Chào mừng quý thầy cô dự giờ
Ngữ văn 9
Giáo viên: Trần Thị Huyền Sương
Trường THCS Đồng Rùm
2
Câu hỏi kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng hai khổ thơ đầu trong bài thơ “ Viếng lăng Bác”(Viễn Phương). Qua bài thơ em cảm nhận được gì về tấm lòng chân thành của nhà thơ đối với Bác?



Nh� tho thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc, ước nguyện chân thành khi v�o vi?ng lang B�c .
Trả lời:
Với Đỗ Phủ:
Khóm cúc chen ngang dòng lệ cũ
Con thuyền buộc chặt mối tình già


Với Nguyễn Khuyến:

.
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Với Xuân Diệu:

Đây mùa thu tới mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng

Với Lưu Trọng Lư:

Con nai vàng ngơ ngác
Đạp trên lá vàng khô
Sang thu
Hữu Thỉnh
Tiết 116:
- Ông tham gia Ban chấp hành Hội nhà văn VN.
- Hữu Thỉnh (1942), quê Vĩnh Phúc.
-Lµ nhµ th¬ tr­ëng thµnh trong qu©n ®éi.
I. Đọc, hiểu văn bản:
1. Tác gi?, t�c ph?m:
- Từ năm 2000 ông là Tổng thư kí Hội nhà văn Việt Nam. Hi?n nay ụng l� Ch? t?ch H?i Nh� van Vi?t Nam.
- Bài thơ Sang thu (1977) trong tập tho "Từ chiến hào tới thành phố".

SGK /trang 71.
.
Một số tập thơ nổi tiếng:
Thư mùa đông (1984)
Trường ca biển …
Từ chiến hào đến thành phố (1985)
Tiết 116:
Sang Thu
I. D?c, hiĨu van b?n:
- Hữu Thỉnh-
1. T�c gi?, t�c ph?m:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về

Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
2. ��c - t�m hiĨu ch� thích:
3. Thể thơ:
- Thể thơ: 5 chữ
Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm kết hợp với miêu tả
Tín hiệu báo thu sang (khổ 1)
Quang c¶nh ®Êt trêi sang thu (khổ 2)
Biến đổi của cảnh vật sang thu ( khổ 3)
Bài thơ có bố cục theo mạch cảm xúc của nhà thơ:
Phần 2: Những suy ngẫm của nhà thơ( hai câu thơ cuối)
Nhận xét về bố cục của bài thơ Sang thu ?
Phần 1: Cảm xúc của nhà thơ trước khoảnh khắc giao mùa:
Tiết 116: Sang Thu -H÷u ThØnh-

I. Đọc, hiểu văn bản:

II. Phõn tớch van b?n:
1.Cảm xúc của nhà thơ trước khoảnh khắc giao mùa :
a.Tín hiệu báo thu sang :
-Từ ngữ gợi tả :
- Tín hiệu :
- Nhân hóa :
 Tâm trạng ngỡ ngàng của nhà thơ trước thiên nhiên khi giao mùa.
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Bỗng, hình như.
Hương ổi, gió se, sương.
Sương chùng chình.
Tiết 116: Sang Thu -H÷u ThØnh-

I. Đọc, hiểu văn bản:

II. Phõn tớch van b?n:
1.Cảm xúc của nhà thơ trước khoảnh khắc giao mùa :
b. Quang cảnh đất trời sang thu :
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.
- Hình ảnh :
Sông dềnh dàng >< chim vội vã.
- Nhân hóa:
Đám mây mùa hạ-
vắt nửa mình sang thu.
 Không gian sang thu vừa sôi động vừa thư thái nhẹ nhàng.
 Tâm trạng bâng khuâng trước cảnh đất trời sang thu.
Tiết 116: Sang Thu -H÷u ThØnh-
I. Đọc, hiểu văn bản:

II. Phõn tớch van b?n:
1.Cảm xúc của nhà thơ trước khoảnh khắc giao mùa :
c. Biến đổi của cảnh vật sang thu:
- Nắng vẫn còn nhưng nhạt dần.
- Mưa vơi dần.
- Sấm bớt bất ngờ.
- Hàng cây đứng tuổi.
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
- Hiện tượng tự nhiên:
=> Cảm nhận tinh tế của nhà thơ khi chợt nhận ra những tín hiệu báo thu sang.
2.Những suy ngẫm của nhà thơ:
hạ nhạt dần – thu đậm nét hơn.
"Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi"
* Tả thực:
Sấm: Vang động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời.
Hàng cây đứng tuổi: Con người từng trải.
* Ý nghĩa ẩn dụ:
*Có ý kiến cho rằng: " Hai câu thơ vừa có tính tả thực, vừa chứa đựng nhiều hàm ý sâu xa". Em có đồng ý không ? Vì sao ?
"Với hình ảnh có giá trị tả thực về hiện tượng thiên nhiên này, tôi muốn gửi gắm suy ngẫm của mình, khi con người đã từng trải thì cũng vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời."
( Lời tâm sự của nhà thơ Hữu Thỉnh)
THẢO LUẬN NHANH
Hình thức thảo luận nhanh trong bàn
Thời gian thảo luận: 1 phút
- Sấm và hàng cây lúc sang thu.
Tiết 116: Sang Thu -H÷u ThØnh-
I. Đọc, hiểu văn bản:

II. Phõn tớch van b?n:
1.Cảm xúc của nhà thơ trước khoảnh khắc giao mùa:
2.Những suy ngẫm của nhà thơ:
-> Khi con người đã từng trải thì vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời.
Qua ý nghĩa của hai câu thơ cuối trong bài thơ, nhà thơ có những suy ngẫm gì về cuộc đời con người?
Tiết 116: Sang Thu -H÷u ThØnh-
I. Đọc, hiểu văn bản:

II. Phõn tớch van b?n:
Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?
III. Tổng kết:
* Ghi nhớ: SGK/ trang 71
IV. Luyện tập:
*Dựa vào các hình ảnh, bố cục của bài thơ, viết một bài văn ngắn diễn tả cảm nhận của Hữu Thỉnh trước sự biến chuyển của đất trời lúc sang thu.
Nội dung:
- Những biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt của đất trời từ cuối hạ sang thu qua cảm nhận tinh tế của tác giả.
- Tình yêu tha thiết vẻ đẹp quê hương và những suy nghĩ sâu sắc về con người, cuộc đời.
Nghệ thuật:
Thể thơ 5 chữ.
- Nghệ thuật nhân hoá ẩn dụ sáng tạo.
Khắc họa hình aûnh thô ñeïp, gôïi caûm, ñaëc saéc veà thôøi ñieåm giao muøa haï – thu ôû noâng thoân vuøng ñoàng baèng Baéc boä.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Nội dung chính của bài thơ Sang thu là gì?
a. Thể hiện tình yêu quê hương, đất nước.
b. Thể hiện tình yêu tha thiết với mùa thu quê hương.
c. Thể hiện những cảm nhận tinh tế về sự biến đổi của đất trời ở thời điểm giao mùa.
d. Thể hiện niềm tự hào của tác giả về vẻ đẹp của thiên nhiên lúc sang thu.
Câu 2: Nhận xét nào sau đây phù hợp với nghệ thuật xây dựng hình ảnh của tác giả trong hai câu thơ “ Có đám mây mùa hạ - Vắt nữa mình sang thu”?
a. Hình ảnh chân thực, gợi cảm giàu sức tạo hình.
c. Hình ảnh vừa hiện thực, mới lạ vừa giàu sức suy tưởng.
b. Hình ảnh được xây dựng bằng trí tưởng tượng , phong phú sáng tạo, khơi gợi nhiều liên tưởng thú vị.
Hướng dẫn học t?p.
* Đối với tiết học này:
Häc thuéc bµi th¬.
- Sưu tầm một số bài viết về mùa thu.
- N¾m v÷ng nh÷ng ®Æc s¾c nghÖ thuËt vµ néi dung cña bµi th¬.
- ViÕt mét bµi v¨n ng¾n diÔn t¶ c¶m nhËn cña H÷u ThØnh tr­íc sù biÕn chuyÓn cña ®Êt trêi lóc sang thu.
- T×m ®äc nh÷ng t¸c phÈm cña nhµ th¬ H÷u ThØnh.
* Đối với tiết học tiếp theo:
- Soạn bài: Nói với con
+ Đọc bài thơ và tìm bố cục.
+ Soạn câu hỏi ở phần đọc, hiểu văn bản.
Xin chân thành cảm ơn