V
Â
T
L
Í
9
* TRƯỜNG THCS LỘC AN *
TRƯỜNG THCS LỘC AN
GV: TRẦN HỮU THÔNG
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào ?
2. Phát biểu quy tắc bàn tay trái.
2. Quy tắc bàn tay trái:
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện thì ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ.

Đáp án:
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào :
- Chiều dòng điện qua dây dẫn.
- Chiều của đường sức từ.
B
A
F
3. Áp dụng quy tắc bàn tay trái, xác định chiều dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn AB trong hình sau.
KIỂM TRA BÀI CŨ
4. Xác định chiều đường sức từ của Nam châm trên hình sau
KIỂM TRA BÀI CŨ
B
A
F
4.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nếu có dịp đến các công viên, các em sẽ được ngồi trên những toa của một đoàn tàu nhỏ chạy trên các đường ray đặt cao ngang tầm nóc nhà để bạo quanh công viên, ngắm nhìn thành phố. Đoàn tàu đó chạy rất êm, không hề nhả khói, không tiêu tốn xăng dầu mà chạy được nhờ dòng điện. Làm thế nào mà dòng điện có thể làm quay động cơ và vận hành cả một đoàn tàu hàng chục tấn ?
Các hình sau đây là các phương tiện sử dụng động cơ điện
Robocon
Xe đạp điện
Tàu cao tốc
Tàu điện ngầm
LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
CHỦ ĐỀ 3:
- Ngoài ra, để khung dây có thể quay liên tục còn phải có bộ góp điện, trong đó các thanh quét C1, C2 đưa dòng điện từ nguồn điện vào khung dây.
Góp điện
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
I. CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Cấu tạo:
Động cơ điện một chiều gồm:
- Nam châm.
- Khung dây dẫn.
C1: Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên đoạn AB và CD của khung dây dẫn khi có dòng điện chạy qua như H28.1.
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên tác dụng của từ trường lên khung dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường.
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
I. CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
C2: Dự đoán xem có hiện tượng gì xảy ra với khung dây dẫn khi đó.
Khung dây sẽ quay do tác dụng của cặp lực điện từ F1, F2.
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
I. CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
(
(
S
N
C1
C2
O
O’
+
-
Hình 28.1
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
(
(
S
N
C1
C2
O
O’
+
-
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
O
O’
Khung dây quay do tác dụng của hai lực.
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận chính là nam châm tạo ra từ trường (bộ phận đứng yên) và khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ phận quay).
+ Bộ phận đứng yên gọi là stato.
+ Bộ phận quay gọi là rôto.
- Động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên tác dụng của từ trường lên khung dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
I. CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
3. Kết luận:
1. Cấu tạo của động cơ điện một chiều trong kĩ thuật
Hãy quan sát hình 28.2 để chỉ ra các bộ phận chính của động cơ điện một chiều trong kĩ thuật.
Nam châm điện
(Stato)
Cuộn dây
(Rôto)
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
II. ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU TRONG KĨ THUẬT
C4: Nhận xét về sự khác nhau của hai bộ phận chính của nó so với mô hình động cơ điện mà em vừa mới tìm hiểu?
Nam châm điện
(Stato)
Cuộn dây
(Rôto)
1. Cấu tạo của động cơ điện một chiều trong kĩ thuật
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
II. ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU TRONG KĨ THUẬT
C4:
Nam châm vĩnh cửu
Khung dây dẫn
Nam châm điện
Cuộn dây dẫn
1. Cấu tạo của động cơ điện một chiều trong kĩ thuật
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
II. ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU TRONG KĨ THUẬT
2. Kết luận: (SGK trang 77)
Khi hoạt động, động cơ điện chuyển hóa năng lượng từ dạng nào sang dạng nào ?
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
II. ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU TRONG KĨ THUẬT
III. SỰ BIẾN ĐỔI NĂNG LƯỢNG TRONG ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
=> Khi hoạt động, động cơ điện chuyển hóa năng lượng từ điện năng sang cơ năng.
C5: Khung dây trong hình 28.3 quay theo chiều nào ?
=>Khung dây dẫn quay ngược chiều kim đồng hồ.
F1
F2
F1
F2
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
IV. VẬN DỤNG:
C6: Tại sao khi chế tạo động cơ điện có công suất lớn, người ta không dùng nam châm vĩnh cửu để tạo ra từ trường?
- Vì nam châm vĩnh cửu không tạo ra từ trường mạnh như nam châm điện.
C7: Kể một số ứng dụng của động cơ điện mà em biết?
- Quạt điện, máy bơm, động cơ trong máy may, trong tủ lạnh, máy giặt, trong đồ chơi trẻ em…..
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
IV. VẬN DỤNG:
Trong đời sống, ngoài động cơ điện một chiều còn có động cơ điện xoay chiều .
Động cơ điện xoay chiều: Quạt điện, máy bơm nước, máy giạt, máy hút bụi ….
Một số động cơ điện thường gặp
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
Động cơ điện có ưu điểm gì hơn so với động cơ đốt trong ?
- Động cơ điện không thải ra khí thải làm ô nhiễm môi trường như động cơ đốt trong.
- Hiệu suất cao hơn…
CHỦ ĐỀ 3: LỰC ĐIỆN TỪ VÀ ỨNG DỤNG (tt)
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài.
Làm bài tập 28.3-28.8 SBT.
Chuẩn bị các bài tập ở bài 30 SGK.