1
Dân ta phải học sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam
(Lịch sử Việt Nam - Hồ Chí Minh)
Trường thcs Trung An
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu
sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
GV: Bùi Văn Phong
Phần 2 : Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến năm 1991 ( TT)
Tiết 2

Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
Phần 2 : Liên Xô và Đông Âu từ năm1945 đến năm 1991( TT)
I. Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết
1. Hoàn cảnh lịch sử
- Năm 1973, cuộc khủng hoảng dầu mỏ đã tác động mạnh mẽ đến tình hình kinh tế, chính trị thế giới.
-  Liên Xô chậm cải tổ
 Đất nước lâm vào khủng hoảng toàn diện.
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
Cuộc đình công của công nhân xưởng đóng tàu Lenin tại Gdansk, 1980
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
2. Công cuộc cải tổ của Goóc- ba-chốp
- Tháng 3/1985 Goóc-ba-chốp lên nắm chính quyền và tiến hành công cuộc cải tổ.
Mikhail Gorbachev
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
* Mục đích:
Sửa chửa những sai lầm trước kia, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng.
* Nội dung:
Về chính trị :
Thực hiện chế độ Tổng thống nắm mọi quyền lực, đa nguyên về chính trị, xúa bỏ chế độ một đảng.
Về kinh tế:
Thực hiện nền kinh tế thị trường nhưng trong thực tế chưa thực hiện được.
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
* Hậu quả:
Làm cho nền kinh tế thêm suy sụp, kéo theo sự rối loạn về chính trị và xã hội.
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
3. Sự sụp đổ của Liên bang Xô viết
+ Ngày 21/12/1991, 11 nước cộng hòa tách khỏi
Liên bang, thành lập các quốc gia độc lập (SNG)
+ 19/8/1991 Cuộc đảo chính không thành,
Đảng Cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt động
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
3. Sự sụp đổ của Liên bang Xô viết
+ Ngày 25/12/1991, chế độ xã hội chủ nghĩa
ở Liên Xô sụp đổ sau 74 năm tồn tại.
+ Ngày 21/12/1991, 11 nước cộng hòa tách khỏi
Liên bang, thành lập các quốc gia độc lập (SNG)
+ 19/8/1991 Cuộc đảo chính không thành,
Đảng Cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt động
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
Công cuộc cải tổ của Tổng thống Goóc-ba-chốp thất bại là vì sao?
+ Cuộc cải tổ không có sự chuẩn bị đầy đủ các điều kiện.
+ Thiếu một đường lối chiến lược toàn diện, nhất quán nên Liên Xô càng lâm vào tình trạng bị động, lúng túng, đầy khó khăn.
+ Sự bất mãn trong nhân dân.
+ Sự chống phá của các thế lực thù địch .
II. Sự khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC DÂN CHỦ NHÂN DÂN DÔNG ÂU
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
1. Hoàn cảnh lịch sử (giảm tải – không học)
2. Quá trình (giảm tải – không học)
3. Hệ quả
- Cuối năm 1989 chế độ XHCN sụp đổ ở các nước Đông Âu.
- Ngày 28/6/1991, Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) chấm dứt hoạt động.
- Ngày 1/7/1991, Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va tuyên bố giải thể.
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
? Sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu (1988 – 1991) tác động đến tình hình quan hệ quốc tế như thế nào ?
+ Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu tan rã đã làm cho phe xã hội chủ nghĩa không còn hệ thống đối trọng với Mĩ và các nước tư bản.
+ Quan hệ quốc tế sau khi Liên Xô và Đông Âu tan rã không còn xoay quanh mối quan hệ giữa hai phe xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa.
+ Một số vấn đề quốc tế bị Mĩ chi phối
NGUYÊN NHÂN SỤP ĐỔ
Mô hình XHCN được xây dựng chưa phù hợp
Không bắt kịp sự phát triển của cách mạng khoa học kỹ thuật và sự thay đổi của thế giới
Sai lầm trong cải cách, cải tổ
Sự chống phá của các lực lượng thù địch,…
Các nước XHCN hiện nay trên thế giới





Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
* Các nước XHCN nhưng lại không theo tư tưởng Mác -Lê Nin 
1. Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên
2.Cộng hòa nhân dân Bangladesh
3.Cộng hòa Ai Cập  
4.Cộng hoà Hợp tác Guyana
5.Cộng hòa Ấn Độ
6.Jamahiriya Ả Rập Libya Nhân dân Xã hội Chủ nghĩa Vĩ đại 
7. Cộng hòa Bồ Đào Nha
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
 Như vậy có tất cả 15 nước XHCN hiện nay trên thế giới
8. Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Dân chủ Sri Lanka
9. Cộng hòa Arập Syri
10. Cộng hoà Thống nhất Tanzania
11. Cộng hoà Bolivar Venezuela
Chủ đề 1: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-nay)
Tình hình chính trị, kinh tế ở Liên bang Nga từ 1991 đến 2000.
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1: Kinh tế ở Liên bang Nga sau năm 1991 đã diễn ra và đạt được kết quả như thế nào?
Nhóm 2: Em có nhận xét gì về tốc độ tăng trưởng kinh tế của Liên bang Nga trong thời kì khôi phục kinh tế, nguyên nhân sự phát triển đó?
Nhóm 3: Về Chính trị ở Liên bang Nga có sự thay đổi gì? Ảnh hưởng như thế nào đối với sự phát triển, tồn tại của nước Nga?
Nhóm 4: Về mặt đối ngoại, Liên bang Nga đã thi hành những chính sách gì? Những chính sách đó mang lại hiệu quả như thế nào đối với đất nước?
- Về kinh tế:

+ Trong những năm 1990 - 1995, tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm của GDP luôn là con số âm: 1990: - 3,6%, 1995: -4,1%.
+ Từ năm 1996, kinh tế Liên bang Nga bắt đầu có những tín hiệu phục hồi: năm 1997 tốc độ tăng trưởng là 0,5%, năm 2000 lên đến 9%.
+ Nga nợ nước ngoài 165 tỷ USD
Về Chính trị:
Tháng 12 - 1993, Hiến pháp Liên bang Nga được ban hành quy định thể chế Tổng thống Liên bang.
- Về đối nội: nước Nga phải đối mặt với hai thách thức lớn:
+ Tình trạng không ổn định do sự tranh chấp giữa các đảng phái.
+ Những vụ xung đột sắc tộc, nổi bật là phong trào lo khai ở vùng Trecxnia.
Về đối ngoại:

+ Một mặt nước Nga ngả về phương Tây với hi vọng nhận được sự ủng hộ về chính trị và sự viện trợ kinh tế.
+ Mặt khác, nước Nga khôi phục và phát triển mối quan hệ với các nước châu Á (Trung Quốc, Ấn Độ, các nước ASEAN).
Tuy vậy, Nga vẫn phải đương đầu với những khó khăn như: nạn khủng bố do các phần tử li khai gây ra. Tiếp tục khắc phục những trở ngại trên con đường phát triển để giữ vững địa vị của một cường quốc Âu - Á.
Sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu (1988 – 1991) có tác động đến Việt Nam như thế nào ?

+ Ảnh hưởng đến tâm lí và tư tưởng xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
+ Việt Nam mất chỗ dựa cả về tư tưởng và vật chất.
+ Xem xét đánh giá lại mô hình chủ nghĩa xã hội để có những điều chỉnh phù hợp.
Dặn dò :
+ Liên hệ những mối quan hệ ảnh hưởng và đóng góp của hệ thống XHCN đối với phong trào cách mạng thế giới nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng.
Học bài cũ, chuẩn bị tiết học sau: Châu Á từ năm 1945 đến năm1991 theo nội dung: Nêu những nét chính về tình hình châu Á từ năm 1918 đến năm1945( Học sinh tự học )
Xem bài 4,5,8 sgk lịch sử 8 ; SGK lớp 12