PHÒNG GD VÀ ĐT THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ
TRƯỜNG TIÊU HỌC TRẦN NHẬT DUẬT
TIẾNG VIỆT – LỚP 4
TUẦN 17
BÀI 17 A
RẤT NHIỀU MẶT TRĂNG
GIÁO VIÊN: THẠCH PHI NA
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
MỤC TIÊU
Đọc hiểu phần đầu bài rất nhiều mặt trăng.
Nhận biết được chủ ngữ và vĩ ngữ trong câu kể Ai làm gì ?
Nghe – viết đúng đoạn văn Mùa đông trên rẻo cao; viết đúng từ chứa tiếng bắt đầu bằng l/n, từ chứa tiếng có vần ât/âc.
Thứ hai, ngày tháng năm 2022
Tiếng Việt
Bài 17A
Rất nhiều mặt trăng
1. Quan sát bức tranh sau đây và cho biết:
a) Bức tranh vẽ cảnh gì?
b) Cảnh và người trong tranh gợi cho em nhớ đến câu chuyện nào nói về nàng công chúa?
c) Em thường hình dung về nàng công chúa như thế nào?
Gợi ý trả lời:
a) Bức tranh vẽ cảnh một cánh rừng xanh, có ngôi nhà nhỏ, có dòng suối. Khung cảnh trong tranh thật yên bình.
Trong tranh còn có một nàng công chúa và 7 chú lùn đang đứng cạnh nhau, nét mặt ai cũng vui vẻ.
b) Cảnh trong tranh gợi cho em nhớ đến câu chuyện: "Nàng bạch tuyết và bảy chú lùn".
c) Theo em hình dung, nàng công chúa sẽ là một cô gái được mặc những chiếc váy lộng lẫy, sống trong cung điện. Công chúa sẽ không chỉ xinh đẹp mà còn rất thông minh và nhân hậu.
2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:
Bức tranh vẽ cảnh gì ?
Vẽ cảnh vua và các vị đại thần đang lo lắng, suy nghĩ, bàn bạc một điều gì đó.
Rất nhiều mặt trăng
1. Ở vương quốc nọ có một cô bé xinh xinh chừng năm, sáu tuổi. Bé xíu như vậy, nhưng cô lại là công chúa. Một lần, công chúa ốm nặng. Nhà vua rất lo lắng. Ngài hứa tặng cô con gái bé nhỏ bất kì thứ gì cô muốn, miễn là cô khỏi bệnh. Công chúa nói rằng cô sẽ khỏi ngay nếu có được mặt trăng.
    Vua cho vời tất cả các vị đại thần, các nhà khoa học tới để bàn cách lấy mặt trăng cho cô bé. Nhưng ai nấy đều nói là đòi hỏi của công chúa không thể thực hiện được vì mặt trăng ở rất xa và to gấp hàng nghìn lần đất nước của nhà vua.
2. Nhà vua buồn lắm, than phiền với chú hề của ngài. Chú hề nghĩ một lát, rồi bảo:
      - Trước hết, phải hỏi xem công chúa nghĩ về mặt trăng như thế nào đã.
      Nhà vua đồng ý. Thế là chú hề đến gặp cô chủ nhỏ của mình. Chú hứa sẽ mang mặt trăng về cho cô nhưng cô phải cho biết mặt trăng to bằng chừng nào. Công chúa bảo:
      - Chỉ to hơn móng tay ta, vì khi ta đặt ngón tay lên trước mặt trăng thì móng tay che gần khuất mặt trăng.
Chú hề lại hỏi:
      - Công chúa có biết mặt trăng treo ở đâu không?
      Công chúa đáp:
      - Ta thấy đôi khi nó đi ngang qua ngọn cây trước cửa sổ.
      Chú hề gặng hỏi thêm:
      - Vậy theo công chúa, mặt trăng làm bằng gì?
      - Tất nhiên là bằng vàng rồi.
3. Chú hề tức tốc đến gặp thợ kim hoàn, đặt làm ngay một mặt trăng bằng vàng, lớn hơn móng tay của công chúa, rồi cho mặt trăng vào một sợi dây chuyền vàng để cô bé có thể đeo vào cổ.
      Thấy mặt trăng, công chúa vui sướng ra khỏi giường bệnh, chạy tung tăng khắp vườn.
( Còn nữa)
( Theo Phơ bơ - Phạm Việt Chương dịch)
3. Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
Vời: cho mời người dưới quyền đến (một cách trang trọng).
Thợ kim hoàn là người trực tiếp chế tác ra nhiều loại đồ kim hoàn khác nhau như nhẫn, bông tai, lắc, dây chuyền….bằng kim loại quý như vàng, bạc, đồng theo những mẫu thiết kế.
3. Đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
Thợ kim hoàn là người trực tiếp chế tác ra nhiều loại đồ kim hoàn khác nhau như nhẫn, bông tai, lắc, dây chuyền….bằng kim loại quý như vàng, bạc, đồng theo những mẫu thiết kế.
4. Cùng luyện đọc:
- Em đọc toàn bài. Lưu ý:
- Toàn bài đọc với giọng nhẹ nhàng, chậm rãi ở đoạn đầu. Lời chú hề: vui, điềm đạm. Lời nàng công chúa: hồn nhiên, ngây thơ. Đoạn kết bài đọc với giọng vui, nhanh hơn.
Nhấn giọng ở những từ ngữ: xinh xinh, bất kì, không thể thực hiện, rất xa, hàng nghìn lần...
5. Trả lời câu hỏi:
1) Cô công chúa nhỏ có nguyện vọng gì?
- Cô công chúa nhỏ muốn có mặt trăng và nói rằng mình sẽ khỏi bệnh ngay nếu có được mặt trăng.
2) Các vị đại thần và các nhà khoa học nói với nhà vua như thế nào về đòi hỏi của công chúa?

- Họ nói rằng đòi hỏi của công chúa là không thể thực hiện được.

3) Vì sao họ cho rằng đòi hỏi của công chúa không thể thực hiện được? (Đọc đoạn 1)
- Họ cho rằng đòi hỏi đó không thể thực hiện được vì mặt trăng ở rất, xa và to gấp hàng nghìn lần đất nước của nhà vua.
(4) Chú hề đã làm cách nào để làm vui lòng công chúa?
a. Chú hề làm trò cho công chúa cười vui, quên đi ước muốn có mặt trăng bên mình.
b. Chú hề dỗ dành công chúa bằng một thứ đồ chơi khác.
c. Chú hề tìm hiểu ý nghĩ của công chúa về mặt trăng rồi làm một mặt trăng như trong ý nghĩ của công chúa. 
6. Cách nghĩ của công chúa về vị trí và kích thước của mặt trăng khác với các nhà khoa học và các đại thần như thế nào? Chọn ô ở giữa phù hợp với từng ô ở cột trái, phải để trả lời:
Cách nghĩ của công chúa nhỏ về mặt trăng: Mặt trăng ở trên ngọn cây ngoài cửa sổ, có kích thước to hơn móng tay
Cách nghĩ của nhà khoa học về mặt trăng: Mặt trăng ở vị trí rất xa, có kích thước to gấp nhiều lần đất nước của nhà vua.
Nội dung
Cách nghĩ của trẻ em về thế giới, về mặt trăng rất ngộ nghĩnh, rất đáng yêu….
KẾT THÚC TIẾT 1
6. Cách nghĩ của công chúa về vị trí và kích thước của mặt trăng khác với các nhà khoa học và các đại thần như thế nào? Chọn ô ở giữa phù hợp với từng ô ở cột trái, phải để trả lời. (Đọc đoạn 3.)
Lời giải chi tiết:
- Cách nghĩ của công chúa nhỏ về mặt trăng: Mặt trăng ở trên ngọn cây ngoài cửa sổ, có kích thước to hơn móng tay.
- Cách nghĩ của nhà khoa học về mặt trăng: Mặt trăng ở vị trí rất xa, có kích thước to gấp nhiều lần đất nước của nhà vua.
7. Tìm hiểu các bộ phận trong câu kể Ai làm gì?
1) Đọc đoạn văn sau:
     Trên nương, mỗi người một việc. Người lớn đánh trâu ra cày. Các cụ già nhặt cỏ, đốt lá. Mấy chú bé bắc bếp thổi cơm. Các bà mẹ tra ngô. Các em bé ngủ khì trên lưng mẹ. Lũ chó sủa om cả rừng.
(Theo Tô Hoài)
2) Nhận xét:
- Các câu văn trong đoạn trên thuộc kiểu câu gì?
- Tìm trong mỗi câu trên các từ ngừ chỉ hoạt động và chỉ người hoặc vật hoạt động. Ghi lại kết quả trên phiếu hoặc bảng nhóm.
- Đặt câu hỏi:
+ Cho từ ngữ chỉ hoạt động
+ Cho từ ngữ chỉ người hoặc vật hoạt động
M : (Câu 1) Người lớn đánh trâu ra cày.
- Người lớn làm gì?
- Ai đánh trâu ra cày?
3) Câu kể Ai làm gì? có mấy bộ phận? Mỗi bộ phận trả lời cho câu hỏi nào?
3) Câu kể Ai làm gì? có mấy bộ phận? Mỗi bộ phận trả lời cho câu hỏi nào?
Ghi nhớ:
A. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. Đọc đoạn văn sau, thay nhau hỏi và trả lời:
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ. Cha tôi làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân. Mẹ đựng hạt giống đầy mõm lá cọ, treo lên gác bếp để gieo cấy mùa sau. Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu.
(Theo Nguyễn Thái Vận)
a) Đoạn văn có mây câu kể Ai làm gì? Đó là những câu nào?
b) Tìm chủ ngữ và vị ngữ trong mỗi câu vừa tìm được.
Phương pháp giải:
Câu kể Ai làm gì? gồm hai bộ phận:
- Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi: Ai (cái gì, con gì)?
- Vị ngữ trả lời cho câu hỏi: Làm gì?
1. Đọc đoạn văn sau, thay nhau hỏi và trả lời:
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ. Cha tôi làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân. Mẹ đựng hạt giống đầy mõm lá cọ, treo lên gác bếp để gieo cấy mùa sau. Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu.
(Theo Nguyễn Thái Vận)
Lời giải chi tiết:
Trong đoạn văn có 3 câu kể Ai làm gì?
- Cha tôi làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân.
- Mẹ đựng hạt giống đầy móm lá cọ, treo lên gác bếp để gieo cấy mùa sau.
- Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu.
2. Viết vào vở đoạn văn kể về các công việc trong một buổi sáng của mọi người trong gia đình em.
Phương pháp giải:
- Hình thức: Đoạn văn
- Nội dung: Kể về các công việc trong một buổi sáng của em
- Yêu cầu: Có sử dụng câu kể Ai làm gì?
Lời giải:
    Sáng ra, em thức dậy khoảng năm giờ. Em bước ra sân tập mấy động tác thể dục. Sau đó, em đánh răng, rửa mặt. Cũng vừa lúc mẹ dọn bữa điểm tâm lên. Em cùng mọi người ngồi vào bàn ăn sáng. Chị em lấy xe đưa em đến trường.
3. Đọc cho bạn nghe câu kể Ai làm gì? có trong đoạn văn em vừa viết.
3. Nghe thầy cô đọc, viết vào vở đoạn văn:
TIẾT 3
Mùa đông trên rẻo cao
     Mùa đông đã về thực sự rồi. Mây từ trên cao theo các sườn núi trườn xuống, chốc chốc lại gieo một đợt mưa bụi trên những mái lá chít bạc trắng. Hoa rau cải hương vàng hoe, từng vạt dài ẩn hiện trong sương bên sườn đồi. Con suối lớn ồn ào, quanh co đã thu mình lại, phô những dải sỏi cuội nhẵn nhụi và sạch sẽ... Trên những ngọn cơi già nua, những chiếc lá vàng cuối cùng còn sót lại đang khua lao xao trước khi từ giã thân mẹ đơn xơ.
(Theo Ma Văn Kháng)
5. Điền vào chỗ trống:
a) Tiếng có âm đầu l hoặc n?
     Cồng chiêng là một ... nhạc cụ đúc bằng đồng, thường dùng trong... hội dân gian Việt Nam. Cồng chiêng ... tiếng nhất là ở Hòa Bình và Tây Nguyên.
(Theo Đào Ngọc Dung)
b) Tiếng có vần ât hoặc âc?
     Khúc nhạc đưa mọi người vào ... ngủ yên lành. Âm thanh cồng chiêng, trang nghiêm và linh thiêng như tiếng ... trời, làm mọi người tạm quên đi những lo toan ... vả đời thường.
(Theo Đào Ngọc Dung)
loại
lễ
nổi
giấc
đất
vất
6. Chọn chữ viết đúng chính tả trong ngoặc đơn để hoàn chỉnh các câu văn sau:
Chàng hiệp sĩ gỗ đang ôm (giấc / giất) mộng (làm / nàm) người, bỗng thấy (xuấc / xuất) hiện một bà già. Bà ta cầm cái quạt giấy che (lửa / nửa) mặt (lất láo / lấc láo / nấc náo) đảo mắt nhìn quanh, rồi (cấc / cất) tiếng khàn khàn hỏi:
     - Còn ai thức không đấy?
     - Có tôi đây!
     - Chàng hiệp sĩ (lên / nên) tiếng. Thế là bà già (nhấc / nhất) chàng ra khỏi cái đinh sắt, cầm chiếc quạt phẩy nhẹ ba cái. Tức thì, hai con mắt của chàng bắt đầu đảo qua đảo lại, môi chàng mấp máy, chân tay cựa quậy. Bà già đặt chàng xuống (đấc / đất). Chàng (lảo / nảo) đảo trên đôi chân run rẩy rồi rùng mình, thở một tiếng (thậc/thật) dài, biến thành một người bằng xương bằng thịt. Bà già (lắm / nắm) tay chàng hiệp sĩ, dắt đi theo.
Lời giải :
     Chàng hiệp sĩ gỗ đang ôm giấc mộng làm người, bỗng thấy xuất hiện một bà già. Bà ta cầm cái quạt giấy che nửa mặt lấc láo đảo mắt nhìn quanh, rồi cất tiếng khàn khàn hỏi:
     - Còn ai thức không đấy?
     - Có tôi đây!
     - Chàng hiệp sĩ lên tiếng. Thế là bà già nhấc chàng ra khỏi cái đinh sắt, cầm chiếc quạt phẩy nhẹ ba cái. Tức thì, hai con mắt của chàng bắt đầu đảo qua đảo lại, môi chàng mấp máy, chân tay cựa quậy. Bà già đặt chàng xuống đất. Chàng lảo đảo trên đôi chân run rẩy rồi rùng mình, thở một tiếng thật dài, biến thành một người bằng xương bằng thịt. Bà già nắm tay chàng hiệp sĩ, dắt đi theo.
CHÚC CÁC EM CHĂM NGOAN HỌC GIỎI!
TIẾT HỌC HÔM NAY ĐÃ KẾT THÚC