Bài 3:

SÔNG NÚI LINH THIÊNG
(Truyện truyền kì, văn tế)
Tri thức Ngữ văn: Phần Văn học

1. Truyện truyền kì

1. Thế nào là truyện truyền kì?
Là một thể loại ... cỡ …. thời …, có nguồn gốc từ
Trung Quốc, thường phản ánh …. bằng …

THUẬT NGỮ
“TRUYỀN KÌ”

Xuất hiện cuối đời
Đường

Để định danh một loại
truyện mới

Phát triển từ loại truyện
chí quái, chí dị trước đó

NỀN TẢNG PHÁT TRIỂN TRUYỆN TRUYỀN KÌ

Thần thoại

Truyền thuyết

Cổ tích,…

Của văn học
DÂN GIAN + TÍN NGƯỠNG DÂN TỘC
Yếu tố kì ảo là phương thức đặc thù nhằm
thể hiện các vấn đề của thực tại.

2. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, truyện dân gian
a. Thế nào là yếu tố kì ảo?
YẾU TỐ KÌ ẢO

KÌ LẠ
Thể hiện qua
Sự kiện

Cốt truyện

Nhân vật

Không gian

HOANG
ĐƯỜNG
Thời gian

Thủ pháp NT

2. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, truyện dân gian
a. Thế nào là yếu tố kì ảo?
b. Nhân vật kì ảo

Năng lực
siêu nhiên

Xuất thân kì lạ

Nhân
vật
kì ảo
Hành tung
biến hóa,…

Diện mạo
khác thường

Thế giới con người
giao thoa và kết
nối với thế giới
thành thần, ma quỷ

Thân phận khác thường
thể hiện các ý niệm,
khắc họa bức tranh
phong phú đời sống.

Nhân vật kì ảo và phàm
trần đối thoại, tương tác,
… với nhau một cách tự
nhiên, không có cách
biệt.

Chú trọng xây dựng
góc cạnh đa dạng, thể
hiện dụng ý nghệ thuật
riêng của tác giả

2. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, truyện dân gian
a. Thế nào là yếu tố kì ảo?
b. Nhân vật kì ảo
c. Sự việc kì ảo

c. Sự việc kì ảo
Liên kết thành chuỗi,
tạo nên cốt truyện li
kì, huyền hoặc

- Tạo thành
từ:
Tình
tiết

Sự
kiện

o
ả
ì
K

Hàn
h
động

c. Sự việc kì ảo
- Xảy ra
trong:
Khôn
g
gian

Khác lạ,
bất thường
Thờ
i
gia
n

Cảnh tượng kì thú cõi tiên

Không
gian

Âm phủ khung cảnh hãi hùng

Thiên nhiên sóng cuộn, gió
gào gợi cảm giác sợ hãi.

Ban đêm huyền bí

Thời
gian

Hư ảo gợi tĩnh tại, vĩnh hằng

…

c. Sự việc kì ảo
- Cốt truyện:

Văn
hóa

Tín
ngưỡng

Của từng
dân tộc
Truyền
thống
lịch sử

t
ặ
h
c
n
ắ

…

d. Thủ pháp nghệ thuật
- Thủ pháp 1: Kết hợp linh hoạt giữa các yếu tố kì ảo
với thực (quan trọng)
Yếu tố ảo thường được nhận diện tương đối qua:
KÌ
- Kì lạ
- Khác thường
- Siêu phạm,…

QUÁI

- Quái dị
- Ma quỷ
- Yêu tinh,…

d. Thủ pháp nghệ thuật
- Thủ pháp 1: Kết hợp linh hoạt giữa các yếu tố kì ảo
với thực
Biểu hiện cụ thể:
+ Sự hòa trộn không gian các cõi (thần tiên, trần
tục, âm phủ,…)
+ Sự thống nhất về thời gian thực và mộng, biến
động xoay và và tĩnh tại bất biến.
- Thủ pháp 2: Đan xen thực tại với hồi ức (khá
phổ biến)

2. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, truyện dân gian
a. Thế nào là yếu tố kì ảo?
b. Nhân vật kì ảo
c. Sự việc kì ảo
d. Thủ pháp nghệ thuật
e. Quan niệm, mục đích, các thức sử dụng yếu tố
kì ảo.

Thế giới tưởng tượng
Hướng đến nội
dung xã hội, lịch sử
Yếu tố kì ảo làm
phương tiện nghệ thuật
YTKA tạo thế giới hoang
đường, lí giải hiện thực
YTKA tạo lôi cuốn,
hấp dẫn, li kì,…

2. Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, truyện dân gian
a. Thế nào là yếu tố kì ảo?
b. Nhân vật kì ảo
c. Sự việc kì ảo
d. Thủ pháp nghệ thuật
e. Quan niệm, mục đích, các thức sử dụng yếu tố
kì ảo.
Trong truyện hiện đại nhà văn cũng thường sử dụng
yếu tố kì ảo để thể hiện ý đồ nghệ thuật của mình.

https://create.kahoot.it/details/adc31cdb-0c52-4b0e-956295ac8ad40268

2. Văn tế

Đọc khi cúng tế người chết

VĂN
TẾ

Gồm các phần: Lung khởi,
Thích thực, Ai vãn, Kết.
Viết nhiều nhất bằng thể phú độc vận
(một vần), biểu cảm trực tiếp cảm
xúc của người đứng tế