TRƯỜNG THCS DỊ NẬU






NGỮ VĂN 7






GIÁO VIÊN :Chu Thị Tuyết Mai
Đọc thuộc lòng các câu tục ngữ về con người và xã hội đã học, nêu ý nghĩa của một trong các câu tục ngữ đó.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Tiết 81, 82: Văn bản
TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
- Hồ Chí Minh
Tiết 81, 82:
TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
I. Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả :
Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, một nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước, một chiến sĩ cộng sản quốc tế, một Danh nhân văn hóa thế giới.

2/ Tác phẩm :
Trích trong Báo cáo chính trị của Bác Hồ tại Đại hội lần thứ II của Đảng Lao động Việt Nam, họp tại Việt Bắc vào tháng 2 năm 1951.
3/ Thể loại :
Văn nghị luận
chứng minh.


Tìm bố cục của bài văn?
4/ Bố cục :
Đoạn 1 : Từ đầu… lũ cướp nước :
Nhận định chung về tinh thần yêu nước
- Đoạn 2 : Tiếp … lòng nồng nàn yêu nước :
Biểu hiện của lòng yêu nước

- Đoạn 3 : Phần còn lại
Nhiệm vụ của chúng ta
II/ Đọc - hiểu văn bản :
1. Đọc :
2. Tìm hiểu văn bản:


Bài văn nghị luận về vấn đề gì ? Hãy tìm ở phần mở đầu câu chốt thâu tóm nội dung vấn đề trong bài.
Bài văn này nghị luận về vấn đề tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
Câu thâu tóm nội dung vấn đề trong bài là : Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta.
 Luận điểm chính


II. Đọc – hiểu văn bản:
a. Nhận định chung về tinh thần yêu nước của nhân dân ta
? Đọc đoạn văn 1 và cho biết, mở đầu văn bản tác giả đã nhận định như thế nào về tinh thần yêu nước của dân tộc ta?
Em có nhận xét gì về cách nêu vấn đề của tác giả? Cách nêu ấy có tác dụng gì?
a. Nhận định chung về tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của dân tộc ta
-> Dùng câu khẳng định để nêu luận điểm
- Tác dụng: Khẳng định tình yêu nước đã đạt đến độ sâu sắc, mãnh liệt trở thành một giá trị bền vững, nhất là trong đấu tranh chống ngoại xâm.
? Theo em, hình ảnh nổi bật được nói đến trong đoạn 1 là gì? Tìm và phân tích nét độc đáo về ngôn từ, nghệ thuật trong hình ảnh đó?
Hình ảnh nổi bật: …nó kết thành làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, …
- Điệp từ “nó”
- Các động từ mạnh dùng liên tiếp: kết thành, lướt qua, nhấn chìm
 Tạo khí thế mạnh mẽ, nêu bật sức mạnh to lớn của lòng yêu nước
? Đặt trong bố cục bài văn nghị luận, đoạn mở đầu có vai trò, ý nghĩa như thế nào?
Đoạn mở đầu vừa giới thiệu luận điểm chính cho bài văn, vừa giớí hạn phạm vi nghị luận, khẳng định tầm quan trọng của vấn đề.
Qua phân tích, em có nhận xét gì về cách giới thiệu vấn đề của tác giả?
 Cách nghị luận trực tiếp, nêu vấn đề rõ ràng, rành mạch
Để chứng minh cho nhận định : Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta, tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào và sắp xếp theo trình tự như thế nào ?
b.Biểu hiện của tinh thần yêu nước :
* Trong lịch sử :

Bà Trưng
Bà Triệu
Trần Hưng Đạo
Lê Lợi
Quang Trung

* Trong lịch sử :
Tác giả nêu ra một loạt các anh hùng dân tộc như Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung ...  Dẫn chứng tiêu biểu, liệt kê theo trình tự thời gian.


Trong cuộc kháng chiến hiện tại, tác giả đưa ra những dẫn chứng nào ?
/
Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng
Từ kiều bào ở nước ngoài
đến đồng bào ở vùng bị tạm chiếm
Từ nhân dân miền ngược đến nhân dân miền xuôi
Từ chiến sĩ ngoài mặt trận ...
đến công chức ở hậu phương ...
Từ những phụ nữ … đến bà mẹ ...
Từ nam nữ ... thi đua sản xuất
đến đồng bào điền chủ quyên đất …
* Trong cuộc kháng chiến hiện tại :
- Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng.
- Từ kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng bị tạm chiếm.
- Từ nhân dân miền ngược đến nhân dân miền xuôi.
- Từ chiến sĩ ngoài mặt trận ... đến công chức ở hậu phương …
- Từ những phụ nữ … đến bà mẹ …
- Từ nam nữ … đến đồng bào điền chủ …
 Dẫn chứng toàn diện, thủ pháp liệt kê, mô hình liên kết câu từ ... đến ... có tác dụng làm nổi rõ tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
- Lòng yêu nước thể hiện ở mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp xã hội.
- Lòng yêu nước được biểu hiện bằng nhiều việc làm khác nhau: Nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, khuyên chồng con đi tòng quân, thi đua tăng gia sản xuất, quyên ruộng đất cho chính phủ...
c. Nhiệm vụ của chúng ta
Đọc đoạn văn kết thúc, trước khi đề ra nhiệm vụ, Bác đã phân tích sâu những biểu hiện khác nhau của tinh thần yêu nước, đó là những biểu hiện nào?
Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.
Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
Phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo,
làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều
được thực hành vào công việc yêu nước, công việc
kháng chiến.
c. Nhiệm vụ của chúng ta
c. Nhiệm vụ của chúng ta
- Chúng ta phải :Ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức lãnh đạo làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người được bộc lộ.
=> Cần phải thể hiện lòng yêu nước bằng những việc làm cụ thể.
Lòng yêu nước tồn tại ở hai dạng:
+ Trưng bày dễ thấy
+ Cất giấu kín đáo
-> Cả hai đều đáng quí
Theo em, nghệ thuật nghị luận ở bài này có những đặc điểm gì nổi bật?
- Bố cục đầy đủ ba phần rõ ràng, mạch lạc, cân đối.
- Dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu, sinh động, cụ thể.
- Trình tự đưa dẫn chứng rất tự nhiên, có lang lớp, thứ tự hợp lý, chặt chẽ.
- Lời văn giàu hình ảnh, có tính biểu cảm cao
 Đây là một bài văn nghị luận mẫu mực
III. Tổng kết
Nghệ thuật:
- Xây dựng luận điểm ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu, chọn lọc,...
- Sử dụng từ ngữ gợi hình ảnh, phép liệt kê, so sánh đặc sắc,…
- Bài văn là một mẫu mực về lập luận, bố cục và cách dẫn chứng của thể văn nghị luận.
* Ghi nhớ :(SGK/27).
2. Ý nghĩa văn bản:
Truyền thống yêu nước quý báu của nhân dân ta cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch sử mới để xây dựng và bảo vệ đất nước.
III. Tổng kết:
GHI NHỚ: SGK- TR 27
IV/ Luyện tập :

Câu 1: Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta thuộc thể loại ?
A. Tự sự B. Miêu tả
C. Biểu cảm D. Nghị luận
Câu 2: Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta được ra đời trong hoàn cảnh nào?
Trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ.
IV/ Luyện tập :
Câu 3: Để chứng minh làm rõ tinh thần yêu nước của đồng bào ta ngày nay, tác giả đã nêu những biểu hiện của lòng yêu nước, đó là những biểu hiện nào?
Tất cả mọi người đều có lòng yêu nước
B. Từ tiền tuyến đến hậu phương đều có hành động yêu nước
C. Mọi nghề nghiệp, mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi đều thi đua yêu nước.
D. Cả ba phương án trên.
.
IV/ Luyện tập :
Câu 4: Viết một đoạn văn theo lối liệt kê khoảng 4 – 5 câu có sử dụng mô hình liên kết “từ ...đến ...”
Hướng dẫn về nhà
- Kể tên một số văn bản nghị luận của
Bác.
Phân tích tác dụng của từ ngữ, câu văn
nghị luận giàu hình ảnh trong văn bản.
- Soạn bài : Câu đặc biệt
Xem và trả lời các câu hỏi SGK/2729