" Học - học nữa - học mãi "
V. I - Lê nin

10
Kính chào quý
thầy giáo,
cô giáo đến
dự giờ thăm lớp

KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nêu diễn biến tâm trạng của Hoàng tử Ra-ma. Qua đó em có nhận xét gì về Ra-ma?
- Em thấy Xi-ta là người phụ nữ như thế nào? Dựa vào đâu để em khẳng định điều đó?
Tiết 22, 23
VĂN BẢN
TRUYỆN CỔ TÍCH
I/ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1.Truyện cổ tích:



Thế nào là truyện cổ tích?
* K/N: TCT Là tác phẩm tự sự dân gian mà cốt
truyện và hình tượng được hư cấu có chủ định,
kể về số phận con người bình thường trong xã
hội, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan
của người lao động.
* Các loại truyện cổ tích:
- Truyện cổ tích loại vật
- Truyện cổ tích thần kì
- Truyện cổ tích sinh hoạt
TCT thần kì chiếm số
lượng nhiều nhất và
nội dung phong phú.
Theo em có mấy loại truyện cổ tích? Là những loại nào?
I/ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1. Truyện cổ tích:
Truyện cổ tích thần kì có những đặc trưng nào?
* Đặc trưng của truyện cổ tích thần kì:
là sự tham gia của các yếu tố thần kì vào
tiến trình phát triển của truyện (tiên, bụt.)
* Truyện cổ tích thần kì thể hiện ước mơ cháy
bỏng của nhân dân lao động về hạnh phúc gia
đình, về lẽ công bằng xã hội, về phẩm chất và
năng lực tuyệt vời của con người.
I/ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
2. Truyện cổ tích "Tấm Cám"
* Truyện cổ tích Tấm Cám: thuộc truyện cổ
tích thần kì, truyện phổ biến ở nhiều nước
trên thế giời.
Em biết gì về truyện
cổ tích Tấm Cám?
* Bố cục:
Chia làm
3 đoạn
Cuộc đời, số phận bất hạnh của Tấm,
nhưng Tấm được Bụt giúp đỡ
Vật báu trả ơn, hạnh phúc đến với Tấm.
Cuộc đấu tranh không khoan nhượng
để dành lại hạnh phúc.
Truyện Tấm Cám có thể chia làm mấy đoạn? Giới hạn và nội dung của mỗi đoạn.
II/ Hướng dẫn khám phá văn bản:
1/Thân phận và con đường đi tìm hạnh phúc của Tấm:
+ Tấm mồ côi cả cha lẫn mẹ.
Cuộc đời và số phận của Tấm được tác giả dân gian giới thiệu như thế nào? Qua đó em có nhận xét gì về Tấm.
+ Là phận gái.
+ Tấm phải làm việc vất vả.
+ Ở với dì ghẻ
Nỗi khổ, nỗi bất
hạnh của Tấm
Tấm phải làm việc suốt ngày đêm, Cám lại
được nuông chiều, ăn trắng mặc trơn.
Tại sao lại có sự xung đột giữa
hai chị em Tâm - Cám?
a) Thân phận của Tâm:
- Ngoài nỗi khỗ về vật chất Tấm, mẹ con Cám con hành hạ -> Nỗi khổ về tinh thần.
+ Cám lừa Tấm trút giỏ tép
Dành chiếc yếm đỏ
+ Cá bống
+ Lễ hội
Trộn thóc lẫn gạo
+ Thử dày
Bửu môi tỏ vẻ khinh miệt
+ Giết Tấm và giết luôn cả kiếp hồi sinh của Tấm
Tấm bị bóc lột:
Lao động quần
quật suốt ngày,
trút giỏ cá, bắt
bống ăn thịt .
Giành chiếc yếm đỏ,
không cho xem hội,
khinh miệt khi thử dày
=>
tinh thần
cả về vật chất
lẫn
Giết ăn thịt
b) Con đường đi tìm hạnh phúc:
Tấm được Bụt giúp đỡ, an ủi mỗi khi có nỗi buồn.
Con đường dẫn tới hạnh phúc của
Tấm được tác giả dân gian miêu
tả như thế nào? Qua đó tác giả
muốn thể hiện điều gì?
+Mất yếm đào
Bụt cho cá bống
+Tấm mất bống
Bụt cho hi vọng đổi đời
+Bị chà đạp, hắt hủi
Cho đàn chim sẻ giúp đỡ
+Đi hội làng
=>
Từ cố gái mồ côi trở thành hoàng hậu, hạnh phúc
ấy chỉ có người hiền lành, lương thiện, chăm chỉ.
Đây là một quan niệm phổ biến trong truyện cổ
tích thần kì Việt Nam.
Mặt khác trở thành hoàng hậu là ước mơ lớn lao
của người nông dân bị áp bức.
-> Tấm trở thành hoàng hậu
II/ Hướng dẫn khám phá văn bản:
1. Thân phận của Tấm:
2. Cuộc đấu tranh để dành lại hạnh phúc:
Tấm đã trải qua mấy kiếp
hồi sinh? Qua những kiếp
hồi sinh đó tác giả dân gian
muốn thể hiện điều gi? Hãy
phân tích.
- Tấm trải qua 4 kiếp hồi sinh:
+ Vàng anh
Báo hiệu sự có mặt của Tấm
+ Cây xoan đào
Tuyên chiến với kẻ thù
+ Khung cưởi
+ Quả thị
Dành lại hành phúc
=>
Tấm biến hoá thành những vật rất bình dị, quen
thuộc trong đời sống người dân -> hình ảnh tạo
thẩm mỹ cho truyện.
II/ Höôùng daãn khaùm phaù vaên baûn:
1. Thaân phaän cuûa Taám:
2. Cuoäc ñaáu tranh ñeå daønh laïi haïnh phuùc:
Tại sao ở đầu truyện mỗi khi
gặp khó khăn thì Tấm khóc
và được Bụt giúp đỡ, còn bây giờ
lại không có sự giúp đỡ của Bụt?
Ở đầu truyện mỗi khi gặp khó khăn Tấm khóc
nhưng bầy giờ Tấm phải tự mình giành và giữ hạnh
phúc cho nên các vật hồi sinh chỉ là nơi Tấm gửi linh
hồn để đấu tranh giành lại hạnh phúc.
Nếu đôi dày là vật trao duyên thì vật nào
là vật nối duyên? Hãy phân tích.
- Miếng trầu là vật nối duyên. Miếng trầu cánh
phượng thể hiện sự khéo léo, đảm đang của người
têm trầu. Miếng trầu cũng là hình ảnh quen thuộc
trong đời sống văn hoá, gắn với phong tục hôn nhân
III/ TỔNG KẾT:
Nghệ thuật:
-Kể chuyện hấp dẫn,
sinh động bởi sự tham
gia của các yếu tố kì
ảo, thần kì và sự xen
kẽ những đoạn văn vần.
-Nghệ thuật thể hiện ở
chi tiết chuyển biến ở
tâm trạng của Tấm:
khóc -> kiên quyết,
không hề rơi nước mắt.
2.Nội dung
Phản ánh cuộc đấu
tranh quyết liệt giữa
Tấm và mẹ con Cám.
Phản ánh mâu thuẫn và
xung đột gia đình phụ
quyền thời cổ. Thể hiện
tinh thần lạc quan, yêu
đời và niềm khát khao
vươn tới lẽ công bằng
của nhân dân lao động.
Hướng dẫn học ở nhà:
Về nhà đọc lại truyện cổ tích Tấm Cám, nắm bắt các nét đặc sắc của truyện.
Tiết sau học làm văn -> soạn bài
XIN CHÀO
VÀ HẸN GẶP LẠI!