TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
( Truyền thuyết )
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
Tìm hiểu chung
Thể loại
Cụm di tích thành Cổ Loa
Đôi nét về Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy
II. Đọc – Hiểu văn bản
Tóm tắt
Bố cục
Nhân vật An Dương Vương
Nhân vật Mị Châu
Nhân vật Trọng Thủy
Chi tiết ngọc trai – giếng nước
Nghệ thuật
III. Tổng kết
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
Tìm hiểu chung

Thể loại

Tác phẩm tự sự dân gian kể về sự kiện và nhân vật lịch sử ( hoặc có liên quan đến lịch sử ), phần lớn theo xu hướng lí tưởng hóa, qua đó thể hiện sự ngưỡng mộ và tôn vinh của nhân dân với người có công với đất nước, dân tộc, hoặc cộng đồng cư dân của một vùng. Có những truyền thuyết vừa đề cao vừa phê phán những nhân vật lịch sử
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
Tìm hiểu chung

Cụm di tích thành Cổ Loa
Làng Cổ Loa thuộc huyện Đông Anh, ngoại thành Hà Nội.
Hiện tại còn giữ được một quần thể di tích lịch sử - văn hóa lâu đời gồm đền thờ An Dương Vương, am thờ công chúa Mị Châu và giếng Ngọc cùng từng đoạn vòng thành cổ chín vòng ngày xưa.
Toàn bộ cụm di tích là minh chứng lịch sử cho sự sáng tạo, ra đời và suy vong của nhà nước Âu Lạc
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
Tìm hiểu chung

3. Đôi nét về Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy

- Trong chuỗi truyền thuyết về sự hình thành và suy vong của nhà nước Âu Lạc có hai lớp truyện chính:
+ Kể về quá trình ADV xây thành, chế tạo nỏ nhờ sự giúp sức của Rùa Vàng.
+ Nguyên nhân cơ đồ nhà nước Âu Lạc ‘đắm biển sâu’ liên quan đến mối tình Mị Châu – Trọng Thủy
- Xuất xứ: Văn bản trích từ Truyện Rùa Vàng trong tập Lĩnh Nam chích quái
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
Tóm tắt:
Nhờ có Rùa Vàng, ADV xây được thành và chế tạo nỏ quý.
Sau đó, ADV gả con gái là Mị Châu cho Trọng Thủy - con trai Triệu Đà ( kẻ thù xâm lược, đánh không lại nên xin hòa ).
Trọng Thủy lừa Mị Châu cho xem và tráo mất nỏ thần. Triệu Đà lại sang xâm lược. Âu Lạc rơi vào cảnh nước mất, nhà tan.
ADV cưỡi ngựa chở theo Mị Châu chạy về phương Nam. Đến bờ biển, Rùa Vàng chỉ điểm Mị Châu, ADV rút gươm chém con gái rồi cùng Rùa Vàng rẽ nước xuống biển.
Trọng Thủy theo dấu lông ngỗng đuổi đến nơi chỉ còn xác Mị Châu. TT mang xác nàng tang ở Loa thành. Sau đó vì ám ảnh không nguôi đã lao đầu xuống giếng chết..
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
Bố cục:
3 phần
Phần 1: Từ đầu…xin hòa (SGK/41): ADV được thần giúp xây thành, chế nỏ quý
Phần 2: Tiếp theo…đi xuống biển (SGK/42): Cảnh nước mất, nhà tan
Phần 3: còn lại: Thái độ, tình cảm của nhân dân với ADV, Mị Châu, Trọng Thủy
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
Nhân vật An Dương Vương
ADV nhờ sự giúp sức của Rùa Vàng xây được thành cao, chế tạo được nỏ quý, đánh thắng quân Triệu Đà xâm lược
 Vị anh hùng dân tộc, người có công với đất nước. Thần linh giúp ADV vì ông có ý thức đề cao cảnh giác khi giặc chưa đến. Ông là vị vua anh minh, yêu nước thương dân, có tầm nhìn xa trông rộng, hợp ý trời và được lòng dân.
Bạn hãy tìm những chi tiết khắc họa nhân vật An Dương Vương.
- Bạn có nhận xét gì về nhân vật này?
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
Nhân vật An Dương Vương
ADV gả con gái cho con trai kẻ thù là Trọng Thủy, cho Trọng Thủy được tự do đi lại trong thành từ đó tìm hiểu bí mật quốc gia.
Ông không dạy con gái tốt để nàng nghe lời chồng, cho hắn xem nỏ thần và đánh tráo.
Khi Triệu Đà kéo quân sang, ông ung dung ngồi đánh cờ ‘Đà không sợ nỏ thần sao?’
 Chủ quan khinh địch, sự nghiệp tiêu vong.
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
Nhân vật An Dương Vương
Chi tiết nhà vua tự tay chém chết con gái yêu
+ Sự thức tỉnh muộn màng của một vị vua anh minh, ông đã đặt nợ nước lên trên tình nhà. AnAn Dương Vương tự tay giết chết con gái thể hiện hành động quyết liệt, dứt khoát đứng về phía công lí và lợi ích chung của cả dân tộc, để cái chung lên trên tình riêng
+ Bài học cảnh tỉnh sự mất cảnh giác trước kẻ thù của hai nhân vật. Cái giá của sự mất cảnh giác đó là nước mất, nhà tan.
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
Nhân vật An Dương Vương
Chi tiết nhà vua cầm sừng tê bảy tấc theo Rùa Vàng xuống biển:
Huyền thoại hóa, bất tử hóa hình tượng vua An Dương Vương, qua đó, thể hiện sự trân trọng, bao dung của nhân dân với nhà vua một thời có công lớn với dân tộc, đã dũng cảm sửa sai chỉ tiếc quá muộn màng.
 An Dương Vương vừa đáng thương vừa đáng trách, vừa có công vừa có tội
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
2. Nhân vật Mị Châu
Mị Châu là công chúa ngây thơ, trong sáng, vì quá yêu chồng và cả tin nên để Trọng Thủy tiếp cận nỏ thần Nàng mất cảnh giác, không đặt nợ nước lên trên tình nhà.
Nàng rắc lông ngỗng cho Trọng Thủy đuổi theo Nàng yêu, tin mê muội vô tình trở thành giặc.
Chấp nhận chết, không dám xin thần, xin cha tha tội Nàng đứng trên lợi ích quốc gia, dân tộc để nhìn nhận sai lầm chân thành, nghiêm túc.
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản
2. Nhân vật Mị Châu
- Trước khi chết, Mị Châu khấn:
‘…nếu có lòng phản nghịch mưu hại cha, chết đi sẽ biến thành cát bụi. Nếu một lòng trung hiếu mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù’
Kết quả: máu nàng chảy xuống nước, trai sò ăn phải đều biến thành hạt châu
 Nhân dân phán xét công minh. Mị Châu đáng trách nhưng cũng đáng thương.

II. Đọc – Hiểu văn bản
3. Nhân vật Trọng Thủy
Là con trai Triệu Đà sang Âu Lạc làm rể với mưu đồ chính trị.
Con người có tính cách phức tạp:
+ Nghe lời cha, đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu, lập công lớn và trở thành kẻ vô tình, phụ bạc tình yêu chân thành, ngây thơ của Mị Châu
+ Mị Châu chết, Trọng Thủy rất hối hận, ôm xác nàng về táng ở Loa thành. Khi đi tắm, tưởng như thấy bóng dáng Mị Châu, vì thương tiếc khôn cùng mà lao đầu xuống giếng.
 Cái chết thảm thương của một tên gián điệp. Hắn tròn nghĩa vụ với quốc gia, nhưng là kẻ thù của dân Âu Lạc, kẻ thất bại trong tình yêu. Trong ván cờ chính trị, hắn cũng là một quân cờ không hơn không kém. Thủ phạm cũng chính là nạn nhân.
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)

II. Đọc – Hiểu văn bản
4. Chi tiết ngọc trai – giếng nước
Lời khấn của Mị Châu ‘…nếu có lòng phản nghịch mưu hại cha, chết đi sẽ biến thành cát bụi. Nếu một lòng trung hiếu mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù’
Kết quả: máu nàng chảy xuống nước, trai sò ăn phải đều biến thành hạt châu
‘Trọng Thủy đem xác vợ về táng ở Loa Thành, xác biến thành ngọc thạch. Mị Châu đã chết, Trọng Thủy thương tiếc khôn cùng…lao đầu xuống giết mà chết. Người đời sau mò được ngọc ở biển Đông, lấy nước giếng này mà rửa thì thấy trong sáng hơn…’
Giải oan cho Mị Châu
Sự thức tỉnh của Trọng Thủy
Bài học: Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng, gia đình với quốc gia, dân tộc. Đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân.
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
II. Đọc – Hiểu văn bản

Nghệ thuật

- Hình tượng nhân vật và những chi tiết hư cấu trong truyện cho thấy mối quan hệ giữa phần cốt lõi lịch sử với phần tưởng tượng của dân gian
- Những chi tiết kì ảo, hoang đường sinh động, cuốn hút.o nên màu sắc thần kì đặc trưng của thể loại truyền thuyết, đồng thời cũng tạo nên sự hấp dẫn, gợi sự tò mò, hứng thú cho người đọc.
TRUYỆN
AN DƯƠNG VƯƠNG
VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
III. Tổng kết
1. Nội dung:
- Truyện An Dương Vương và Mị Châu - Trọng Thuỷ là một cách giải thích nguyên nhân việc mất nước Âu Lạc.
- Qua đó, nhân dân ta muốn nêu lên bài học lịch sử về tinh thần cảnh giác với kẻ thù và cách xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa riêng và chung, giữa nhà với nước, giữa cá nhân với cộng đồng.
2. Giá trị nghệ thuật:
- Hình tượng nhân vật và những chi tiết hư cấu trong truyện cho thấy mối quan hệ giữa phần cốt lõi lịch sử với phần tưởng tượng của dân gian
- Những chi tiết kì ảo, hoang đường đã tạo nên màu sắc thần kì đặc trưng của thể loại truyền thuyết, đồng thời cũng tạo nên sự hấp dẫn, gợi sự tò mò, hứng thú cho người đọc.
Giá như trên đời còn có một Mỵ Châu
Vừa say đắm yêu thương vừa luôn luôn cảnh giác
Không sơ hở, chẳng mắc lừa mẹo giặc
Một Mỵ Châu như ta vẫn hằng mơ
…
Anh cũng như em muốn nhắc Mỵ Châu
Ðời còn giặc xin đừng quên cảnh giác
Nhưng nhắc sao được người hai ngàn năm trước
Nên em ơi ta đành tự nhắc mình.
( Mỵ Châu – Anh Ngọc )