ÔN TẬP KIẾN THỨC CŨ
1. Tia sáng là gì?
 Là đường thắng có dấu mũi tên chỉ hướng truyền của ánh sáng.

2. Chùm sáng là gì?
 Là nhiều tia sáng tạo thành

3. Có mấy loại chum sáng? Kể tên.
 Có 3 loại: Song song, hội tụ, phân kì
 Chùm sang song
song: các tia sáng
song song nhau

 Chùm sang hội tụ: các tia
sáng hội tụ tại 1 điểm

 Chùm sang phân kì:
các tia sáng loe rộng
ra

ÔN TẬP KIẾN THỨC CŨ
4: Vùng tối là vùng ở phía sau vật cản
A: nhận được ánh sáng
B: nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới
C: không nhận được ánh sáng
D: không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng truyền tới

Theo em trong hình bên, có những cách nào để
làm cho ánh sáng phát ra từ đèn chiếu tới gương,
phản chiếu vào điểm S trên bảng ?

Bài 16: SỰ PHẢN XẠ
ÁNH SÁNG

Nêu đặc điểm của gương về hình dạng, tính chất bề mặt?

Gương phẳng có bề mặt phẳng, nhẵn , bóng.

Em hãy chỉ ra một số vật có bề mặt phẳng, nhẵn bóng có
thể dùng để soi ảnh của mình như một gương phẳng.
Một số vật được xem là gương phẳng: mặt kính cửa sổ, mặt
nước …

Bài 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
I. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

Hiện tượng ntn gọi là hiện tượng phản xạ ánh sáng?

Bài 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
I. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

 Khi chiếu một chùm sáng vào mặt gương phẳng bị
hắt lại theo một hướng khác. Hiện tượng đó gọi là
hiện tượng phản xạ ánh sáng.
 Hiện tượng phản xạ ánh sáng cũng xảy ra với các
vật có bề mặt giống gương phẳng: Mặt nước yên
lặng, mặt kính...

 Quy ước

+ G: gương phẳng (mặt phản xạ)
+ SI: là tia tới (Hướng vào gương)
+ IR: là tia phản xạ (Hướng ra xa gương)
+ IN: là đường pháp tuyến (Đường thẳng
vuông góc với gương tại điểm tới)
+ I: là điểm tới

+ Góc tới: SIN = i (là góc tạo bởi tia tới và đường pháp
tuyến)
+ Góc phản xạ: NIR = i ' (là góc tạo bởi tia phản xạ và
đường pháp tuyến)

Bài 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

II. ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

1. Thí nghiệm: sgk

Tia phản xạ IR có nằm trong mặt phẳng chứa tia tới SI không?

SIN = i gọi là góc tới
NIR = i' gọi là góc phản xạ
Góc tới i

Góc phản xạ i'

60

0

60

45

0

450

300

300

0

I

i

i'
R

S
N

bằng
Kết luận: Góc phản xạ luôn luôn...............góc
tới

Bài 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
II. ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
2. Định luật:

- Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới
- Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới (i' = i)
i

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

1. Có thể viết công thức của định luật phản xạ ánh sáng i = i' được
không? Tại sao?
Về mặt toán học, có thể viết công thức của định luật phản xạ ánh
sáng i = i' nhưng về mặt Vật lí thì không thể viết được vì góc phản xạ
phụ thuộc vào góc tới nên phải viết i' = i thể hiện đúng mối quan hệ
nhân - quả.

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

2. Chiếu tia sáng tới dưới góc tới 30o vào gương phẳng đặt thẳng đứng,
vẽ hình biểu diễn tia sáng tới và tia sáng phản xạ.

Theo đề bài ta có: i = 30o
Theo Định luật phản xạ ánh sáng: i = i'
 i' = 30o

        

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

3. Chiếu một tia sáng vào gương phẳng đặt nằm ngang ta được tia sáng
phản xạ vuông góc với tia sáng tới. Em hãy tính góc tới và góc phản xạ.
Vẽ hình.
Theo đề bài, tia phản xạ vuông góc với tia tới
nên
i + i'=900
Mặt khác, theo định luật phản xạ ánh sáng i' = i
Þ i' = i = 900 /2 = 450
Vậy góc phản xạ bằng 450

Câu 1. Chiếu một tia sáng SI tới gương phẳng ta thu được tia
phản xạ IR với góc phản xạ là 350. Hỏi góc tới có giá trị nào sau
đây?
A. 300
B. 350
C. 400
D. 450
Câu 2. Chiếu một tia sáng SI tới gương phẳng ta thu được tia phản xạ IR
hợp với tia tới 1 góc là 500. Hỏi góc tới có giá trị nào sau đây?
A. 250
B. 500
C. 750
D. 1000

3. Chiếu một tia sáng vào gương phẳng đặt nằm ngang ta được
tia sáng phản xạ vuông góc với tia sáng tới. Em hãy tính góc
tới và góc phản xạ. Vẽ hình
Trả lời:

Ta có hình vẽ:

N

S
G

R

I

Tia sáng phản xạ vuông góc với tia sáng tới nên
i + i' = 90o
Mà theo định luật phản xạ ánh sáng thì i = i'
Do đó i = i' = 45o

4. Cho tia tới SI tia và gương phẳng M như hình vẽ
S
a) Vẽ tia phản xạ.
b) Giữ nguyên tia tới SI, muốn thu được
tia phản xạ có hướng thẳng đứng từ
dưới lên thì phải đặt gương như thế
nào? Vẽ hình?
R

S

N

M
I

N

R

I
M

III. PHẢN XẠ VÀ PHẢN XẠ KHUẾCH TÁN
1. Em hãy vẽ các tia phản xạ của các tia sáng tới trong hình 16.3a và
16.3b.

2. Nhận xét về hướng của các tia sáng phản xạ đã vẽ trong Hình 16.3a
và 16.3b. Giải thích.

1. Em hãy vẽ các tia phản xạ của các tia sáng tới trong hình 16.3a và 16.3b.

Phản xạ

Phản xạ khuếch tán

2. Nhận xét về hướng của các tia sáng phản xạ đã vẽ trong Hình 16.3a và 16.3b.
Nhận xét:
+ Khi mặt gương nhẵn thì các tia tới song song bị phản xạ theo một hướng.
+ Khi mặt gương không nhẵn thì các tia tới song song bị phản xạ theo mọi hướng.

III. Phản xạ và phản xạ khuếch tán

 Phản xạ là hiện tượng các tia sáng song song
truyền đến bề mặt nhẵn, bị phản xạ theo một
hướng.(các tia phản xạ song song nhau)
 Phản xạ khuếch tán là hiện tượng các tia sáng
song song truyền đến bề mặt nhẵn, bị phản xạ
theo mọi hướng. .(các tia phản xạ không song
song nhau)

- Ví

Mặt nước yên lặng  Phản xạ

dụ về phản xạ khuếch tán.

Mặt nước gợn song  Phản xạ khuếch tán

SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

Định nghĩa
và quy ước

ĐL phản
xạ ánh
sáng

Phản xạ
và phản
xạ khuếch
tán

LUYỆN TẬP

Câu 1: Chỉ ra phát biểu sai:
A. Ánh sáng bị hắt trở lại khi gặp mặt phân
cách là hiện tượng phản xạ ánh sáng.
B. Phản xạ ánh sáng chỉ xảy ra trên mặt
gương.
C. Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia
sáng tới và pháp tuyến tại điểm tới.
D. Góc phản xạ là góc tạo bởi tia sáng phản
xạ và đường pháp tuyến tại điểm tới.

Câu 2: Nội dung nào sau đây không thuộc về Định luật
phản xạ ánh sáng:
A. Góc phản xạ bằng góc tới.
B. Tia phản xạ nằm trong gương phẳng chứa tia tới và
đường pháp tuyến của gương ở điểm tới.
C. Phương của tia tới xác định bằng góc SIN = i gọi là
góc tới.
D. Góc phản xạ nhỏ hơn góc tới.

Câu 3: Chiếu một tia sáng vuông góc với mặt một
gương phẳng. Góc phản xạ r có giá trị nào sau đây?

A

r = 90°
r = 45°

C

B

r = 180°.
r = 0°

D

Câu 4: Chọn góc đo thích hợp để điền vào chỗ
trống: Khi tia tới có góc tới ............... thì tia
phản xạ gần như thẳng hàng với tia tới.
A

i = 600

B

i = 900

C

i = 300

D

i = 450

VẬN DỤNG

Bài tập 1: (bài 16.3 SBT/ tr 46). Chiếu một tia sáng tới
chếch 1 góc 200 vào một gương phẳng ta được tia sáng
phản xạ tạo với tia sáng tới một góc.
N
0
0
A. 40
C. 80
R
S
i
i'
B. 700
D. 1400
20
0

I

Giải: Theo đề bài, tia tới hợp với gương 1 góc 20 0 suy
ra i = 700
Mặt khác, theo định luật phản xạ ánh sáng i = i '= 700
Þ Tia phản xạ tạo với tia sáng 1 góc bằng:
i +i' = 700+ 700= 1400
Vậy tia phản xạ tạo với tia sáng 1 góc 140 0

Bài tập 2: (Bài 16.4 SBT/tr46). Một tia sáng mặt trời
buổi sáng lọt qua khe cửa chếch 450 so với mặt đất
(coi mặt đất nằm ngang). Cần đặt gương phẳng như
thế nào để thu được tia sáng phản xạ rọi thẳng đứng
vào một bể cá dưới nền nhà. Vẽ hình.
S

i'

N

i

I

450

R

Giải: Vì tia phản xạ rọi thẳng đứng
nên tia phản xạ
Hợp với mặt đất 1 góc 900
Þ Tia phản xạ hợp với tia tơi 1 góc
900+450 =1350
Þ i +i' = 1350
Mà theo định luật PXAS thì i=I = >
i=i'=1350/2= 67,50
=> Gương sẽ đặt so với mặt đất 1 góc
67,50

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc nội dung ghi nhớ.
- Làm bài 16.2 16.5, 16.6 SBT
- Chuẩn bị bài 17: Ảnh của vật
tạo bởi gương phẳng