Chương 1: LỊCH SỬ VÀ SỬ
HỌC

BÀI 1: HIỆN THỰC
LỊCH SỬ VÀ LỊCH
SỬ ĐƯỢC CON
NGƯỜI NHẬN
THỨC
GV: Trần Hoàng Hải Yến

Nội dung

1.Lịch sử là gì?
2.Sử học là gì?

1. Lịch sử là gì
• Thế nào là LỊCH SỬ?
• Đâu là HIỆN THỰC LỊCH SỬ và đâu là LỊCH
SỬ ĐƯỢC CON NGƯỜI NHẬN THỨC?

1. Lịch sử là gì
• Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ.
• Lịch sử loài người là toàn bộ những hoạt động của con
người từ khi xuất hiện đến ngày nay, bao gồm cả lịch sử
quá trình tương tác của con người với tự nhiên và quá trình
con người tương tác với nhau.
• Lịch sử được hiểu theo hai nghĩa khác nhau: hiện thực lịch
sử và nhận thức lịch sử

HIỆN THỰC LỊCH
SỬ
Là
tất cả những gì đã diễn ra trong
quá khứ, tồn tại hoàn toàn khách
quan, không phụ thuộc vào ý muốn
chủ quan của con người.

LỊCH SỬ ĐƯỢC CON
NGƯỜI NHẬN THỨC
Là những hiểu biết của con người về
hiện thực lịch sử, được trình bày, tái
hiện theo những cách khác nhau.

1. Lịch sử là gì
Giữa hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử
luôn có khoảng cách, dù có cố gắng đến đầu thì
con người cũng không thể tái hiện hoàn toàn
đầy đủ hiện thực lịch sử đúng như nó đã xảy ra.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó là do việc
nhận thức lịch sử phụ thuộc vào:
• Nhu cầu và năng lực của người tìm hiểu lịch sử.
• Điều kiện và phương pháp để tìm hiểu lịch sử.
• Mức độ phong phú và xác thực của thông tin sử
liệu thu thập được.
• Mục đích, thái độ, đạo đức và thế giới quan của
người tìm hiểu, nghiên cứu lịch sử.

Dựa vào
Tư liệu 1,
phân biệt
đâu là:

HIỆN THỰC LỊCH
SỬ
Là
tất cả những gì đã diễn ra trong
quá khứ, tồn tại hoàn toàn khách
quan, không phụ thuộc vào ý muốn
chủ quan của con người.

Nhiệm vụ
1:
LỊCH SỬ ĐƯỢC CON
NGƯỜI NHẬN THỨC

Là những hiểu biết của con người về
hiện thực lịch sử, được trình bày, tái
hiện theo những cách khác nhau.

HIỆN THỰC LỊCH
SỬ

Chứng cứ xác thực của
hiện thực lịch sử

Nhiệm vụ
1:
LỊCH SỬ ĐƯỢC CON
NGƯỜI NHẬN THỨC

Cách người đời sau thể
hiện kết quả nhận thức
của họ về hiện thực lịch sử
đó

Nhiệm vụ
2:
Dựa vào Tư liệu 2, trình bày điểm giống
và khác nhau giữa hai tấm bia. Tại sao?

Hình 5
Giống
nhau
Khác
nhau

Hình 6

Nhiệm vụ
Dựa vào Tư liệu 2, trình bày điểm giống và khác nhau giữa hai tấm bia. Tại
2:
sao?
Hình 5

Hình 6

Giống
nhau

-Cùng phản ánh về một sự kiện: Cuộc hành trình đi vòng quanh
thế giới bằng đường biển.
-Cùng đề cập đến những nhân vật lịch sử: Ma – gien – lăng, La –
pu – la – pu (Ferdinand Magellan, Lapulapu).

Khác
nhau

- Ma – gien – lăng chỉ huy quân
đội xâm lược.
- Sự kiện đó là cuộc xâm lược
đầu tiên của thực dân châu
Âu đến Philippines
- Nội dung là một cuộc kháng
chiến chống xâm lược của
người địa phương dưới sự lãnh
đạo của thủ lĩnh La – pu – la –
pu.

-

Ma – gien – lăng chỉ huy đoàn thủy
thủ thực hiện phát kiến địa lí.

-

Sự kiện đó là cuộc phát kién địa lí
vĩ đại – lần đầu tiên con người đi
vòng quanh thế giới bằng đường
biển.

-

Nội dung trên bia là cuộc đụng độ
giữa đoàn thám hiểm với người
dân địa phương dưới sự lãnh đạo
của La – pu – la – pu.

Hình 5

Giống nhau

Khác nhau

GIẢI

Hình 6

-Cùng phản ánh về một sự kiện: Cuộc hành trình đi vòng quanh
thế giới bằng đường biển.
-Cùng đề cập đến những nhân vật lịch sử: Ma – gien – lăng, La –
pu – la – pu (Ferdinand Magellan, Lapulapu).

- Ma – gien – lăng chỉ huy
quân đội xâm lược.
- Sự kiện đó là cuộc xâm
lược đầu tiên của thực dân
châu Âu đến Philippines
- Nội dung là một cuộc
kháng chiến chống xâm
lược của người địa phương
dưới sự lãnh đạo của thủ
lĩnh La – pu – la – pu.

- Ma – gien – lăng chỉ huy đoàn
thủy thủ thực hiện phát kiến địa
lí.
- Sự kiện đó là cuộc phát kién địa
lí vĩ đại – lần đầu tiên con người
đi vòng quanh thế giới bằng
đường biển.
- Nội dung trên bia là cuộc đụng
độ giữa đoàn thám hiểm với
người dân địa phương dưới sự
lãnh đạo của La – pu – la – pu.

Do mục đích phản ánh hoặc do thái độ, thế giới
quan,... của những người tìm hiểu, nghiên cứu về sự
kiện lịch sử là khác nhau.

LƯU
Ý:

Từ nội dung kết quả Nhiệm vụ 2 nhấn mạnh:
Chúng ta cần tìm hiểu mọi vấn đề trong cuộc
sống, khoa học nói chung, trong tìm hiểu lịch
sử nói riêng trong tính tổng thể, toàn diện,
trong mối quan hệ đa chiều, để tránh những
nhận thức sai lệch, phiến diện,...

MỞ
RỘNG:
Nhu cầu và năng lực của người tìm hiểu lịch

Lịch sử
được con
người nhận
thức phụ
thuộc vào

sử.
Điều kiện và phương pháp để tìm hiểu lịch sử.
Mức độ phong phú và xác thực của thông tin
sử liệu thu nhập được.
Mục đích, thái độ, đạo đức và thế giới quan
của người tìm hiểu, nghiên cứu lịch sử.

2. Sử học là gì?
• Thế nào là SỬ HỌC?
• Đâu là ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU của Sử
học?

2. Sử học là gì?
a) Khái
• Khái niệm: Sử học là khoa học nghiên cứu về quá khứ của
loài niệm
người.

• Đối tượng: là toàn bộ quá khứ của loài người. Đó là quá
khứ của một cá nhân, một nhóm, cộng đồng người hay quá
khứ của một quốc gia, khu vực hoặc toàn thể nhân loại.

Chức năng của Sử học:

2. Sử học là gì?
b) Chức năng, nhiệm vụ của Sử
học

• Chức năng khoa học: Khôi phục
hiện thực lịch sử một cách chính xác,
khách quan và rút ra các quy luật vận
động của lịch sử.
• Chức năng xã hội: Giáo dục tư
tưởng, tình cảm, đạo đức và rút ra bài
học kinh nghiệm cho cuộc sống hiện
tại.

Nhiệm vụ của Sử học:
• Nhận thức: Cung cấp tri thức khoa
học giúp con người khám phá hiện
thực lịch sử.
• Giáo dục: Truyền bá các giá trị truyền
thống tốt đẹp, bồi dưỡng lòng yêu
nước và tinh thần nhân ái.
• Dự báo: Tổng kết bài học từ quá khứ
để dự báo về tương lai của đất nước
và nhân loại.

ĐÚC KẾT:
Rút ra những nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch

NHẬN THỨC

sử và bài học kinh nghiệm cho cách mạng trong
giai đoạn tiếp theo.
Giáo dục những nhận thức đúng đắn về cách mạng
tháng Tám năm 1945 và giáo dục thế hệ ngày nay

GIÁO DỤC

phải biết ơn những công lao của thế hệ ông cha đi
trước, phấn đấu học tập để xây dựng và bảo vệ tổ
quốc.
Học hỏi, tiếp thu được về sức mạnh của ý chí dân

DỰ BÁO

tộc và tầm quan trọng của sự đoàn kết trong việc
đạt được mục tiêu dân tộc.

THA
NK
YOU
GV: Trần Hoàng Hải Yến