Bài 51 :
THIẾT BỊ ĐÓNG-CẮT
VÀ LẤY ĐIỆN CỦA
MẠNG ĐIỆN TRONG
NHÀ

Theo em :
1. Để đóng - cắt mạch điện, người ta thường dùng thiết bị nào?
2. Để cung cấp điện cho các đồ dùng điện, người ta dùng những thiết bị
nào?
3. Để bảo vệ mạch điện, đồ dùng điện khi xảy ra sự cố, người ta dùng thiết
1. Để đóng - cắt mạch điện, người ta thường dùng thiết
bị gì?
bị như cầu dao, công tắc điện ...

2. Để cung cấp điện cho các đồ dùng điện, người ta dùng
các thiết bị lấy điện như : ổ cắm điện và phích cắm điện

3. Để bảo vệ mạch điện, đồ dùng điện khi xảy ra sự cố,
người ta dùng cầu chì, aptomat

CẤU TRÚC BÀI HỌC
MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : HIỂU ĐƯỢC CÔNG DỤNG, CẤU TẠO VÀ
NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC CỦA CÁC THIẾT BỊ ĐƯỢC NÊU TRÊN
1/ Thiết bị đóng-cắt mạch điện
1. Công tắc điện
2. Cầu dao
2/ Thiết bị lấy điện
1. Ổ điện
2. Phích cắm điện

1/ THIẾT BỊ ĐÓNG-CẮT MẠCH ĐIỆN

1.CÔNG TẮC ĐIỆN

1/ CÔNG TẮC ĐIỆN
a) Khái niệm
Quan sát hình bên, hãy cho
biết trong trường hợp nào
bóng điện sáng hoặc tắt? Tại
sao?
hãy cho biết công dụng của
công tắt điện?

TRẢ LỜI:
Trong hình bên, trường hợp a đèn sáng, trường hợp
b đèn không sáng
Vì ở trường hợp a công tắc đóng mạch được thông,
trường hợp b mạch hở nên đèn không sáng.

Công dụng của công tắc điện: dùng để đóng
cắt dòng điện.

b) Cấu tạo
• Công tắc điện gồm : vỏ ; cực
động và cực tĩnh
• Cực động và cực tĩnh của
công tắc được làm bằng đồng.
Cực động được liên kết cơ khí
với núm đóng - cắt (được làm
bằng vật liệu cắt điện). Cực
tĩnh được lắp trên thân, có vít
để cố định đầu dây dẫn điện
của mạch điện

Hãy quan sát công tắc điện
và mô tả cấu tạo của nó
1.Vỏ
2.Cực động
3. Cực tĩnh

c) Phân loại
• Dựa vào số cực: Công tắc
điện hai cực; công tắc
điện ba cực ...
• Dựa vào thao tác đóng
cắt: Công tắc bật, công
tắc bấm, công tắc xoay ...

Quan sát hình trên, hãy điền
số thứ thự (a,b,c,..) của các
loại công tắc điện vào cột B
trong bảng sau

B

A
1.Công tắc
bật

c,b,g,h

2. Công tắc
bấm

d

3. Công tắc
xoay

e

4. Công tắc
giật

a

d) Nguyên lí làm
việc
Hãy điền từ thích hợp vào chỗ trống:

Đáp án:
(1) tiếp xúc

- Khi đóng công tắc, cực động (1)........ cực
tĩnh làm kín mạch. Khi cắt công tắc, cực
động tách khỏi cực tĩnh làm (2)........ mạch
điện.
- Công tắc thường được lắp trên dây pha,
(3)....... với tải, (4)...... cầu chì.

(2)hở
(3)nối tiếp
(4)sau

1/ THIẾT BỊ ĐÓNG-CẮT MẠCH ĐIỆN

2. Cầu dao

2.Cầu dao
a) khái
niệm
- Cầu dao là loại thiết bị đóng - cắt dòng
điện bằng tay đơn giản nhất, được dùng
để đóng-cắt đồng thời cả dây pha và dây
trung tính của mạng điện công suất nhỏ,
không cần thao tác đóng-cắt nhiều lần.

b) Cấu tạo

- Cầu dao gồm 3 bộ phận chính : vỏ ;
các cực động và các cực tĩnh. Trên vỏ có
ghi những số liệu kĩ thuật như điện áp và
dòng điện dịnh mức

1.Vỏ
2. Các cực động
3. Các cực tĩnh

c) Phân loại
Căn cứ vào số cực

Chia làm các loại:
- Một cực
- Hai cực
- Ba cực
.....

Cầu dao một cực

Cầu dao hai cực

Căn cứ vào sử
dụng
Chia làm các
loại:
- Một pha
- Ba pha
.....

- Tại sao tay nắm cầu dao lại được bọc gỗ, nhựa
hoặc sứ ? Trên vỏ của một cầu dao có ghi số 250V15A, hãy giải thích ý nghĩa của các số đó.
Trả lời:
- Phải là bằng bọc gỗ, nhựa hoặc sứ để cách điện khi ta
đóng gạt cầu dao đóng điện. 250V: là điện áp định mức
của cầu dao ; 15A là dòng điện định mức mà cầu dao
chịu được

2/ Thiết bị lấy điện

1.Ổ
điện

1.Ổ điện
- Ổ điện là thiết bị lấy điện cho
các đồ dùng điện như : bàn là
điện, bếp điện ...

Trả lời:
- Ổ điện gồm hai phần vỏ và
cực tiếp điện
- Vỏ điện là bằng nhựa cứng, cực
tiếp điểm làm bằng đồng

2/ Thiết bị lấy điện
2. Phích cắm
điện

2. Phích cắm điện
- Phích cắm điện dùng để
cắm vào ổ điện, lấy điện
cung cấp cho các đồ dùng
điện.
- Phích cắm điện có nhiều
loại : thảo được, không
thảo được : chốt cắm tròn,
chốt cắm dẹt...
- khi sử dụng, ta phải chọn
loại phích cắm điện có loại
chốt và số liệu kĩ thuật phù
hợp với ổ điện

3/ Câu hỏi và bài
tập

Câu 1: Dựa vào số cực, người ta chia công tắc điện
ra làm:
A. Công tắc điện hai cực
B. Công tắc điện ba cực
C. Cả A và B đều đúng
D. Đáp án khác

Câu 2: Căn cứ vào sử dụng, người ta chia cầu dao làm
mấy loại?
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5

Câu 3: Vỏ của công tắc điện thường làm
bằng:
A. Đồng, kẽm
B. Gang, thiếc
C. Nhựa, sứ
D. Thủy tinh

Câu 4: Dựa vào thao tác đóng – cắt, có công tắc
điện:
A. Công tắc bật
B. Công tắc bấm
C. Công tắc xoay
D. Cả 3 đáp án trên

Câu 5: Để bảo vệ mạch điện, đồ dùng điện khi có
sự cố, người ta dùng:
A. Cầu chì
B. Aptomat
C. Cả A và B đều đúng
D. Đáp án khác

Câu 6: Cấu tạo cầu dao gồm mấy bộ phận chính?
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5

Câu 7: Thiết bị nào sau đây không phải là
thiết bị đóng cắt và lấy điện ?
A. Công tắc điện
B. Phích cắm điện
C. Cầu dao
D. Bút thử điện

Câu 8: Ổ điện là gì ?
A. Là thiết bị điện dùng để đóng, cắt mạch
điện.
B. Là thiết bị cung cấp điện cho các đồ dùng
điện.
C. Là thiết bị lấy điện cho các đồ dùng điện
D. Là thiết bị truyền điện năng cho các đồ dùng
điện