua xử lý ra môi trường làm ô nhiễm nguồn nước.
Phát hiện đường dây sản xuất khẩu trang giả.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
- Quyền khiếu nại, tố cáo
- Quyền khiếu nại
- Quyền tố cáo
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
Chị N là kế toán, anh S là nhân viên cùng công tác tại Sở X. Anh S biết chuyện chị N dùng tiền quỹ của cơ quan cho vay nặng lãi nên chị N đã tìm gặp và đưa anh S 5 triệu đồng để anh không phát tán thông tin này. Anh S không đồng ý nên chị N đã trì hoãn việc thanh toán các khoản phụ cấp của anh S. Hành vi nào bị khiếu nại ? Hành vi nào bị tố cáo ?
Hành vi bị khiếu nại: hành vi hành chính của chị N, vì chị N là kế toán nhưng đã trì hoãn việc thanh toán các khoản phụ cấp của anh S.
Hành vi bị tố cáo: chị N dùng tiền quỹ cơ quan để cho vay nặng lãi.
-> Anh S khiếu nại hành vi hành chính của chị N để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
-> Anh S tố cáo nhằm báo với cơ quan có thẩm quyền nhằm phát hiện, ngăn chặn việc làm trái pháp luật trên.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
- Quyền khiếu nại, tố cáo
- Quyền khiếu nại
- Quyền tố cáo
Mục đích:
Khiếu nại nhằm khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại đã bị xâm phạm.
Tố cáo nhằm phát hiện, ngăn chặn các việc làm trái pháp luật, xâm hại đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức và công dân.
Quyền khiếu nại là quyền của công dân, cơ quan, tổ chức được đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Quyền tố cáo là quyền của công dân được báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
b) Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
- Người có quyền khiếu nại, tố cáo
- Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo
- Quy trình khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
b) Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
- Người có quyền khiếu nại, tố cáo
NGƯỜI CÓ QUYỀN KHIẾU NẠI
NGƯỜI CÓ QUYỀN TỐ CÁO
Cá nhân, tổ chức đều có quyền khiếu nại.
Chỉ có công dân có quyền tố cáo.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
b) Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
- Người có quyền khiếu nại, tố cáo
- Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo
* Giải quyết khiếu nại là việc xác minh, kết luận và ra quyết định giải quyết của người giải quyết khiếu nại.
* Giải quyết tố cáo là việc xác minh, kết luận về nội dung tố cáo và việc quyết định xử lí của người giải quyết tố cáo.
Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại
Ngu?i d?ng d?u co quan h�nh chớnh cú quy?t d?nh h�nh chớnh, h�nh vi h�nh chớnh b? khi?u n?i.
Người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan hành chính có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại.
Chủ tịch UBND tỉnh, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Tổng Thanh tra Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG
Chị N là kế toán, anh S là nhân viên cùng công tác tại Sở X. Anh S biết chuyện chị N dùng tiền quỹ của cơ quan cho vay nặng lãi nên chị N đã tìm gặp và đưa anh S 5 triệu đồng để anh không phát tán thông tin này. Anh S không đồng ý nên chị N đã trì hoãn việc thanh toán các khoản phụ cấp của anh S. Anh S khiếu nại hành vi hành chính của chị N đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền nào ?
BƯỚC 1
Anh S sẽ khiếu nại với Giám đốc Sở X vì chị N làm kế toán công tác tại Sở X nên Giám đốc Sở X là người có thảm quyền giải quyết.
BƯỚC 2
Giám đốc Sở X xem xét, giải quyết khiếu nại theo thẩm quyền giải quyết khiếu nại.
Anh S đồng ý với kết quả giải quyết
Quyết định giải quyết khiếu nại có hiệu lực thi hành
Anh S không đồng ý với kết quả giải quyết
Sở X thuộc sự quản lý của UBND Tỉnh thì anh S sẽ khiếu nại lên Chủ tịch UBND Tỉnh.
BƯỚC 3
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
b) Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
- Người có quyền khiếu nại, tố cáo
- Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo
- Quy trình khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo (Hướng dẫn tự học)
BƯỚC 1
Quy trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại
Người khiếu nại nộp đơn khiếu nại đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thảm quyền giải quyết khiếu nại.
Người giải quyết khiếu nại xem xét, giải quyết khiếu nại theo thẩm quyền và trong thời gian do luật định.
BƯỚC 2
Người khiếu nại đồng ý với kết quả giải quyết
Quyết định
của người
giải quyết
khiếu nại
có hiệu lực
thi hành
Người khiếu nại không đồng ý với kết quả giải quyết
BƯỚC 3
Khiếu nại lên cơ quan cấp trên của bước 1
Kiện ra TAHC thuộc TAND (thủ tục giải quyết vụ án HC)
Người giải quyết khiếu nại lần 2 xem xét giải quyết
BƯỚC 4
Kết thúc
Khởi kiện ra TAHC thuộc TAND (theo thủ tục tố tụng)
Người có
thẩm quyền giải quyết
tố
cáo
Ngu?i d?ng d?u co quan, t? ch?c, cú th?m quy?n qu?n lớ ngu?i b? t? cỏo.
Người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên của cơ quan, tổ chức có người bị tố cáo.
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chánh Thanh ra các cấp, Tổng Thanh tra Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Nếu hành vi bị tố cáo có dấu hiệu tội phạm hình sự thì các cơ quan tố tụng giải quyết.
BƯỚC 1
Quy trình tố cáo
và giải quyết tố cáo
Người tố cáo gửi đơn tố cáo đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tố cáo.
Người giải quyết tố cáo xem xét giải quyết trong thời gian quy định.
BƯỚC 2
Nếu người tố cáo có căn cứ cho rằng việc giải quyết tố cáo không đsung pháp luật hoặc quá thời gian quy định…-> tố cáo lên cơ quan cấp trên trực tiếp của người giải quyết bước 2.
Có dấu hiệu tội phạm -> chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra, VKS giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự
BƯỚC 3
BƯỚC 4
Cơ quan, cá nhân giải quyết tố cáo lần 2 giải quyết trong thời hạn luật định.
Bài 7 CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ
1. Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân
2. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
3. Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
b) Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
c) Ý nghĩa của quyền khiếu nại, tố cáo của công dân (Khuyến khích tự học)
4. Trách nhiệm của Nhà nước và công dân trong việc thực hiện các quyền dân chủ của công dân (Khuyến khích tự học)
BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1. Khiếu nại là quyền của công dân đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định đó xâm phạm
A.tài sản thừa kế của người khác.
B. lợi ích hợp pháp của mình.
C. ngân sách quốc gia.
D. nguồn quỹ phúc lợi.
(Câu 90 - Mã đề 307 - Đề thi THPT Quốc gia năm 2019)
Câu 2. Công dân có thể thực hiện quyền tố cáo trong trường hợp nào sau đây ?
A. Bị thu hồi giấy phép kinh doanh.
B. Nhận quyết định điều chuyển công tác.
C. Bị đe dọa tính mạng, sức khỏe.
D. Nhận tiền bồi thường chưa thỏa đáng.
(Câu 104 - Mã đề 312 - Đề thi THPT Quốc gia năm 2019)
Câu 3. Ông C là Giám đốc, chị N là kế toán và anh S là nhân viên cùng công tác tại Sở X. Lo sợ anh S biết việc mình sử dụng xe ô tô của cơ quan để trục lợi. Ông C chỉ đạo chị N tạo bằng chứng giả vu khống anh S làm thất thoát tài sản cơ quan rồi kí quyết định buộc thôi việc đối với anh. Phát hiện chị N đã vu khống mình nên anh S nhờ anh M viết bài công khai bí mật đời tư của chị N trên mạng xã hội. Bức xúc chị N đã trì hoãn việc thanh toán các khản phụ cấp của anh S. Hành vi của những ai sau đây có thể vừa bị khiếu nại, vừa bị tố cáo ?
Anh S và anh M. B. Chị N, anh M và anh S.
C. Ông C và chị N. D. Ông C, chị N và anh M.

(Câu 113 - Mã đề 307 - Đề thi THPT Quốc gia năm 2019)
Câu 4. Công dân có thể thực hiện quyền khiếu nại trong trường hợp nào sau đây ?
A. Bị đe dọa đến tính mạng, sức khỏe.
B. Phát hiện người sử dụng ma túy
C. Phát hiện đường dây khai thác gỗ lậu.
D. Bị thu hồi đất ở chưa thỏa đáng.
(Câu 99 - Mã đề 308 - Đề thi THPT Quốc gia năm 2019)
BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài tập số 4 (SGK – trang 82)
Quyền khiếu nại
- Chủ thể (người có quyền): công dân, cơ quan, tổ chức.
- Quyền: được đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi hành chính đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
- Mục đích: nhằm khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại đã bị xâm phạm.
Quyền tố cáo
- Chủ thể (người có quyền): công dân.
- Quyền: được báo về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
- Mục đích: nhằm phát hiện, ngăn chặn các việc làm trái pháp luật, xâm hại đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức và công dân.
CHUẨN BỊ
1. Hệ thống hóa lại toàn bộ kiến thức của bài 6, bài 7 bằng sơ đồ tư duy.
2. Tuần 25: Ôn tập giữa kì II.
Quyền bầu cử và quyền ứng cử

Khái niệm

Nội dung
Các quyền DC cơ bản của CD trong lĩnh vực chính trị
Công dân thực thi hình thức dân chủ gián tiếp ở từng địa phương và trong phạm vi cả nước
Người có quyền bầu cử và ứng cử
Công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền được bầu cử, từ đủ 21 tuổi trở lên được tham gia ứng cử…
Người không đựơc thực hiện quyền bầu cử
Người bị tước quyền bầu cử theo
bản án đã có hiệu lực PL
Người đang chấp hành HP tù
Người mất năng lực hành vi dân sự
Cách thức thực hiện quyền BC và ƯC
Cách thực hiện quyền bầu cử
Bầu cử phổ thông
Bầu cử bình đẳng
Bầu cử trực tiếp
Bỏ phiếu kín
Được giới thiệu ứng cử
Tự ứng cử
Cách thực hiện quyền ứng cử
Người đang bị tạm giam
Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội
Khái niệm
Nội dung
Công dân tham gia thảo luận các công việc chung của đất nước
Kiến nghị với cơ quan NN về xây dựng bộ máy nhà nước và
phát triển KT-XH
CD thực hiện bằng hình thức dân chủ trực tiếp
Cả nước
Cơ sở
Thảo luận, góp ý kiến xây dựng các văn bản PL quan trọng như HP. Các Luật
Góp ý kiến về những vướng mắc, bất cập
Thảo luận biểu quyết khi nhà nước trưng cầu ý dân
Dân thảo luận, tham gia ý kiến: KH giải phóng mặt bằng; đề án định canh định cư…
Dân kiểm tra giám sát: phẩm chất đạo đức của CB xã…
Dân biết và thực hiện: Chính sách, PL của Nhà nước.
Dân bàn và quyết định trực tiếp: xây dựng quy ước hương ước; các công trình phúc lợi…
Công
Quyền khiếu nại, tố cáo

Khái niệm
Được ghi nhận trong Hiến Pháp
Nhân dân thực hiện dân chủ trực tiếp
Trong những trường hợp cần bảo vệ quyền và lợi ích HP bị hành vi trái pháp luật xâm hại

Nội dung
Người có quyền
khiếu nại, tố cáo
Người có quyền khiếu nại: Cá nhân, tổ chức
Người có quyền tố cáo: Công dân
Người có thẩm quyền giải quyết
khiếu nại, tố cáo
Tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo Qđ của Luật KN, Luật TC
Quy trình khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo
Thực hiện theo 4 bước