Tiết 17
Bài 14: Sự phân bố nhiệt độ của không khí trên Trái Đất
I- Bức xạ và nhiệt độ không khí
Bức xạ Mặt Trời là nguồn cung cấp nhiệt cho mặt đất
Nhiệt độ không khí ở tầng đối lưu là nhiệt của bề mặt Trái Đất được Mặt Trời đốt nóng
Lượng nhiệt trên Trái Đất phụ thuộc vào góc chiếu của tia Mặt Trời
+ Góc chiếu lớn - nhiệt lượng cao
+ Góc chiếu nhỏ - nhiệt lượng thấp
II- Sự phân bố nhiệt độ không khí
1) Phân bố theo vĩ độ địa lý
Sự thay đổi nhiệt độ trung bình năm và biên độ nhiệt năm theo vĩ độ địa lý ở Bắc bán cầu
Dựa vào bảng số liệu sau, hãy nhận xét mối quan hệ giữa vĩ độ địa lý với nhiệt độ trung bình năm năm và biên độ nhiệt năm ở Bắc bán cầu?
II- Sự phân bố nhiệt độ không khí
Phân bố theo vĩ độ địa lý
Càng lên vĩ độ cao:
+ Nhiệt độ trung bình năm càng giảm (ở Xích Đạo: 24,50C , vĩ tuyến 700B : - 0,40C).
Do càng lên vĩ độ cao góc nhập xạ càng nhỏ
+ Biên độ nhiệt năm tăng (Xích đạo 1,8 0C; vĩ tuyến 700B là 32,20C)
Càng lên vĩ độ cao góc nhập xạ càng nhỏ, sự chênh lệch thời gian chiếu sáng trong năm càng lớn ( ở Xích Đạo bằng nhau quanh năm, ở cực lệch nhau 6 tháng)
2) Phân bố nhiệt độ theo lục địa và đại dương
Nhiệt độ trung bình năm cao nhất và thấp nhất đều ở lục địa
Véc-Khôi-An: -16 0c; Xa Ha Ra 30 0C
b) Đại dương có biên độ nhiệt năm nhỏ, lục địa có biên độ nhiệt năm lớn
Valenxia (Ailen) có biên độ nhiệt là: 9 0C
Cuốcxcơ (LB Nga) biên độ nhiệt năm 29 0C
3) Phân bố theo địa hình
Nhiệt độ không khí thay đổi theo độ cao
Càng lên cao nhiệt độ không khí càng giảm, trong tầng đối lưu cứ lên cao 100m nhiệt độ giảm xuống 0,6 0C
b) Nhiệt độ không khí thay đổi theo hướng phơi của sườn núi
Sườn đón ánh nắng Mặt Trời, dốc thì góc nhập xạ lớn, nhiệt độ cao
Sườn khuất ánh nắng Mặt Trời, thoải góc nhập xạ nhỏ, nhiệt độ thấp
Chọn ý đúng trong các câu sau đây
Câu 1: Nguồn cung cấp nhiệt chủ yếu cho không khí ở tầng đối lưu là:
Bức xạ của Mặt Trời
Phản xạ của mặt đất
Phản xạ của Mặt Trời
Bức xạ của mặt đất
Câu 2: Càng lên vĩ độ cao nhiệt độ trung bình năm càng thấp vì:
Góc nhập xạ giảm
Góc nhập xạ tăng
Góc nghiêng của Trái Đất giảm
Góc nghiêng của Trái Đất tăng
Câu 3: Nơi có nhiệt độ trung bình năm cao nhất trên Trái Đất là:
Chí tuyến
Xích đạo
Vòng cực
Cận Xích đạo
Câu 4- Càng xa đại dương, biên độ nhiệt năm:
Càng tăng
Càng giảm
Không thay đổi
Thay đổi không đáng kể