Bài 38: CRÔM
Tổ 3
I. Vị trí và cấu tạo
1. Vị trí của crom trong bảng tuần hoàn
Crom là kim loại chuyển tiếp, thuộc nhóm VIB, chu kì 4, có số hiệu nguyện tử là 24.
2. Cấu tạo của crom
Nguyên tử crom có 24 electron, được phân bố thành 4 lớp:lớp thứ nhất có 2e, lớp thứ 2 có 8e, lớp thứ 3 có 13e và lớp ngoài cùng có 1e. Crom là nguyên tố d, có cấu hình electron nguyên tử 1s22s22p63s23p63d54s1.
Viết gọn: [Ar]3d54s1
Nguyên tử crom khi tham gia phản ứng hoá học không chỉ có electron ở phân lớp 4s, mà có cả electron ở phân lớp 3d. Do đó, trong các hợp chất, crom có số oxi hoá biến đổi từ +1 đến +6. Phổ biến hơn cả là các số oxi hoá +2, +3, +6.
II. Tính chất vật lí
Crom có màu trắng
bạc, rất cứng (rạch được
thuỷ tinh, cứng nhất trong
số các kim loại, độ cứng
chỉ kém kim cương), khó
nóng chảy ( tnc 1890oC).
Crom là kim loại nặng, có
khối lượng riêng là
7,2g/cm3.
III. Tính chất hoá học
Tác dụng với phi kim
Ở nhiệt độ thường trong không khí, kim loại crom tạo ra màng mỏng crom(III) oxit có cấu tạo mịn, đặc chắc và bền vững bảo vệ. Ở nhiệt độ cao, crom khử được nhiều phi kim.
Thí dụ:

4Cr + 3O2 2Cr2O3

2Cr +3Cl2 2CrCl3
to
to
0
3+
0
3+
2. Tác dụng với nước
Crom có thế điện cực chuẩn nhỏ, âm hơn so với thế điện cực hidro ở pH =7. Tuy nhiên trong thực tế Crom không tác dụng được với nước do có màng oxit bảo vệ.
3. Tác dụng với axit
Trong dung dịch HCl, H2sõ loãng nóng, màng oxit bị phá huỷ, crom khử ion H+ tạo ra muối Cr(II) và khí hidro.

Cr + 2HCl CrCl2 + H2
_ Tương tự nhôm, crom không tác dụng với axit HNO3 và H2SO4 đặc, nguội mà bị thụ động bởi các axit này.
to
2+
IV. Ứng dụng
Trong công nghiệp, crom được dùng để sản xuất thép:
_Thép chứa từ 2,8-3,8% crom có độ cứng cao, bền, có khả năng chống gỉ.

Lưỡi dao làm bằng thép chống gỉ
_Thép có chứa 18% crom là thép không gỉ (thép inoc).
Áp kế làm bằng thép không gỉ
_Thép từ 25-30% crom có tính siêu cứng, dù ở nhiệt độ cao.
Thân tàu bằng thép siêu cứng
Mũi khoan bằng thép siêu cứng
Dụng cụ đo cơ khí làm bằng thép mạ crom
Thước cuộn làm bằng thép mạ crom
V- Sản xuất
Trong tự nhiên không có crom ở dạng đơn chất mà chỉ có ở dạng hợp chất (chiếm 0,03% khối lượng vỏ trái đất). Hợp chất phổ biến nhất của crom là quặng cromit FeO.Cr2O3.
Oxit crom (Cr2O3) được tách ra từ quặng. Sau đó điều chế crom bằng phương pháp nhiệt nhôm:

Cr2O3 + 2Al 2Cr + Al2O3
to
Danh sách tổ 3
Nguyễn Đức Trọng
Tống Hoài Vũ
Nguyễn Phạm Phi Long
Lê Duy Khang
Đỗ Nguyễn Tuyết Oanh
Võ lê Thành
Nguyễn Kim Ngân
Châu Hoàng Yến Nhi
Nguyễn Quỳnh Anh
Nguyễn Thị Thuỳ Trâm
Nguyễn Quốc Hoàn