Trường THPT Lý Chính Thắng
Hương Sơn - Hà Tĩnh

Giáo viên: Phan Trung Kiên

Bài 18

NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 – 1950)

I. KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP BÙNG NỔ
1. Thực dân Pháp bội ước và tiến công nước ta

Nêu hành động nói lên
Pháp bội ước và tiến công
nước ta?

Bài 18

NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 – 1950)

I. KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP BÙNG NỔ
1. Thực dân Pháp bội ước và tiến công nước ta
Pháp đẩy mạnh xâm lược nước ta:
+ Tiến công các phòng tuyến của ta ở Nam bộ và Nam Trung Bộ
+ Tháng 11 -1946, Pháp khiêu khích ta ở Hải Phòng, Lạng Sơn.
+ Nổ súng, đốt nhà Thông tin, chiếm đóng Bộ Tài chính, tàn sát đẫm máu ở một số
nơi...
+ Ngày 18 -12 -1946, Pháp gửi tối hậu thư đòi ta phải giải tán lực lượng tự vệ chiến
đấu.

2. Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng

Trước tình hình đó Đảng ta
đề ra đường lối như thế nào?

2. Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng
- Ban thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị Toàn dân kháng chiến.
- Hội nghị bất thường TW Đảng quyết định phát động cả nước kháng chiến.
- Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
- Tác phẩm “Kháng chiến nhất định thắng lợi” của Tổng bí thư Trường Chinh

2. Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng

Nêu nội dung Đường lối kháng
chiến chống Pháp của Đảng

- Đêm Là cuộc kháng chiến chính nghĩa, cuộc kháng chiến của nhân dân nhằm
mục tiêu giành độc lập
- Đó là cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kì và tự lực cánh sinh.

II. CUỘC CHIẾN ĐẤU Ở CÁC ĐÔ THỊ VÀ VIỆC CHUẨN BỊ CHO
CUỘC KHÁNG CHIẾN LÂU DÀI.
1. Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16

Cuộc kháng chiến của quân và
dân ta ở phía Bắc vĩ tuyến 16
diễn ra như thế nào?

Quyeát töû quaân Haø Noäi oâm bom ba caøng ñoùn ñaùnh xe taêng Phaùp

II. CUỘC CHIẾN ĐẤU Ở CÁC ĐÔ THỊ VÀ VIỆC CHUẨN BỊ CHO
CUỘC KHÁNG CHIẾN LÂU DÀI.
1. Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16
- Nhiều trận đánh diễn ra quyết liệt ở Bắc Bộ Phủ, chợ Đồng Xuân, nhà Bưu
điện…
- Ở Bắc Giang, Bắc Ninh, Nam Định, Vinh, Huế... quân ta bao vây, tiến công,
tiêu diệt nhiều tên địch.
 Tạo điều kiện cả nước đi vào cuộc kháng chiến lâu dài.

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947

THẢO LUẬN NHÓM

NHÓM 1

NHÓM 2

Chiến khu
Việt Bắc gồm
những tỉnh
nào ?
Em biết gì
thêm về
nơi này ?

Vì sao
Pháp đánh
lên Việt
Bắc ?
Việc tấn
công ấy
có nằm ngoài
dự kiến của
Đảng không ?

NHÓM 3

Trình bày
diễn biến
của chiến
dịch Việt Bắc

NHÓM 4

Nêu kết quả
của chiến
dịch Việt Bắc.
Cho biết
suy nghĩ
của mình
về kết quả đó.

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
GIANG
MẠNH KHÁNG HÀ
CHIẾN
TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
CAO 1947
BẰNG
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm
Đèo
Bông Lau

Đài Thị

BẮC KẠN

Khe lau

TUYÊN QUANG

Chiến khu Việt Bắc gồm
Chợ Mới

những tỉnh nào ?

LẠNG SƠN

THÁI NGUYÊN
Em biết gì thêm
về nơi này ?

NHÓM 1

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947

Vì sao Pháp đánh lên
Việt Bắc?
Việc tấn công ấy có nằm
ngoài dự kiến
của Đảng không ?

NHÓM 2

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947

Bôlae

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947
* Âm mưu của Pháp
-Tháng 3 -1947, Bôlae sang làm Cao ủy Pháp ở Đông Dương, thực hiện kế
hoạch tiến công căn cứ địa Việt Bắc nhằm nhanh chóng kết thúc chiến tranh.
- Ngày 7 -10 -1947, Pháp huy động 12.000 quân chia làm nhiều mũi tấn công
lên Việt Bắc
* Chủ trương của Đảng
Đảng ta đã có chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công mùa đông của giặc Pháp”.

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947

Trình bày diễn biến của
chiến dịch Việt Bắc Thu –
Đông 1947

NHÓM 3

Đèo
Bông Lau

Đài Thị

Khe lau
Chợ Mới

07-10-1947

09-10-1947

Nơi quân Pháp nhảy dù
Mũi tấn công của quân Pháp

CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU ĐÔNG 1947

Đèo
Bông Lau

Đài Thị

30-10-1947

Khe lau
Chợ Mới

24-10-1947

Nơi quân Pháp nhảy dù
Mũi tấn công của quân Pháp
Quân Pháp rút lui
Ta phản công

Ta bao vây

VIỆT BẮC THU ĐÔNG 1947

Diễn biến
+ Ở Bắc Kạn: quân ta bao vây và tiến công địch ở Chợ Đồn,
chợ Mới, Chợ Rã...buộc Pháp phải rút lui.
+ Ở mặt trận hướng đông: quân ta phục kích trên đường số 4,
tiêu biểu là trận ở đèo Bông Lau (30 -10 - 1947) thu nhiều vũ
khí.
+ Ở mặt trận hướng tây: ta phục kích đánh nhiều trận trên sông
Lô, nổi bật là trận Đoan Hùng, Khe Lau, đánh chìm nhiều tàu
chiến, ca nô của địch
+ Ngày 19 - 12 -1947, quân Pháp rút khỏi Việt Bắc

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947

Nêu kết quả của chiến dịch
Việt Bắc. Cho biết suy nghĩ
của mình về kết quả đó ?

NHÓM 4

III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG 1947 VÀ VIỆC ĐẨY
MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947
c. Kết quả
- Tiêu diệt hơn 6.000 tên địch, bắn rơi 16 máy bay; bắn chìm 11 tàu chiến, ca
nô, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh.
- Cơ quan đầu não kháng chiến được bảo toàn. Bộ đội chủ lực của ta ngày càng
trưởng thành.
d. Ý nghĩa
- Chuyển cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược sang giai
đoạn mới.
- Pháp buộc phải thay đổi chiến lược từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh
lâu dài” với ta.

Bài 18

NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 – 1950)

CỦNG CỐ BÀI

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ
Chí Minh được truyền đi khắp cả nước ngày nào ?

a

Ngày 19 tháng 12 năm 1944

b

Ngày 19 tháng 12 năm 1945

c

Ngày 19 tháng 12 năm 1946

d

Ngày 19 tháng 12 năm 1947




Sai roà
roàii!
Sai
!



Ñuùng roài!

Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị Toàn dân
kháng chiến ngày nào ?

a

Ngày 12 tháng 12 năm 1946

b

Ngày 12 tháng 3 năm 1947

c

Ngày 12 tháng 12 năm 1948

d

Ngày 22 tháng 12 năm 1948




Sai
!
Sairoà
roàii!



Ñuùng roài!

Văn kiện lịch sử quan trọng nói về đường lối kháng
chiến chống Pháp do Trường Chinh viết là :

a

Khởi nghĩa nhất định thắng lợi

b

Kháng chiến nhất định thắng lợi

c

Đề cương văn hóa Việt nam

d

Vấn đề dân cày



Sai
Sai roài!
!



Ñuùng roài!

Chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947 diễn ra
trong khoảng thời gian nào ?

a

Từ ngày 7/9/1947 đến ngày 19/10/1947

b

Từ ngày 17/10/1947 đến ngày 9/12/1947

c

Từ ngày 7/10/1947 đến ngày 19/12/1947

d

Từ ngày 20/10/1947 đến ngày 22/12/1947



Sai
Sai roài!
!



Ñuùng roài!

Bài 18

NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 – 1950)

DẶN DÒ
Học bài, chuẩn bị phần IV, đọc tham khảo thêm câu hỏi trong
SGK

BÀI 18

IV. Hoàn cảnh lịch sử mới và chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950
1. Hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến
Nêu những thuận lợi và
khó khăn của nước ta trong
giai đoạn này

BÀI 18

IV. Hoàn cảnh lịch sử mới và chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950
1. Hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến
a. Thuận lợi:

- Ngày 1/10/1949, cách mạngTrung Quốc thành công.
- Đầu năm 1950, Trung Quốc, Liên Xô, các nước
XHCN khác công nhận và đặt quan hệ ngoại giao với
ta.

BÀI 18

IV. Hoàn cảnh lịch sử mới và chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950
1. Hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến
b. Khó khăn:

- Pháp đề ra kế hoạch Rơ-ve. Mĩ bắt đầu “dinh líu”
vào cuộc chiến tranh ở Đông Dương
+ Tăng cường hệ thống phòng thủ đường số 4
+ Lập hành lang Đông-Tây: Hải Phòng -> Sơn La
+ Chuẩn bị tiến công Việt Bắc lần thứ hai.

Cao Bằng
Đông Khê
Thất Khê
Na Sầm

ẮC
B
T
Ệ
I
V
h
n
ì
B
a
Hò

i
ộ
N
à
H

Lạng Sơn
Đình Lập
ên
Tiên Y

g
n
ò
h
P
i
ả
H

BÀI 18

IV. Hoàn cảnh lịch sử mới và chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950
2. Chiến dịch Biên giới thu - đông năm 1950
Trước tình đó Đảng ta đã
đề ra chủ trương như thế
nào?

BÀI 18

IV. Hoàn cảnh lịch sử mới và chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950
2. Chiến dịch Biên giới thu - đông năm 1950

Chủ trương của ta: Mở chiến dịch Biên giới nhằm
+ Tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch.
+ Khai thông Biên giới Việt -Trung.
+ Củng cố và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc.

Nơi ở của chủ tịch Hồ Chí Minh tại chiến dịch Biên giới.

Bác Hồ đến thăm các đơn vị bộ đội tham gia
chiến dịch Biên giới.

Hồ chủ tịch quan sát mặt trận Đông Khê

III. HOÀN CẢNH LỊCH SỬ MỚI VÀ CHIẾN DỊCH BIÊN GiỚI
THU – ĐÔNG 1950
2. Chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950

Trình bày diễn biến của
chiến dịch Biên giới thu –
đông 1950

BÀI 18

IV. Hoàn cảnh lịch sử mới và chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950
2. Chiến dịch Biên giới thu - đông năm 1950
b. Diễn biến

- Mở đầu ta đánh Đông Khê (16-9-1950). Thất Khê
bị uy hiếp, Cao Bằng bị cô lập, Pháp phải rút khỏi
Cao Bằng theo đường số 4.
- Quân ta đánh nhiều nơi trên đường số 4, buộc Pháp
phải rút khỏi hàng loạt vị trí Thất Khê, Na Sầm…
đường số 4 được giải phóng.

Cao Bằng

Sáng
16/09/1950
Đông Khê

Thất
10/10Khê
13/10
Lạng Sơn

Na Sầm

ẮC18/10
B
T
Ệ
I
V
Sơn La
h
n
i
ì
ộ
B
N
a
à
ò
H
H

Đình Lập

g
n
ò
h
P
i
ả
H

ên
Tiên Y

22/10/1950,Quân
Pháp rút khỏi đường
số 4

III. HOÀN CẢNH LỊCH SỬ MỚI VÀ CHIẾN DỊCH BIÊN GiỚI
THU – ĐÔNG 1950
2. Chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950

Nêu kết quả và ý nghĩa lịch
sử của chiến dịch Biên giới
thu – đông 1950

BÀI 18

2. Chiến dịch Biên giới thu - đông năm 1950
c. Kết quả, ý nghĩa

- Loại khỏi vòng chiến đấu hơn 8000 tên địch

- Giải phóng đường biên giới từ Cao Bằng đến Đình
Lập với 35 vạn dân…

- Giải phóng đường số 4, khai thông BG Việt - Trung
- Chọc thủng hành lang Đông – Tây. Kế hoạch Rơ-ve
bị phá sản

BÀI 18

2. Chiến dịch Biên giới thu - đông năm 1950
c. Kết quả, ý nghĩa

- Con đường liên lạc của ta với các nước XHCN
đã được khai thông
- Ta đã giành thế chủ động trên chiến trường chính
(Bắc Bộ), mở ra bước phát triển mới của cuộc
kháng chiến