GIÁO DỤC CÔNG DÂN 9

Tiết 4,5- Bài 2

KHOAN DUNG
Giáo viên: Âu Đình Hữu

0
1

Mục tiêu bài học

Nêu được khái niệm khoan dung và biểu

0
2

Nhận biết được giá trị của khoan dung.

hiện của khoan dung.

0
3

0
4

Thực hiện được những việc làm thể hiện
sự khoan dung trong những tình huống
cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.

Phê phán các biểu hiện thiếu khoan dung.

Hoạt động 1

MỞ ĐẦU

TRÒ CHƠI: AI NHANH HƠN
- GV tổ chức chia lớp thành 2 đội chơi (đội A và đội B).
- Thể lệ trò chơi: Đội A liệt kê những lợi ích của sự tha thứ, đội
B liệt kê những hậu quả của sự tức giận. Đội nào liệt kê được
nhiều hơn sẽ giành chiến thắng.
- Thời gian: 2 phút.

Em hãy nêu suy nghĩ về ý nghĩa của thông điệp sau:

Hoạt động 2

KHÁM PHÁ

Nhiệm vụ 1
Em hãy đọc các thông tin trong SGK tr. 11, 12 và trả lời câu hỏi:

•

Những việc làm của nhân dân, chính sách

Theo em, thế nào là

của Đảng và Nhà nước ta trong các thông tin

khoan dung? Khoan

trên thể hiện truyền thống nào của dân tộc
Việt Nam?
• Những việc làm đó có kết quả, ý nghĩa như
thế nào?

dung có biểu hiện và ý
nghĩa như thế nào?

• Thể hiện truyền thống về lòng nhân ái, khoan dung của dân tộc ta.
• Những việc làm này đem lại nhiều kết quả tốt đẹp và đầy ý nghĩa nhân văn.

ĐỐI VỚI KẺ THÙ
Dân tộc ta thể hiện sự cao
thượng, hiếu hoà không hiếu
chiến, giúp lan toả khắp nơi về
hình ảnh đẹp.
 Những giá trị nhân văn đáng
được lưu truyền và khuyên dạy
cho con cháu đời sau.

ĐỐI VỚI PHẠM NHÂN
TRONG NƯỚC
Lòng khoan dung là động lực cho
những con người “lầm đường lạc
lối” có cơ hội cải thiện, trở thành
người tốt để có thể hoà nhập với
cộng đồng xã hội.
 Thể hiện chính sách nhân văn,
khoan hồng của Đảng và Nhà nước
Việt Nam.

1.Khái niệm: Khoan dung là rộng
lòng tha thứ.

3. Ý nghĩa: -Người có lòng
khoan dung luôn được mọi
người yêu mến, tin cậy và có
nhiều bạn tốt.

2: Biểu hiện
- Biết tha thứ cho chính mình và
cho người khác khi họ biết hối
hận và sửa chữa lỗi lầm;
- Lắng nghe và tôn trọng sự khác
biệt của người khác, không cố
chấp, hẹp hòi, định kiến.

-Người được tha thứ sẽ có cơ hội trở
thành người tốt, khắc phục lỗi lầm,
khiếm khuyết của bản thân.
=> Nhờ có lòng khoan dung mà cuộc sống và mối quan hệ giữa

mọi người trở nên lành mạnh, thân ái, tốt đẹp hơn.

Nhiệm vụ 2
Em hãy quan sát hình ảnh, đọc các trường hợp trong SGK tr. 13 và
thực hiện yêu cầu:

Em hãy nhận xét về suy

Em hãy chia sẻ về những việc làm

nghĩ, việc làm của nhân vật

thể hiện sự khoan dung, thiếu

trong các hình ảnh, trường

khoan dung mà em biết và rút ra

hợp này.

bài học cho bản thân.

Bạn nữ đã biết nhận ra lỗi sai của
bản thân và tha thứ cho mình.

Bạn nam mang áo số 5 có sự
ích kỉ, chưa biết khoan dung
đối với bạn bè

Trường hợp 1
Trên đường đi học về, khi đến ngã tư, bạn N
dừng xe đúng ngay vạch chờ đèn đỏ. Bất chợt
từ phía sau, một chiếc xe máy va vào xe đạp
của bạn N. Ngay lúc đó, bạn N liền nghe có
tiếng “Xin lỗi cháu!” cất lên. Bạn N quay lại
thì nhìn thấy vẻ mặt đầy lo lắng của bác gái lỡ
va phải xe mình. Thấy vậy, bạn N nhẹ nhàng
đáp lại: “Xe của cháu không sao. Bác cứ đi
nhé!”.

Trường hợp 1

Bạn N có cách ứng xử văn minh

Trên đường đi học về, khi đến ngã tư, bạn N dừng

khi tham gia giao thông, biết bỏ

xe đúng ngay vạch chờ đèn đỏ. Bất chợt từ phía

qua lỗi của người khác, giúp

sau, một chiếc xe máy va vào xe đạp của bạn N.

tránh được những chuyện không

Ngay lúc đó, bạn N liền nghe có tiếng “Xin lỗi

hay có thể xảy ra.

cháu!” cất lên. Bạn N quay lại thì nhìn thấy vẻ mặt
đầy lo lắng của bác gái lỡ va phải xe mình. Thấy
vậy, bạn N nhẹ nhàng đáp lại: “Xe của cháu không
sao. Bác cứ đi nhé!”.

Trường hợp 2
Thời tiết nắng nóng, vì ngại ra đường nên bạn A đã
đặt mua nước giải khát qua hình thức trực tuyến.
Tuy nhiên, vì cửa hàng quá đông khách nên người
giao hàng đã giao cho bạn A chậm hơn 20 phút so
với dự kiến. Khi ấy, chú giao hàng với gương mặt
đẫm mồ hôi, không ngừng xin lỗi cũng như giải
thích lí do với bạn A. Thế nhưng, bạn ấy vẫn cảm
thấy rất khó chịu vì phải chờ đợi lâu. Trong tâm
trạng đầy bực dọc, bạn A liền đánh giá một sao lên
hệ thống, kèm theo những lời nhận xét tiêu cực dành

Trường hợp 2

Bạn A cư xử thiếu sự độ lượng,

Thời tiết nắng nóng, vì ngại ra đường nên bạn

vị tha và không biết cảm thông,

A đã đặt mua nước giải khát qua hình thức

chia sẻ với sự khó khăn của

trực tuyến. Tuy nhiên, vì cửa hàng quá đông

những người xung quanh mình.

khách nên người giao hàng đã giao cho bạn A
chậm hơn 20 phút so với dự kiến. Khi ấy, chú
giao hàng với gương mặt đẫm mồ hôi, không
ngừng xin lỗi cũng như giải thích lí do với
bạn A. Thế nhưng, bạn ấy vẫn cảm thấy rất
khó chịu vì phải chờ đợi lâu. Trong tâm trạng
đầy bực dọc, bạn A liền đánh giá một sao lên
hệ thống, kèm theo những lời nhận xét tiêu
cực dành cho chú giao hàng.

4. Để rèn luyện đức tính khoan dung, chúng ta cần:
Cư xử chân thành,
rộng lượng, tôn
trọng.

Sống cởi mở, gần
gũi với mọi người.

Chấp nhận cá tính, sở
thích, thói quen của
người khác.

Phê phán thói ích kỉ,
hẹp hòi, thiếu sự độ
lượng, khoan dung.

TỔNG KẾT
Khoan dung là rộng lòng tha thứ.
Biểu hiện của khoan dung là biết tha thứ cho chính mình và cho người khác
khi họ biết hối hận và sửa chữa lỗi lầm; lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt
của người khác, không cố chấp, hẹp hòi, định kiến.
Người có lòng khoan dung luôn được mọi người yêu mến, tin cậy và có nhiều
bạn tốt. Người được tha thứ sẽ có cơ hội trở thành người tốt, khắc phục lỗi
lầm, khiếm khuyết của bản thân. Nhờ có lòng khoan dung mà cuộc sống và
mối quan hệ giữa mọi người trở nên lành mạnh, thân ái, tốt đẹp hơn.

TỔNG KẾT
Để rèn luyện đức tính khoan dung, chúng ta cần sống cởi mở, gần gũi
với mọi người. Cư xử chân thành, rộng lượng, tôn trọng và chấp nhận
cá tính, sở thích, thói quen của người khác. Đồng thời, phê phán thói
ích kỉ, hẹp hòi, thiếu sự độ lượng, khoan dung.

Hoạt động 3

LUYỆN TẬP

Nhiệm vụ 1: Em hãy chỉ ra trong các câu tục ngữ, thành ngữ dưới
đây, câu nào thể hiện sự khoan dung, câu nào không thể hiện sự
khoan dung. Giải thích vì sao.

Chín bỏ làm mười.

Ăn miếng trả miếng.

Ân đền oán trả.

Đánh kẻ chạy đi, không
ai đánh người chạy lại.

Chín bỏ làm mười.
 Thể hiện sự khoan
dung, nhường nhịn
không cố chấp.

Ân đền oán trả.
 Thể hiện sự thiếu
khoan dung vì còn
mong muốn sự trả thù.

Ăn miếng trả miếng.
 Thể hiện sự thiếu
khoan dung, là biểu
hiện của sự hung hăng.

Đánh kẻ chạy đi,
không ai đánh người
chạy lại.
 Thể hiện sự khoan dung,
biết bỏ qua lỗi lầm của người
khác khi họ biết hối hận, hướng
thiện và sửa sai.

Nhiệm vụ 2: Em hãy đọc câu nói sau và xây dựng bài thuyết trình
về giá trị của lòng khoan dung.

Nhiệm vụ 3: Em hãy đọc các tình huống trong SGK tr. 14,15 và nhận xét
hành vi, việc làm của các nhân vật để tư vấn cách ứng xử phù hợp.

Tình huống 1.
Bạn N rất thông minh, học
giỏi, tuy nhiên bạn ấy lại ít khi
lắng nghe và hay chê bai người
khác. Khi làm việc nhóm, bạn
N thường chỉ trích những điều
thiếu sót của các thành viên
khác. Các bạn trong lớp đều

Tình huống 2.
Sau buổi tiệc sinh nhật bạn thân, bạn
V không về nhà ngay mà lại đi chơi
riêng với bạn bè, không báo cho bố
mẹ biết. Sau đó, bạn V đã bị tai nạn
giao thông, phải nằm viện. Khi tỉnh
lại, bạn V đã khóc rất nhiều, xin lỗi vì
làm cho bố mẹ phải lo lắng, tốn kém

Tình huống 1.
Bạn N rất thông minh, học giỏi, tuy
nhiên bạn ấy lại ít khi lắng nghe và
hay chê bai người khác. Khi làm
việc nhóm, bạn N thường chỉ trích
những điều thiếu sót của các thành
viên khác. Các bạn trong lớp đều
không muốn chơi cùng bạn N nữa.

Gợi ý:
Cách ứng xử của bạn N là chưa
đúng đắn với bạn bè. Bạn N cần
phải khiêm tốn, biết lắng nghe, hoà
đồng với các bạn và cần đem sự
hiểu biết, năng lực của mình để chia
sẻ, giúp đỡ bạn bè cùng tiến bộ.

Tình huống 2.
Sau buổi tiệc sinh nhật bạn thân, bạn V
không về nhà ngay mà lại đi chơi riêng với
bạn bè, không báo cho bố mẹ biết. Sau đó,
bạn V đã bị tai nạn giao thông, phải nằm
viện. Khi tỉnh lại, bạn V đã khóc rất nhiều,
xin lỗi vì làm cho bố mẹ phải lo lắng, tốn
kém thời gian, tiền bạc để chăm sóc cho
mình trong bệnh viện. Bạn ấy luôn cảm
thấy rất hối hận vì lỗi lầm của mình.

Gợi ý:
Bạn V đã sai khi chưa xin phép bố
mẹ mà đã đi chơi cùng bạn bè
ngay sau buổi tiệc sinh nhật. Bạn V
cần phải xin lỗi bố mẹ, rút kinh
nghiệm sâu sắc và cũng nên biết
tha thứ cho bản thân mình.

Nhiệm vụ 4: Em hãy đọc tình huống trong SGK tr.15 và rút ra bài học cho bản
thân để rèn luyện đức tính khoan dung.

Bạn Q là lớp trưởng lớp 9A, luôn được mọi

người quý mến. Mỗi khi có thành viên trong lớp
vi phạm nội quy, bạn Q thường tìm gặp riêng để
hỏi thăm, tìm hiểu nguyên nhân, cùng nhau đưa
ra giải pháp giúp bạn cải thiện, khắc phục sai
lầm. Bạn Q luôn biết lắng nghe, không phán xét
mà đặt mình vào vị trí của người khác để đồng
cảm.

Hoạt động 4

VẬN DỤNG

Nhiệm vụ
1. Em hãy chọn một thông
điệp về sự khoan dung mà em
yêu thích. Sau đó, thiết kế,
trang trí thông điệp đó tại
góc bàn học, làm hình nền
của máy tính, điện thoại (nếu
có) như một sự nhắc nhở em
về lòng khoan dung.

2. Em hãy viết ra những
điều thể hiện sự khoan dung
hoặc chưa khoan dung đối
với bản thân, người thân,
bạn bè; xác định nguyên
nhân vì sao chưa thể hiện sự
khoan dung. Từ đó, đề xuất
hướng giải quyết và chia sẻ
kết quả thực hiện trước lớp.

Tạm biệt và hẹn gặp lại các em
ở bài học tiếp theo.