TRƯỜNG THCS SUỐI DÂY – TÂN CHÂU

GV: PHAN THỊ MỸ DUYÊN
NĂM HỌC: 2022 - 2023

KIỂM TRA MIỆNG:
Câu 1: Đọc thuộc lòng bài thơ “ Viếng lăng Bác”. Cho biết nội
dung của bài thơ ấy? 8đ
Đáp án: Bài thơ thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu
sắc của nhà thơ và của mọi người đối với Bác Hồ khi vào lăng
viếng Bác.
Câu 2: Hôm nay chúng ta học bài gì? Của tác giả nào? 2đ
Đáp án: Sang thu – Hữu Thỉnh

Tuaàn 24 - Tieát 116

HỮU THỈNH

Tiết 116 - SANG THU
I. Đọc - hiểu văn bản
1. Tác giả, tác phẩm
  a. Tác giả
- Hữu Thỉnh (1942)
- Quê quán: Tam Dương - Vĩnh Phúc.
- Thuộc thế hệ nhà thơ chống Mĩ.
- Hữu Thỉnh viết nhiều và viết rất hay
về những con người, cuộc sống ở
nông thôn.
- Phong cách thơ: nhẹ nhàng, sâu
lắng, giàu cảm xúc.

Tiết 116 - SANG THU
I. Đọc - hiểu văn bản
1. Tác giả, tác phẩm
  a. Tác giả:
b. Tác phẩm:

- Baøi thô (1977.
- In trong tập “ Từ chiến hào
về thành phố”.

Một số tập thơ nổi tiếng của ông

Năm 1977, ông tham gia trại viết văn quân đội ở một làng ngoại ô
Hà Nội (nay là Khương Hạ, Thanh Xuân, Hà Nội). Đất nước ta lúc
này vừa trải qua chiến tranh, cuộc sống thanh bình đã trở lại.
Trong cái mơ hồ phảng phất gió thu và lá thu đang ngả màu, nhà
thơ đã trèo lên cây ổi chín vàng trong cả một vườn ổi bạt ngàn ở nơi
này. Không có gì đặc hơn, sánh hơn cái màu, cái mùi ổi chín vàng
nhuốm trong cái nắng vàng của mùa Thu.. Không gian cao vút, sâu
thăm, yên tĩnh.
Bài thơ bật lên từ đó, ngay khi nhà thơ còn ngồi trên cây ổi, những
vần thơ được “được làm trong đầu” chứ chưa đụng chạm gì đến
giấy bút. “Bài thơ hình thành rất nhanh và chính tôi cũng lấy rất
làm tâm đắc nên thuộc lòng rồi “nhâm nhi” đọc suốt buổi không
chán...”.

Tiết 116 - SANG THU
I. Đọc - hiểu văn bản
1. Tác giả, tác phẩm
 2. Đọc – chú thích
- Thể thơ: 5 chữ
- Phương thức biểu đạt
chính: Biểu cảm.

3. Bố cục
Gồm 3 phần.
4. Nhan đề và mạch
cảm xúc bài thơ.

Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Tín hiệu sang
thu.

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Bức tranh thiên
nhiên lúc sang thu.

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.

Suy ngẫm của
tác giả.

Ý nghĩa nhan đề bài thơ:

Nhan đề sử dụng phép đảo ngữ. Tác giả đảo động từ «sang» lên trước danh từ
«thu» để nhằm nhấn mạnh sự vận động, chuyển biến của đất trời cũng như sự vận
động cảm xúc của con người trong giây phút giao mùa từ hạ sang thu.

MẠCH CẢM XÚC
Thiên nhiên sang thu

Ngoại cảnh

Suy ngẫm về đời
người sang thu

Tâm cảnh

-> Lắng dần vào suy tư

Tiết 116 - SANG THU
I. Đọc - hiểu văn bản
II. Phân tích văn bản:
 1. Tín hiệu sang thu.
- Tín hiệu chuyển mùa:
+ Hương ổi ( khứu giác)
+ Gió se ( xúc giác)
+ Sương chùng chình -> Nhân hóa,
từ láy ( thị giác).

Khổ thơ 1:
Bỗng nhận ra h­ương ổi
Phả vào trong gió se
S­ương chùng chình qua ngõ
Hình như­thu đã về

“Giữa trời đất mênh mang, giữa cái khoảnh khắc giao mùa kì lạ thì
điều khiến cho tâm hồn tôi phải lay động, phải giật mình để nhận
ra, đó chính là hương ổi. Với những người không làm thơ thì mùi
hương đó gợi nhớ đến tuổi ấu thơ, gợi nhớ đến buổi chiều vàng với
một dòng sông thanh bình, một con đò lững lờ trôi, những đàn trâu
bò no cỏ giỡn đùa nhau và những đứa trẻ ẩn hiện trong triền ổi chín
ven sông. Nó giống như mùi bờ bãi, mùa con trẻ…Hương ổi tự nó
xốc thẳng vào những miền thơ ấu thân thiết trong tâm hồn chúng
ta. Mùi hương đơn sơ ấy lại trở thành quý giá vì nó đã trở thành
chiếc chìa khóa vàng mở thẳng vào tâm hồn mỗi người, có khi là cả
một thế hệ…”.

Tiết 116 - SANG THU
I. Đọc - hiểu văn bản
II. Phân tích văn bản:
 1. Tín hiệu sang thu.
- Cảm xúc: “Bỗng, hình như­”:cảm
giác ngỡ ngàng, ngạc nhiên; mơ hồ,
chưa rõ ràng, thu đến bất ngờ không
hẹn trước.

=> Nhà thơ cảm nhận sự biến
đổi của đất trời lúc sang thu
bằng một tâm hồn tinh tế, gắn
bó với cuộc sống làng quê.

Khổ thơ 1:
Bỗng nhận ra h­ương ổi
Phả vào trong gió se
S­ương chùng chình qua ngõ
Hình như­thu đã về

Tiết 116 - SANG THU

I. Đọc - hiểu văn bản
II. Phân tích văn bản:
 1. Tín hiệu sang thu.
2. Bức tranh thiên nhiên lúc
sang thu.
- Sông chảy chậm.
- Chim bay vội đi tránh rét
->Nhân hóa, từ láy, tương phản.
- Đám mây - vắt, sử dụng từ độc
đáo, nhân hóa, một liên tưởng
sáng tạo thú vị của tác giả.

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

=> Cảm xúc giao mùa được tái hiện tinh tế , sống động. Cảm xúc say
sưa, tâm hồn giao cảm với thiên nhiên của tác giả.
«Mây mùa hạ thường chứa nhiều màu sắc, thậm chí là giông
bão tựa hồ những ước mơ khao khát của tuổi trẻ... Tuy nhiên giữa
ước mơ và thực tại là hai thế giới luôn đối lập nhau và chẳng phải
ước mơ nào cũng thành hiện thực. Sự dang dở, sự mất mát là một
hiện thực buộc chúng ta phải chấp nhận trong cuộc sống của mình.
Ngay cả người lính cũng vậy. Rất nhiều đồng đội của tôi đã nằm lại
ở tuổi còn rất trẻ, ở ngưỡng cửa của mùa đẹp nhất trong cuộc đời.
Vì thế nên đám mây trong thơ ấy chỉ là «Vắt nửa mình sang thu»
thôi, mùa còn lại đã trở thành kí ức...»
(Lời tự bạch)

Tiết 116 - SANG THU
I. Đọc - hiểu văn bản
II. Phân tích văn bản:
 1. Tín hiệu sang thu.
2. Bức tranh thiên nhiên lúc sang
thu.
3. Suy ngẫm của tác giả.
- Nghệ thuật: đảo ngữ, đối
lậpphó từ chỉ mức độ( nắng –
còn, mưa – vơi dần) => Hạ nhạt
dần, thu rõ nét hơn.

Vẫn
Vẫn còn
còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
Nắng

-----

mưa

Vẫn còn ---- đã vơi

HOẠT ĐỘNG NHÓM 5 PHÚT( PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC)

Có ý kiến cho rằng: “Hai câu thơ cuối của khổ thơ thứ ba vừa có tính
tả thực, vừa chứa đựng nhiều hàm ý sâu xa.”
Em có đồng ý không? Vì sao?
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng
hàng cây
cây đứng
đứng tuổi
tuổi
- Nghĩa tả thực: sấm và hàng cây già lúc sang thu.
Sấm: vang động bất thường của ngoại cảnh,
- Ý nghĩa ẩn dụ:
cuộc đời.
Hàng cây đứng tuổi: Con người từng trải sẽ
có bản lĩnh vững vàng hơn trước những tác
động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc

Tiết 116 - SANG THU

I. Đọc - hiểu văn bản
II. Phân tích văn bản:
 1. Tín hiệu sang thu.
2. Bức tranh thiên nhiên lúc sang thu.
3. Suy ngẫm của tác giả.
- Nghĩa tả thực: sấm và hàng cây lúc sang thu.
- Nghĩa ẩn dụ:
+ Sấm: vang động bất thường của ngoại cảnh, cuộc đời.
+ Hàng cây đứng tuổi: Con người lớn tuổi, từng trải.
=> Khi con người từng trải sẽ vững vàng hơn trước những tác động
bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời.

Tiết 116 - SANG THU

I. Đọc - hiểu văn bản
II. Phân tích văn bản:
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Thể thơ năm chữ, âm điệu nhẹ nhàng, tha thiết.
- Từ ngữ giàu hình ảnh gợi cảm.
- Nhân hoá, ẩn dụ, liên tưởng…
2. Nội dung
- Những cảm nhận tinh tế của nhà thơ về vẻ đẹp của thiên nhiên trong
khoảnh khắc giao mùa.
- Qua đó bộc lộ tình yêu thiên nhiên tha thiết, sự quan tâm đến cuộc sống
con người, đất nước của nhà thơ

4. TỔNG KẾT:

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Nội dung chính của bài thơ Sang thu là gì?
a. Thể hiện tình yêu quê hương, đất nước.
b. Thể hiện tình yêu tha thiết với mùa thu quê hương.
c Thể hiện những cảm nhận tinh tế về sự biến đổi của đất trời ở thời điểm giao mùa.
c
d. Thể hiện niềm tự hào của tác giả về vẻ đẹp của thiên nhiên lúc sang thu.
Câu 2: Nhận xét nào sau đây phù hợp với nghệ thuật xây dựng hình ảnh của tác
giả trong hai câu thơ “ Có đám mây mùa hạ - Vắt nữa mình sang thu”?
a. Hình ảnh chân thực, gợi cảm giàu sức tạo hình.
b. Hình ảnh được xây dựng bằng trí tưởng tượng , phong phú sáng tạo, khơi gợi nhiều
liên tưởng thú vị.
c. Hình ảnh vừa hiện thực, mới lạ vừa giàu sức suy tưởng.

5. HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

* Đối với bài học tiết này:
- Học thuộc bài thơ.
-Nắm vững những đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của bài thơ
- Bài tập: Viết một đoạn văn trình bày cảm nhận về tín hiệu sang thu qua
khổ thơ đầu của bài Sang thu. (Từ gợi ý bài tập 2 phần b).
- Tìm đọc những tác phẩm viết về mùa thu của Hữu Thỉnh và các nhà thơ
khác.
* Đối với bài học tiết tiếp theo: Soạn bài “ Nói với con” của Y Phương
Yêu cầu:
+ Trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản.
+ Cảm thụ về một hình ảnh, biện pháp nghệ thuật độc đáo trong bài thơ.

CHÚC QUÝ THẦY CÔ
SỨC KHỎE VÀ THÀNH ĐẠT.