BÀI 39
BIẾN DẠNG LÒ XO
PHÉP ĐO LỰC

KHỞI ĐỘNG
Để thuận lợi cho việc xác định khối lượng của vật, các
nhà sản xuất đã chế tạo ra những chiếc cân xách tay gọn
nhẹ

1. BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO
 Thực nghiệm thí nghiệm
Tiến hành thí
nghiệm như mô tả
bên và cho biết
nhận xét về sự
thay đổi chiều dài
của lò xo trong
quá trình làm thí
nghiệm

- Quan sát hình 39.1

1. BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO
 Thực nghiệm thí nghiệm
- Dụng cụ tiến hành thí nghiệm gồm:
Giá đỡ

Lò xo xoắn

50g

Thước đo
chiều dài

50g
50g
50g
50g
50g

Các quả
nặng loại
50g

1. BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO
 Thực nghiệm thí nghiệm
- Tiến hành thí nghiệm:
- Bước 1:
+ Treo lò xo theo phương
thẳng đứng vào giá thí
nghiệm
+ Đo chiều dài tự nhiên của
lò xo (l0)

lo = ?4cm

50g

50g

50g

50g

50g
50g

ĐIỀN KẾT QUẢ ĐO ĐƯỢC GHI VÀO BẢNG 39.1
số quả nặng 50g Tổng khối
Chiêu dài của lò Độ dãn của lò xo
móc vào lò xo
lượng các
xo (cm)
(cm)
quả nặng (g)

0
1 quả nặng
2 quả nặng
3 quả nặng

0
?
m1= 50g
?

lo = ?4cm
l1 = ?5cm

0
v

l1 = l1 - lo =1cm
?

m2=100g

l2 = ?6cm

l 2 =l2 - lo =2cm
?

m3=150g

l3 = ?7cm

l3= l3 - lo = ?3cm

?

1. BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO

 Thực nghiệm thí nghiệm
- Tiến hành thí nghiệm:

Qua thí nghiệm trên em có nhận xét gì về độ dãn của
lò xo lúc này?
Độ dãn của lò xo( l) là hiệu giữa chiều dài khi biến
dạng(l) và chiều dài tự nhiên của lò xo (lo):
l= l- lo

1. BIẾN DẠNG CỦA LÒ XO

 Thực nghiệm thí nghiệm
- Tiến hành thí nghiệm:

Từ Thí nghiệm trên em có nhận xét gì về mối quan hệ
giữa độ dãn của lò xo và khối lượng vật treo?

Độ dãn của lò xo treo theo phương
thẳng đứng tỉ lệ thuận với khối lượng
vật treo.
=

LUYỆN TẬP

Một lò xo có chiếu dài tự nhiên 12 cm được treo
thẳng đứng, đầu dưới của lò xo gắn một quả nặng
có khối lượng 50 g. Khi quả nặng cân bằng thì lò
xo có chiều dài 15 cm. Cho rằng độ dãn của lò xo tỉ
lệ thuận với khối lượng vật treo. Khi treo quả nặng
có khối lượng 100 g vào lò xo thì chiều dài của lò
xo là bao nhiêu?

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
 Tìm hiểu về lực kế.

- Để đo lực người ta dùng dụng cụ là lực kế
- Có nhều loại lực kế, loại lực kế thường sử
dụng là lực kế lò xo.
- Đơn vị đo của lực kế là Niutơn, kí hiệu là N.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
 Một số hình ảnh về lực kế.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
 Một số hình ảnh về lực kế.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
 Một số hình ảnh về lực kế.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
 Một số hình ảnh về lực kế.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
Một lò xo đơn giản gồm có mấy
phần?
- Võ lực kế có gắn một bảng chia
độ.
- Một lò xo có một đầu gắn vào
vỏ lực kế, đầu kia gắn một cái
móc và một cái kim chỉ thị. Kim
chỉ thị di chuyển được trên mặt
bảng chia độ.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ

Hãy quan sát một
lực kế lò xo và cho
biết các thao tác sử
dụng đúng khi thực
hiện phép đo lực.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
Khi đo lực bằng lực kế, cần
lưu ý:
- Ước lượng giá trị lực cần
đo để lựa chọn lực kế phù
hợp.
- Hiệu chỉnh lực kế sao cho
kim chỉ thị ở vạch số 0.
- Cho lực cần đo tác dụng
vào đầu có gắn móc của lò
xo lực kế.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
- Cầm vỏ của lực kế sao
cho lò xo của lực kế nằm
dọc theo phương của lực
cần đo.
- Đọc và ghi kết quả đo, kết
quả đo là số chỉ gần nhất
với kim chỉ thị.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
Chú ý: Nếu kéo dãn lò xo bằng một
lực quá lớn, lò xo sẽ bị mất tính
đàn hồi và có thể bị hỏng. Khi đó
nếu ngừng kéo lò xo cũng không
thể trở về chiều dài tự nhiên ban
đầu. Vì vậy khi làm các thí nghiệm
với lò xo ta không nên kéo lò xo
bằng một lực quá lớn, cũng như
không treo vào đầu lò xo một vật
có trọng lượng quá lớn.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ
 Tìm hiểu về lực kế.
 Đo lực bằng lực kế.

- Thực hành: Đo lực kéo khối gỗ.
- Dụng cụ: Lực kế lò xo có GHĐ 5 N ; khối gỗ.
- Tiến hành đo:
+ Đặt khối gỗ trên mặt bàn nằm ngang.
+ Móc lực kế vào một đầu khối gỗ.
+ Kéo nhẹ nhàng cho khối gỗ chuyển động ổn định.
+ Đọc số chỉ lực kế khi đó.
+ Lập bảng và ghi kết quả đo theo mẫu bảng 39.2.

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ

Lúc khối gỗ chuyển động ổn định thì
lực kéo khối gỗ là bao nhiêu?

2. THỰC HÀNH ĐO LỰC BẰNG LỰC KẾ

* Lực kế là dụng cụ để đo lực.
* Các bước đo lực bằng lực kế.
- Ước lượng giá trị lực cần đo
- Lựa chọn lực kết phù hợp.
- Hiệu chỉnh lực kế.
- Thực hiện phép đo.
- Đọc và ghi kết quả đo.

LUYỆN TẬP
Nhiệm vụ: Hãy sử dụng lực kế để đo lực nâng
hộp bút của em lên khỏi mặt bàn.
Thời gian: 3 phút

Câu 1. Để đo lực người ta
sử dụng dụng cụ nào?
A. Lực kế
B. Nhiệt kế
C. Tốc kế
D. Đồng hồ
Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 2. Treo vật vào đầu một lực kế
lò xo. Khi vật cân bằng, số chỉ của
lực kế là 3N. Điều này có nghĩa
A. Trọng lượng của vật bằng 300g
B. Trọng lượng của vật bằng 400g
C. Trọng lượng của vật bằng 3N
D. Trọng lượng của vật bằng 4N
Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 3. Treo vật vào đầu một lực
kế lò xo. Khi vật cân bằng, số chỉ
của lực kế là 4N. Điều này cho
biết
A. khối lượng của vật bằng 20g
B. khối lượng của vật bằng 40g
C. khối lượng của vật bằng 200g
D. khối lượng của vật bằng 400g

Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 4. Chiều dài ban đầu của lò xo là
15 cm, khi ta tác dụng lên lò xo một
lực thì chiều dài của nó là 18 cm.
Cho biết lo xo bị dãn hay bị nén và
dãn hay nén một đoạn bao nhiêu?
A. nén một đoạn 3 cm
B. dãn một đoạn 3 cm
C. nén một đoạn 2 cm
D. dãn một đoạn 2 cm

Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 5. Để đo độ lớn của một lực bằng lực kế, ta cần
thực hiện các bước theo thứ tự như nào?
(1) Lựa chọn lực kế phù hơp
(2) Ước lượng giá trị lực cần đo
(3) Thực hiện phép đo
(4) Hiệu chỉnh lực kế
(5) Đọc và ghi kết quả đo
A. (1), (2), (3), (4), (5).
B. (2), (1). (3), (4), (5).
C. (2), (1). (4), (3), (5).
Hết
BẮTgiờ
ĐẦU
D. (1), (2). (4), (3), (5).

Câu 6. Một lò xo dài thêm 20 cm khi
treo vào đầu lò xo một vật có khối
lượng 2kg. Nếu dùng lò xo này làm
lực kế, trên thang chia độ, hai vạch
cách nhau 1 cm chỉ thị mấy niutơn
(N)?
A. 0,5 N
B. 2 N
C. 1 N
D. 1,5 N

Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 7. Khi treo vật nặng có trọng
lượng 2 N, lò xo dãn ra 1 cm. Hỏi
khi treo vật nặng có trọng lượng 3
N thì lò xo ấy dãn ra bao nhiêu?
A. 0,5 cm
B. 1,5 cm
C. 1 cm
D. 2 cm

Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 8. Một lò xo dài thêm 20 cm khi treo
vào đầu của nó một vật có trọng lượng
20 N. Tiếp tục treo thêm một vật có
trọng lượng 15 N nữa thì chiều dài lò xo
khi đó dài bao nhiêu? Biết chiều dài tự
nhiên của lò xo này là 20 cm.
A. 45 cm
B. 40 cm
C. 50 cm
D. 55 cm

Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 9. Cấu tạo của lực kế gồm
những bộ phận chính là:
A. Vỏ lực kế, kim chỉ thị, lò xo.
B. Lò xo, kim chỉ thị, bảng chia độ.
C. Vỏ lực kế, lò xo, kim chỉ thị,
bảng chia độ, móc treo.
D. Bảng chia độ, kim chỉ thị và vỏ
lực kế.

Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

Câu 10. Điền vào chỗ trống “…”
để được câu hoàn chỉnh:
Độ dãn của lò xo treo theo phương
… tỉ lệ với khối lượng vật treo.
A. thẳng đứng
B. nằm ngang
C. nằm nghiêng
D. nghiêng một góc 450

Hết
BẮTgiờ
ĐẦU

- Học thuộc phần ghi nhớ trong
sgk
- Làm bài tập: Phần bài tập.
- Xem trước nội dung bài 40