VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
1

2

3

4

LUẬT CHƠI
- “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 mảnh ghép được đánh số
từ 1 đến 4 tương ứng với 4 câu hỏi.
- Các em dựa vào kiến thức đã học để trả lời, mỗi câu hỏi có 1 l ượt tr ả
lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ và mảng ghép sẽ
biến mất để hiện ra một góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh
ghép sẽ bị khóa lại.
- Trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì sẽ

VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
1

4

2

3

Câu 1: Kể tên các cây công nghiệp lâu năm ở nước ta.
Cao su, cà phê, hồ tiêu, điều, chè.
Câu 2: Kể tên các vùng chuyên canh cây lúa ở nước ta.
Đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long.
Câu 3: Những điều kiện khí hậu nào thuận lợi cho phát tri ển du lịch ngh ỉ dưỡng?
Nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, độ trong lành của không khí.
Câu 4: Nêu tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp nước sông, hồ ở nước ta.
- Đảm bảo sử dụng hợp lí nguồn nước, tránh gây ô nhiễm môi trường.
- Đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh t ế, gắn kết, h ợp tác gi ữa các đ ịa ph ương
trong lưu vực về việc sử dụng tài nguyên nước.

CHƯỚNG NGẠI VẬT

LỚP ĐẤT (THỔ

BÀI 11

ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ
SỰ PHÂN BỐ CỦA
LỚP PHỦ THỔ NHƯỠNG
GV dạy:
Lớp dạy: 8/

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

BÀI 11. ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ SỰ PHÂN BỐ CỦA
LỚP PHỦ THỔ NHƯỠNG
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

TÍNH CHẤT NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA CỦA LỚP PHỦ
THỔ NHƯỠNG

2

PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

3

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

BÀI 11

1

TÍNH CHẤT NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA CỦA LỚP PHỦ
THỔ NHƯỠNG

Quan sát các hình ảnh và
kiến thức đã học, hãy cho
biết thổ nhưỡng là gì?
Những nhân tố nào đã tác
động đất sự hình thành thổ
nhưỡng nước ta?
- Thổ nhưỡng là lớp vật chất
mỏng, vụn bở, bao phủ trên
bề mặt các lục địa và đảo,
được đặc trưng bởi độ phì.
- Các nhân tố hình thành đất
ở nước ta: đá mẹ, khí hậu,
sinh vật, địa hình, thời gian,
con người.

Thổ nhưỡng

Cày cấy trong nông nghiệp

BÀI 11

1

TÍNH CHẤT NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA CỦA LỚP PHỦ
THỔ NHƯỠNG

Quan sát các hình ảnh và
kênh chữ SGK, giải thích vì
sao thổ nhưỡng nước ta
mang tính chất nhiệt đới
gió mùa?
- Ở khu vực nhiệt đới ẩm gió
mùa, quá trình phong hoá
diễn ra với cường độ mạnh.
- Lượng mưa tập trung theo
mùa rửa trôi các chất badơ
dễ tan đồng thời tích tụ oxit
sắt và oxit nhôm.
- Một số nơi mất đi lớp phủ
thực vật.

Mùa mưa

Đồi trọc mất lớp phủ thực vật

BÀI 11

1

TÍNH CHẤT NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA CỦA LỚP PHỦ
THỔ NHƯỠNG

Quan sát hình 11.1 và kênh
chữ SGK, nêu biểu hiện của
tính chất nhiệt đới gió mùa
của lớp phủ thổ nhưỡng. Kể
tên các nhóm đất chính ở nước
ta.
- Biểu hiện:
+ Lớp thổ nhưỡng dày.
+ Quá trình feralit là quá trình
hình thành đất đặc trưng của
nước ta.
+ Đất feralit thường bị rửa trôi,
xói mòn mạnh.
- Có 3 nhóm đất chính: đất
feralit, đất phù sa và đất mùn
núi cao.

BÀI 11

1

TÍNH CHẤT NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA CỦA LỚP PHỦ
THỔ NHƯỠNG

- Lớp phủ thổ nhưỡng dày.
- Quá trình feralit là quá trình hình thành đất
đặc trưng của nước ta.
- Đất feralit thường bị rửa trôi, xói mòn mạnh.

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 10 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2: Quan sát hình 11.2, các hình ảnh và kênh chữ SGK:
- Cho biết nhóm đất feralit chiếm diện tích bao nhiêu?
- Kể tên các loại đất thuộc nhóm đất feralit.
- Xác định sự phân bố nhóm đất feralit ở nước ta.
* NHÓM 3, 4: Quan sát hình 11.2, các hình ảnh và kênh chữ SGK:
- Cho biết nhóm đất phù sa chiếm diện tích bao nhiêu?
- Kể tên các loại đất thuộc nhóm đất phù sa.
- Xác định sự phân bố nhóm đất phù sa ở nước ta.
* NHÓM 5, 6: Quan sát hình 11.2, các hình ảnh và kênh chữ SGK:
- Nhóm đất mùn núi cao chiếm diện tích bao nhiêu?
- Trình bày đặc điểm của nhóm đất mùn núi cao.
- Xác định sự phân bố nhóm đất mùn núi cao ở nước ta.

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

Đất feralit trên đá badan ở Tây
Nguyên

Đất phù sa ở đồng bằng sông Cửu Long

Đất feralit trên đá vôi ở Tây Bắc

Đất mùn núi cao

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

Đất feralit chiếm tới 65% diện tích đất tự nhiên.

2

- Đất feralit hình thành trên đá badan.
- Đất feralit hình thành trên đá vôi.
- Đất feralit hình thành trên các loại đá khác.

- Phân bố ở các khu vực đồi núi, trong đó:
+ Đất feralit hình thành trên đá badan: phân bố tập trung ở Tây Nguyên,
Đông Nam Bộ và rải rác ở Bắc Trung Bộ, Tây Bắc,..
+ Đất feralit hình thành trên đá vôi: phân bố chủ yếu ở khu vực Đông
Bắc, Bắc Trung Bộ, Tây Bắc.
+ Đất feralit hình thành trên các loại đá khác: phân bố rộng khắp ở
nhiều vùng đồi núi thấp.

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

a. Nhóm đất feralit

- Chiếm tới 65% diện tích đất tự nhiên.
- Phân bố ở các khu vực đồi núi, trong đó:
+ Đất feralit hình thành trên đá badan: phân bố tập trung
ở Tây Nguyên, Đông Nam Bộ.
+ Đất feralit hình thành trên đá vôi: phân bố chủ yếu ở
khu vực Đông Bắc, Bắc Trung Bộ, Tây Bắc.
+ Đất feralit hình thành trên các loại đá khác: phân bố
rộng khắp ở nhiều vùng đồi núi thấp.

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

Chiếm khoảng 24% diện tích đất tự nhiên.

4

Đất phù sa sông, đất phèn, đất mặn, đất cát biển, đất xám
trên phù sa cổ.

- Phân bố chủ yếu ở đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông
Cửu Long và các đồng bằng ven biển miền Trung.
- Đất xám trên phù sa cổ ở Đông Nam Bộ, đất cát ven bi ển ở
Duyên hải miền Trung.

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

b. Nhóm đất phù sa

- Chiếm khoảng 24% diện tích đất tự nhiên.
- Phân bố chủ yếu ở đồng bằng sông Hồng,
đồng bằng sông Cửu Long và các đồng bằng ven
biển miền Trung.

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

Chiếm khoảng 11% diện
tích đất tự nhiên.

6

Phân bố rải rác ở các khu
vực núi có độ cao từ
1600 - 1700 m trở lên
dưới thảm rừng cận
nhiệt hoặc ôn đới trên
núi.

BÀI 11

2 PHÂN BỐ CÁC NHÓM ĐẤT CHÍNH Ở NƯỚC TA

c. Nhóm đất mùn núi cao

- Chiếm khoảng 11% diện tích đất tự nhiên.
- Phân bố rải rác ở các khu vực núi có độ cao từ
1600 - 1700 m trở lên.

BÀI 11

EM CÓ BIẾT?

- Đá mẹ là nguồn gốc cung cấp vật chất vô cơ cho đất. Đá
mẹ có ảnh hưởng đến màu sắc và tính chất của đất.
- Khí hậu, đặc biệt là nhiệt độ và lượng mưa, quyết định
mức độ rửa trôi, thúc đẩy quá trình hòa tan, tích tụ hữu cơ.
- Sinh vật đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình
thành đất. Thực vât cung cấp vật chất hữu cơ, vi sinh vật
phân giải xác súc vật tạo mùn, động vật làm đất tơi xốp
hơn.

BÀI 11

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Dựa vào các hình ảnh và kiến thức đã
học, hãy giải thích vì sao quá trình
feralit là quá trình hình thành đất đặc
trưng của nước ta.
- Ở nước ta, khí hậu nhiệt đới gió mùa
với: nền nhiệt, ẩm cao; lượng mưa lớn
và mưa tập trung theo mùa đã làm cho
quá trình rửa trôi các chất badơ dễ
hòa tan diễn ra mạnh, dẫn đến tích
lũy các oxit sắt và oxit nhôm, tạo nên
đất feralit có màu chủ đạo là đỏ vàng.
- Quá trình feralit diễn ra mạnh ở vùng
đồi núi thấp trên đá mẹ axit; trong khi
đó, địa hình nước ta chủ yếu là đồi núi
thấp, vì thế đất feralit là loại đất
chính ở vùng đồi núi Việt Nam.

Nhiệt độ cao

Độ ẩm lớn

BÀI 11

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Lập sơ đồ thể hiện đặc điểm phân bố 3 nhóm đất chính của
nước ta.

BÀI 11

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng
Địa phương em có nhóm đất nào? Em hãy thu thập thông tin
về đặc điểm của nhóm đất đó.
- TPHCM có nhóm đất phù sa. Trong đó:
+ Đất xám với hơn 45 ngàn hecta, tức khoảng 23,4% diện
tích thành phố, đất xám ở TPHCM có ba loại: đất xám cao,
đất xám có tầng loang lổ đỏ vàng và hiếm hơn là đất xám
gley.
+ Đất phù sa biển với 15.100 ha.
+ Đất phèn với 40.800 ha và đất phèn mặn với 45.500 ha.