Tiết 121. SANG THU

- HỮU THỈNH
1. Tác giả: Hữu Thỉnh (1942)
Thuộc thế hệ các nhà thơ chống Mỹ
- Cảm hứng thơ: thiên về vẻ đẹp tĩnh lặng, thanh bình.
I. Đọc - Tìm hiểu chung văn bản
Nhà thơ Hữu Thỉnh
Một số tác phẩm chính của Hữu Thỉnh
Tác giả: Hữu Thỉnh
Bài thơ: Sang thu
* Hoàn cảnh sáng tác:
* Xuất xứ:
I. Tìm hiểu chung văn bản
Thu, 1977
- Dất nước vừa từ chiến tranh sang hoà bình
- Thiên nhiên bắt đầu sang thu
Trích từ tập thơ "Từ chiến hào đến thành phố".
Tác giả: Hữu Thỉnh
Bài thơ: Sang thu
* Thể loại:
Thơ trữ tình năm chữ
* Phương thức biểu đạt:
Miêu tả + Biểu cảm.
I. Tìm hiểu chung văn bản
Hướng dẫn đọc:
Giọng nhẹ nhàng, nhịp chậm, trầm lắng và thoáng suy tư.
I. Tìm hiểu chung văn bản
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
1. Hình như thu về
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Hương ổi phả
gió se
Cảnh
(Tín hiệu thu về)
Sương
chùng chình
Sương
chùng chình
nghệ thuật
Nhân hoá
Từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi
Bỗng
Hình như
Tình
(cảm xúc)
Bỗng
Hình như
: bất ngờ, ngỡ ngàng
: mơ hồ, mong manh
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
2. D?t tr?i d?n sang thu
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Nghệ thuật: Nhân hoá
? Đất trời biến chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt.
chầm chậm trôi như ngẫm ngợi, suy tư
chuẩn bị đi tránh rét
như dải lụa mềm, bầu trời đã một nửa sắc thu.
Sông/ được lúc/ dềnh dàng
Chim/ bắt đầu/ vội vã
sông - chim
(thấp >< cao)
dềnh dàng - vội vã
(chậm > < nhanh)
đối lập nhưng thống nhất
trong một khung cảnh,
một con người tuổi sang thu.
Trong khổ thơ sau, hình ảnh thơ nào gây ấn tượng đối với em nhất?
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
I. Tìm hiểu chung văn bản
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
1. Những tín hiệu đầu tiên báo thu về
2. Quang cảnh đất trời ngả dần sang thu
3. Những biến đổi âm thầm của tạo vật lúc sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
hàng cây
đứng tuổi
Nắng - mưa - sấm
Hàng cây
đứng tuổi
Có ý kiến cho rằng: Hai câu thơ trên vừa có tính tả thực vừa chứa đựng nhiều hàm ý sâu xa ? ý kiến của em?
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
Thảo
luận
nhóm
90
89
88
87
86
85
84
83
82
81
80
79
78
77
76
75
74
73
72
71
70
69
68
67
66
65
64
63
62
61
60
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
43
42
41
40
39
38
37
36
35
34
33
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
Tả thực: Sấm và hàng cây lúc sang thu


ý nghĩa ẩn dụ
Sấm: vang động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời
Hàng cây đứng tuổi: con người từng trải
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
nắng
mưa
Sấm
hàng cây
Vẫn còn
Đã vơi
đứng tuổi
cảnh
Nắng - mưa - sấm
(vẫn còn - đã vơi dần - cũng bớt)
cũng bớt
Hàng cây
đứng tuổi
Hạ nhạt dần
Thu đậm nét
Bản lĩnh cứng cỏi
Điềm tĩnh
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
Sang thu
Khúc giao mùa từ hạ sang thu
Nghệ thuật

Tín hiệu thu về
thấp - hẹp - gần
Ngỡ ngàng
bất giác
Đất trời sang thu
cao - rộng - xa
Đổi thay sâu kín
ngoài vào trong
Ngắm nhìn
tri giác
Trầm ngâm
suy ngẫm
cảnh
thiên nhiên
tình
cảm nghĩ
Nhân hoá, ẩn dụ kết hợp đối..
Từ ngữ giàu sức gợi hình ảnh, giàu tính biểu trưng.
Sang thu
iii. T?ng k?t - ghi nh?
Tính đa nghĩa của bài thơ
Sang thu
thiên nhiên
đất nước
con người
I. Tìm hiểu chung văn bản
II. Tìm hiểu chi tiết văn bản
iii. Tổng kết - Ghi nhớ
iV. Luyện tập
Sang thu
nhấn mạnh sự chuyển động
trong không gian, thời gian
Tại sao tác giả đặt tên bài thơ là
"Sang thu" ?
(Không phải Thu sang, Khúc hát mùa thu, ... )
- Học thuộc lòng bài thơ.
- Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 - 7 câu) trình bày cảm nhận của em về cảnh sang thu nơi thôn xóm em.
Soạn bài Nói với con
(Y Phương)
Về nhà
