Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Câu 1: Khoanh vào ý trả lời đúng các câu sau:
Như thế nào là từ đồng âm?
a . Là từ có nhiều âm giống nhau.
b . Là từ có tiếng chứa âm đầu giống nhau.
c . Là từ giống nhau về âm.
d
d . Là từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn
nhau về nghĩa.
Câu 2: Tìm từ đồng âm trong các câu sau:
a. Con ngựa đá con chó đá.
b. Chị Ba có nhà mặt đường, buôn bán đường,
chào khách ngọt như đường.

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Từ nhiều nghĩa.

I - Nhận xét:
1. Tìm nghĩa ở cột B thích hợp với mỗi từ ở cột A:
B
A
a. Bộ phận ở hai bên đầu người và động
Răng
vật, dùng để nghe
b. Phần xương cứng, màu trắng, mọc trên
Mũi
hàm, dùng để cắn, giữ và nhai thức ăn.
c. Bộ phận nhô lên ở giữa mặt người hoặc
Tai
động vật có xương sống, dùng để thở và
ngửi.
Kết luận: Các nghĩa mà các em vừa xác định cho
các từ răng, mũi, tai là nghĩa gốc (nghĩa ban đầu)
của mỗi từ.

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

I. Nhận xét:

Từ nhiều nghĩa.

2. Nghĩa của các từ in đậm trong khổ thơ sau có
gì khác nghĩa của chúng ở bài tập 1?
Răng của chiếc cào
Làm sao nhai được?
Mũi thuyền rẽ nước
Thì ngửi cái gì?
Cái ấm không nghe
Sao tai lại mọc..
Quang Huy

Răng chiếc cào

Mũi thuyền

Tai ấm

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Từ nhiều nghĩa.
I. Nhận xét:
-răng của chiếc cào không dùng để nhai như
răng người và động vật.
-mũi của chiếc thuyền không dùng để ngửi.
-tai của cái ấm không dùng để nghe được.
Kết luận: Những nghĩa này hình thành trên cơ
sở nghĩa gốc của các từ răng, mũi, tai (BT1).
Ta gọi đó là nghĩa chuyển.

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

I. Nhận xét:
Từ nhiều nghĩa.
3.Nghĩa của các từ răng, mũi, tai ở bài 1 và bài 2
có gì giống nhau?
răng đều chỉ vật nhọn, sắc, sắp đều nhau thành
hàng.
mũi cùng chỉ bộ phận có đầu nhọn nhô ra phía
trước.
tai cùng chỉ bộ phận mọc ở hai bên, chìa ra như
cái tai.
Kết luận: Các nghĩa của từ nhiều nghĩa bao
giờ cũng có mối liên hệ với nhau.

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Từ nhiều nghĩa.
II . Ghi nhớ:
Từ nhiều nghĩa là từ có một nghĩa gốc và
một hay một số nghĩa chuyển. Các nghĩa của từ
nhiều nghĩa bao giờ cũng có mối liên hệ với
nhau

III. Luyện tập:
Bài 1: Trong những câu nào, các từ mắt, chân,
đầu mang nghĩa gốc và trong những câu nào,
chúng mang nghĩa chuyển
a) Mắt

- Đôi mắt của bé mở to.
- Quả na mở mắt.
b) Chân - Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
- Bé đau chân
c) Đầu - Khi viết, em đừng ngoẹo đầu.
- Nước suối đầu nguồn rất trong.

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

III. Luyện tập:Từ nhiều nghĩa.
Bài 1:
a) Mắt
Đôi mắt của bé mở to.
Quả na mở mắt.
b) Chân
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân.
Bé đau chân.
c) Đầu
Khi viết, em đừng ngoẹo đầu.
Nước suối đầu nguồn rất trong.

Đáp án
nghĩa gốc
nghĩa chuyển

nghĩa chuyển
nghĩa gốc

nghĩa gốc
nghĩa chuyển

III. Luyện tập:
Bài 2:. Các từ chỉ bộ phận cơ thể người và
động vật thường là từ nhiều nghĩa. Hãy tìm một
số ví dụ về sự chuyển nghĩa của những từ sau:
lưỡi, miệng, cổ, tay, lưng.
lưỡi: lưỡi liềm, lưỡi hái, lưỡi dao, lưỡi cày, lưỡi
búa,..
miệng: miệng bát, miệng hũ, miệng bình,
miệng hố,…
cổ: cổ chai, cổ lọ, cổ bình, cổ áo, cổ tay,..
tay: tay áo, tay ghế, tay quay, tay tre, …
lưng: lưng ghế, lưng đồi, lưng núi, lưng trời,
lưng đê,..

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Từ nhiều nghĩa.
Đố vui :
Trong những câu nào, từ “da” mang
nghĩa gốc và trong những câu nào, chúng
mang nghĩa chuyển ?
1) Bé An có nước da trắng hồng.
2) Có nhiều em bé đã bị nhiễm
chất độc màu da cam.

nghĩa gốc
nghĩa chuyển

Từ chân nào mang nghĩa gốc, từ chân nào mang
nghĩa chuyển?

Đôi chân cầu
thủ
Nghĩa gốc

Chân núi
Nghĩa chuyển

Từ tai nào mang nghĩa gốc, từ tai nào mang
nghĩa chuyển?

Các cháu dỏng tai nghe
ông, bà kể chuyện.
Nghĩa gốc

Tai cái ấm này hơi
bé nên khó cầm.
Nghĩa chuyển

Thứ ba, ngày 18 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu

Từ nhiều nghĩa.
IV. Củng cố, dặn dò:
Thế nào là từ nhiều nghĩa?
Các nghĩa của từ nhiều nghĩa có mối mối hệ như
thế nào?
Về nhà tiếp tục hoàn thành bài 2 và chuẩn bị bài:
“Luyện tập về từ nhiều nghĩa”. Đọc và tìm hiểu
bài ở SGK/73.

Giờ học đã hết
Chúc các em học sinh chăm ngoan và học giỏi.