CHƯƠNG III: CÁC NGÀNH GIUN
NGÀNH GIUN DẸP

TIẾT 11-BÀI 11:SÁN LÁ GAN
NGÀNH GIUN DẸP
NGÀNH GIUN TRÒN
NGÀNH GIUN ĐỐT
CÁC NGÀNH GIUN
NGÀNH GIUN DẸP
- Ngành giun dẹp có cơ thể dẹp, đối xứng 2 bên. Chúng gồm các đại diện: sán lông, sán lá gan, sán lá máu, …. Chúng có 2 lối sống khác nhau: sống tự do (sán lông), sống ký sinh (sán lá, sán dây…)
NGÀNH GIUN TRÒN
CHƯƠNG III: CÁC NGÀNH GIUN
NGÀNH GIUN DẸP
NGÀNH GIUN ĐỐT
TIẾT 11 ; BÀI 11 SÁN LÁ GAN
I. Sán lông .
Mắt
Thùy
Khứu
giác
Miệng
Nhánh
ruột
ở đâu ?
* Sống tự do, vùng nước ven biển hoặc ao, hồ (ít gặp)
- Quan Sát hình , nghiên cứu thông tin SGK/40. Nêu cấu tạo của sán lông thích nghi với đời sống ?

- Sinh sản : Lưỡng tính
* Hình lá, dẹp, có thùy khướu giác, mắt và lông bơi phát triển. Miệng nằm ở mt bụng, chưa có hậu môn.
- Sán lông di chuyển bằng cách nào?
Di chuyển : Bơi nhờ lông bơi
I. Sán lá gan
Giác
bám
Miệng
Nhánh
ruột
Cơ quan sinh dục
1. Nơi sống, cấu tạo, di chuyển
Kí sinh ở gan, mật trâu, bò và người
Hình lá, dẹp , màu đỏ. Mắt, lông bơi tiêu giảm, giác bám phát triển
Tiêu giảm.Cơ thể có khả năng chun giãn để chui rúc
Quan sát hình , nghiên cứu thông tin – Hoàn thành bảng
CHƯƠNG III: CÁC NGÀNH GIUN
NGÀNH GIUN DẸP
TIẾT 11 ; BÀI 11 SÁN LÁ GAN
I. Sán lá gan
-Nơi sống: Sán lá gan là những giun dẹp kí sinh ở gan trâu, bò
-Cấu tạo: + Cơ thể hình lá, dẹp
+Cơ thể đối xứng 2 bên
+Có miệng, ruột phân nhánh, chưa có hậu môn
+Mắt và lông bơi tiêu giảm, giác bám phát triển
-Di chuyển: Nhờ cơ vòng, cơ dọc và cơ lưng bụng phát triển, giúp cơ thể chui rúc, luồn lách trong môi trường kí sinh.
Giác bám
Miệng
Nhánh
ruột
Cơ quan
sinh dục
lưỡng tính
II. DINH DƯỠNG
Dựa vào thông tin SGK trang 41 và hình trả lời các câu hỏi sau:
- Cơ quan nào giúp sán lá gan bám chắc vào vật chủ?
- Sán lá gan dinh dưỡng như thế nào?
TIẾT 11 ; BÀI 11 SÁN LÁ GAN
II – DINH DƯỠNG
Hai giác bám giúp sán lá gan bám chắc vào nội tạng vật chủ.

Miệng có hầu hút chất dinh dưỡng từ môi trường kí sinh đưa vào hai nhanh ruột phân nhiều nhánh nhỏ để tiêu hóa, dẫn chất dinh dưỡng nuôi cơ thể

Sán lá gan chưa có hậu môn
TIẾT 11 ; BÀI 11 SÁN LÁ GAN
II – DINH DƯỠNG
TIẾT 11 ; BÀI 11 SÁN LÁ GAN
-Sán lá gan dùng giác bám, bám chắc vào nội tạng vật chủ hút chất dinh dưỡng từ môi trường kí sinh
III. SINH SẢN
1. Cơ quan sinh dục
Nêu đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dục của Sán lá gan?
- Cơ quan sinh dục lưỡng tính.
- Đặc điểm: dạng ống, phân nhánh và phát triển chằng chịt
Giác bám
Miệng
Nhánh
ruột
Cơ quan
sinh dục
lưỡng tính
Cấu tạo sán lá gan
TIẾT 11 ; BÀI 11 SÁN LÁ GAN
Sán lá gan trưởng thành đẻ trứng
Trứng gặp nước
Trứng nở thành ấu trùng có lông
Ấu trùng có lông chui vào sống trong ốc sinh sản
Nhiều ấu trùng có đuôi được sinh ra từ quá trình sinh sản ở ốc
Ấu trùng có đuôi kết kén ở cây cỏ thủy sinh
Trâu bò bị nhiễm sán do ăn cỏ ở ruộng nước
2. Vòng đời:
Sán lá gan đẻ nhiều trứng
Hãy trả lời các câu hỏi sau:
- Ấu trùng không có nơi kí sinh, ấu trùng sẽ chết.
- Ấu trùng nở ra không gặp cơ thể ốc thích hợp?
- Nếu trứng không gặp nước thì sao?
- Trứng sẽ không nở, ấu trùng sẽ chết.
- Ốc chứa vật ký sinh bị các động vật khác ăn thịt mất?
- Ấu trùng trong cơ thể ốc chết hoặc ký sinh ở vật chủ mới.
- Kén sán bám vào rau, bèo … chờ mãi mà không gặp trâu, bò ăn phải ?
- Kén sán sẽ chết đi.
- Sán lá gan thích nghi với phát tán nòi giống như thế nào?
Thay d?i v?t ch?, nhi?u giai do?n ?u tr�ng.
- Dựa vào vòng đời, em hãy nêu cách phòng bệnh sán?
- Vệ sinh môi trường, không sử dụng phân tươi, tẩy sán cho trâu bò.
Sán lá gan
(gan trâu bò)
2. Vòng đời của sán lá gan

- Vòng đời sán lá gan có đặc điểm: thay đổi vật chủ qua nhiều giai đoạn ấu trùng thích nghi với kí sinh
Để phòng bệnh sán lá gan cho trâu, bò cần phải làm những gì ?
+ Vệ sinh chuồng trại, ủ phân trước khi bón cho cây trồng.
+ Tiêu diệt vật chủ trung gian gây bệnh (ốc)
+ Tẩy sán định kỳ cho trâu, bò
Vì sao trâu, bò nước ta mắc bên sán lá gan nhiều?
2. Sán lá gan thích nghi với phát tán nòi giống như
thế nào?
* Trứng phát triển ngoài môi trường thông qua
vật chủ nên sán lá gan thích nghi bằng cách đẻ
nhiều trứng để tăng khả năng sống sót bảo tồn
nòi giống

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
- Đọc mục “Em có biết”.
- Nghiên cứu trước bài tiếp theo(TÌM HIỂU MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC)
BÀI TẬP
Caâu 1: Saùn loâng khoâng coù ñaëc ñieåm
Soáng bôi loäi töï do, cô theå hình laù, deïp theo höôùng löng buïng
Coù giaùc baùm raát phaùt trieån
Di chuyeån baèng loâng bôi hoaëc tröôït treân giaù theå
Ñuoâi hôi nhoïn, mieäng ôû maët buïng, chöa coù loã haäu moân
Câu 2: Đặc điểm của sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh là
Di chuyển nhờ sự co giãn của các cơ trên cơ thể
Không có hậu môn, mắt, lông bơi tiêu giảm
Giác bám, cơ quan tiêu hóa, cơ quan sinh dục phát triển
Cả A, B, C
Câu 3: Vòng đời sán lá gan có đặc điểm
Kí sinh bắt buộc trên cơ thể vật chủ
Thay đổi vật chủ và qua nhiều giai đoạn ấu trùng
Các giai đoạn ấu trùng có nhiều hìh thái giống nhau
Trứng có vỏ cứng bao bọc vững chắc