BÀI 4. CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939-1945)

Quan sát hình ảnh
và cho biết hình
ảnh này nói đến
sự kiện nào?

Bức ảnh trên ghi lại thời điểm thành phố Luân Đôn (Anh) bị
máy bay Đức ném bom. Lực lượng không quân Đức ném
bom xuống các mục tiêu quân sự cũng như dân sự. Cả khu
dân cư đông đúc gần khu vực nhà thờ Xanh Pôn chìm trong
biển lửa. Vì sao nhân loại bị đẩy vào cuộc chiến khủng khiếp
này? Cuộc chiến đã diễn ra như thế nào? Kết quả của nó tác
động đến lịch sử thế giới ra sao? Để biết được những điều
này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

BÀI 4. CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939-1945)

1. NGUYÊN NHÂN BÙNG NỔ

Hãy trình bày nguyên nhân dẫn
đến Chiến tranh thế giới thứ hai
- Nguyên nhân:
+ Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, những mâu thuẫn
về thị trường, thuộc địa vẫn tiếp tục nảy sinh giữa các
nước đế quốc.
+ Cuộc đại suy thoái kinh tế (1929 - 1933) làm cho
những mâu thuẫn này thêm sâu sắc.

Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 bắt đầu
từ Mỹ và lan rộng ra toàn thế giới, gây ra
những hậu quả nghiêm trọng cho kinh tế, xã
hội và chính trị. Có thể chia diễn biến của cuộc
khủng hoảng thành ba giai đoạn chính:

Giai đoạn 1
Từ tháng 9/1929 đến tháng 10/1929, là giai đoạn bùng
nổ của cuộc khủng hoảng. Vào ngày 29/10/1929, còn gọi
là Thứ Ba Đen Tối, thị trường chứng khoán Mỹ sụp đổ,
gây ra sự hoảng loạn và mất niềm tin của các nhà đầu
tư. Hàng triệu cổ phiếu bị bán tháo, giá cổ phiếu giảm
sâu, nhiều ngân hàng và công ty phá sản.

Giai đoạn 2
Từ tháng 11/1929 đến năm 1932, là giai đoạn lan rộng
và sâu sắc của cuộc khủng hoảng. Do sự thu hẹp của
thị trường Mỹ, các nước xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ
bị ảnh hưởng nặng nề. Do sự áp dụng của Luật Thuế
Hải Quan Smoot-Hawley, các nước khác cũng đáp trả
bằng cách tăng thuế nhập khẩu, dẫn đến sự suy giảm
của thương mại quốc tế.

Giai đoạn 3
Từ năm 1933 đến năm 1939, là giai đoạn phục hồi và thoát
khỏi cuộc khủng hoảng. Các nước đã áp dụng các biện pháp
khác nhau để vượt qua khủng hoảng. Mỹ đã thực
hiện Chương Trình Cải Cách New Deal của Tổng Thống
Franklin D. Roosevelt, nhằm can thiệp vào kinh tế bằng cách
tăng chi tiêu công, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, điều tiết
thị trường chứng khoán và ngân hàng, rời bỏ tiêu chuẩn vàng.

- Nguyên nhân sâu xa: Mâu thuẫn mới
về quyền lợi, về kinh tế và thuộc địa tiếp
tục nảy sinh giữa các nước đế quốc.

Liên Xô đã kí Hiệp ước không
xâm phạm nhau với Đức vào ngày 23-8-1939

- Nguyên nhân trực tiếp:
+ Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 dẫn tới
sự xuất hiện và lên cầm quyền của các thế lực phát xít ở
một số quốc gia, như: Đức, Italia, Nhật Bản…
+ Thái độ dung dưỡng, thỏa hiệp của Anh, Pháp, Mỹ đã
tạo điều kiện cho các lực lượng phát xít tự do hành động.

2. NHỮNG DIỄN BIẾN CHÍNH

Nhóm 1+2

THẢO LUẬN NHÓM (5 PHÚT)

Nhóm 3+4
Sự kiện

STT Thời gian

Sự kiện

STT Thời gian

1

5-1940

 

1

1-1-1942

2

22-6-1941

 

2

11-1942 đến 2-1943  

3
7-12-1941
Nhóm 5+6
STT Thời gian

 

3

Giữa năm 1943

Sự kiện

STT Thời gian

 
Nhóm 7+8
Sự kiện

1

6-6-1944

 

1

6 và 9-8-1945

 

2

30-4-1945

 

2

8-8-1945

 

3

9-5-1945

 

3

9-8-1945

 

 

STT
1

Thời gian
5-1940

Sự kiện
- Quân Đức tổng tấn công ở mặt trận phía
tây với thế áp đảo, xâm chiếm Hà Lan, Bỉ,
Lúc-xăm-bua, Pháp, Đan Mạch và Na Uy
- Đức cố gắng đánh bại Anh bằng cách rải
bom xuống các thành phố của nước này
nhưng bất thành
- Ở Bắc Phi, phát xít I-ta-li-a ồ ạt tấn công
Ai Cập

a. Giai đoạn 1: Chiến tranh bùng nổ và
lan rộng ra toàn thế giới (1939 - 1941).
- Tháng 5-1940:
+ Đức tấn công Hà Lan, Bỉ, Lúc-xăm-bua,
Pháp, Đan Mạch và Na Uy, Anh
+ I-ta-li-a tấn công Ai Cập

Đức tấn công Hà Lan

Đức tấn công Bỉ

Đức tấn công Đan Mạch

Đức tấn công Anh

Quân Đức tấn công nước Anh

I-ta-li-a tấn công Ai Cập

STT

2

Thời gian

22-6-1941

Sự kiện

- Đức tấn công Liên Xô. Trận chiến
khốc liệt nhất đã diễn ra ở thành phố
Lê-nin-grát và ngoại ô Mát-xcơ-va.
- Nhật Bản mở rộng xâm lược Trung
Quốc, chiếm đóng toàn bộ vùng Đông
Nam Á.

Hình ảnh Đức tấn công Liên Xô

Quân đội Đức vượt qua biên giới Liên Xô, ngày 22 tháng 6 năm 1941

- Ngày 22-6-1941:
+ Đức tấn công Liên Xô.
+ Nhật Bản xâm lược Trung Quốc,
vùng Đông Nam Á.

STT
3

Thời gian
7-12-1941

Sự kiện

- Nhật Bản bất ngờ cho máy bay tấn
công hạm đội Mỹ tại Trân Châu Cảng ở
Ha-oai. Mỹ từ bỏ chính sách biệt lập,
bắt đầu tham chiến.
- Chiến tranh lan rộng trên khắp toàn
bộ châu Âu, Bắc Phi và vùng châu ÁThái Bình Dương

Nhật Bản tấn công hạm đội Mỹ tại Trân Châu Cảng

Phương tiện di chuyển hợp lý
nhất trên chiến trường Bắc Phi
lại là lạc đà và ngựa thay

Quân đội Anh ở Bắc Phi
trong chiến tranh thế giới thứ hai 

- Ngày 7-12-1941:
+ Nhật Bản tấn công hạm đội Mỹ tại Trân Châu Cảng.
+ Mỹ từ bỏ chính sách biệt lập, bắt đầu tham chiến.
- Chiến tranh thế giới thứ 2 lan rộng trên khắp thế giới.

STT Thời gian
1

Sự kiện

1-1-1942 - Tại Oa-sinh-tơn 26 quốc gia
đã kí bản Tuyên ngôn Liên
hợp quốc chống chủ nghĩa
phát xít.
- Khối đồng minh chính thức
ra đời.

Tại Oa-sinh-tơn 26 quốc gia đã kí bản Tuyên ngôn Liên hợp quốc

Khối Đồng minh

b. Giai đoạn 2.
- Ngày 1-1-1942:
+ 26 quốc gia đã kí bản Tuyên ngôn Liên hợp quốc.
+ Khối đồng minh chính thức ra đời.

STT
2

Thời gian

Sự kiện

11-1942 đến - Liên Xô phản công và giành thắng lợi
2-1943

quan trọng trong trận Xta-lin-grát.
- Chiến thắng Xta-lin-grát tạo ra bước
ngoặt của cuộc chiến tranh thế giới.
Hồng quân Liên Xô và phe Đồng minh
bắt đầu chuyển sang thế tấn công quân
phát xít trên khắp các mặt trận.

Quân đội Liên Xô phản kích
trên các đường phố Xta-lin-grát

Quân đội Liên Xô
liên tục phản kích

Quảng trường thành phố Xta-lin-grát
một trong những nơi giao tranh ác liệt.

Tù binh phát xít Đức và phe Trục bị
dẫn giải trên đường phố Xta-lin-grát

- Chiến thắng của Liên Xô trong trận Xta-lingrát đã tạo nên bước ngoặt lớn của cục diện
chiến tranh.
- Quân Đông minh nhanh chóng giành được
những chiến thắng quan trọng.

STT Thời gian
3

Sự kiện

Giữa năm Quân Đức và I-ta-li-a thua
1943

phe Đồng minh ở mặt trận
Bắc Phi, Mút-xô-li-ni ở lật đổ
ở I-ta-li-a.

- Chiến thắng của Liên Xô trong trận Xta-lingrát đã tạo nên bước ngoặt lớn của cục diện
chiến tranh.
- Quân Đông minh nhanh chóng giành được
những chiến thắng quan trọng.

STT
1

Thời gian

Sự kiện

6-6-1944 - Liên quân Anh, Mỹ đổ bộ trên
bãi biển Noóc-măng-đi mở ra mặt
trận thứ 2 ở Tây Âu, kết hợp với
Liên Xô ở mặt trận phía đông tấn
công Đức, giải phóng nước pháp.

Liên quân Anh, Mỹ đổ bộ trên
bãi biển Noóc-măng-đi mở ra mặt trận thứ 2 ở Tây

Liên quân Mỹ - Anh đã tổ chức nhiều đợt tấn công
khiến cho quân Đức và Italia đầu hàng.

STT

Thời gian

Sự kiện

2

30-4-1945

- Hồng quân Liên Xô tiến
vào Béc-lin, cắm cờ trên nóc
tòa nhà Quốc hội Đức

Hồng quân Liên Xô tiến vào Béc-lin,
cắm cờ trên nóc tòa nhà Quốc hội Đức

Chiến sĩ Hồng quân Liên Xô chiến đấu
trên đường phố Berlin vào tháng 4/1945

STT Thời gian
3

Sự kiện

9-5-1945 - Đức kí hiệp định đầu hàng
không điều kiện, chiến tranh
chấm dứt ở châu Âu