CHÚC MỪNG CÁC BẠN ĐÃ ĐOÁN ĐÚNG 2 Ô CHỮ !

1
2
CHÚC CÁC BẠN HỌC HÀNH TIẾN BỘ !

Thứ ba,ngày 22 tháng 11 năm
2022
Khoa học

BÀI 13. SẮT, ĐỒNG,
NHÔM
(TIẾT 1)
Hướng dẫn học trang 38

MỤC TIÊU
Sau bài học, em:
• Nêu được một số tính chất của sắt, đồng,
nhôm.
• Kể được tên một số dụng cụ, máy móc,
đồ dùng được làm từ sắt, đồng hoặc
nhôm.
• Nêu được cách bảo quản đồ dùng bằng
sắt, đồng, nhôm có trong gia đình.

KHOA HỌC
BÀI 13. SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 1. Liên hệ thực tế
• Em hãy kể tên một số vật làm bằng sắt,
đồng, hay nhôm mà em biết.

Một số vật làm bằng sắt, đồng, hay nhôm thường gặp.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 2. Tìm hiểu tính chất của sắt
• Em hãy đọc yêu cầu nhiệm vụ 2/ Sách HDH/
trang 39 và thực hiện:
a) Lấy các thanh sắt (có sẵn), quan sát và nêu nhận
xét về đặc điểm của các thanh sắt này.
b) Quan sát và so sánh một chiếc đinh mới (hoặc
một đoạn dây thép mới) với một chiếc đinh gỉ (hoặc
một đoạn dây thép gỉ). Em có nhận xét gì về màu,
độ sáng và tính chất cứng của chúng ?

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 2. Tìm hiểu tính chất của sắt
• Em hãy đọc thông tin về sắt, thép, gang ở
nhiệm vụ 6a/HDH trang40 và trả lời các câu
hỏi sau:

a) Sắt được sản xuất từ đâu ?
b) Sắt có tính chất gì ?
c) Gang và thép có điểm nào giống nhau ?
d) Gang và thép khác nhau ở điểm nào ?

Sắt được sản xuất từ quặng sắt.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 2. Tìm hiểu tính chất của sắt
Tính chất của sắt
• Sắt là kim loại có tính dẻo, dễ uốn, dễ kéo
thành sợi, dễ rèn, dập. Sắt màu trắng sáng, có
ánh kim.

Sắt

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 2. Tìm hiểu tính chất của sắt
Gang
Thép
Điểm
giống
nhau

Điểm
khác
nhau

Đều là hợp kim của sắt với các-bon.
- Trong thành phần của
gang có nhiều các-bon
hơn thép.
- Gang rất cứng, giòn,
không thể uốn hay kéo
thành sợi.

- Trong thành phần của thép
có ít các-bon hơn gang, ngoài
ra còn có thêm một số chất
khác.
- Thép có tính chất cứng, bền,
dẻo,…. Có loại thép bị gỉ
trong không khí ẩm nhưng
cũng có loại thép không bị gỉ.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 3. Tìm hiểu công dụng của sắt và cách
bảo quản các đồ dùng bằng sắt.

Sắt là một kim loại được sử dụng dưới dạng
hợp kim.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 3. Tìm hiểu công dụng của sắt và cách bảo
quản các đồ dùng bằng sắt.

• Em hãy quan sát các hình 1-4, đọc thông đọc
thông tin về sắt, gang, thép ở nhiệm vụ 6a) và
trả lời câu hỏi :
+ Kể tên một số dụng cụ, máy móc, đồ dùng
được làm từ gang hoặc thép.
+ Nêu cách bảo quản một số đồ dùng bằng
gang, thép.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 3. Tìm hiểu công dụng của sắt và cách
bảo quản các đồ dùng bằng sắt.

Một số công dụng của sắt.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM
Hoạt động 3. Tìm hiểu công dụng của sắt và cách bảo quản các đồ dùng bằng sắt.

Công dụng của sắt
+ Một số đồ dùng được làm từ gang: nồi,
chảo.
+ Một số dụng cụ, máy móc, đồ dùng được
làm từ thép : dao, kéo, cày, cuốc, hàng rào,
máy móc, tàu, xe, cầu, đường sắt,...

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM
Hoạt động 3. Tìm hiểu công dụng của sắt và cách bảo quản các đồ dùng bằng sắt.

Cách bảo quản các đồ dùng
bằng sắt
• Cách bảo quản một số đồ dùng bằng gang:
sử dụng cẩn thận vì chúng giòn, dễ vỡ.
• Cách bảo quản một số đồ dùng bằng thép:
sau khi sử dụng xong phải rửa sạch, cất nơi
khô ráo vì dễ bị gỉ (cày, cuốc, dao, kéo,….).

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 4. Tìm hiểu tính chất của đồng

• Em hãy đọc yêu cầu nhiệm vụ 2/ Sách HDH/
trang 39 và thực hiện :
Lấy các thanh/miếng đồng (có sẵn), quan sát
và nêu nhận xét về đặc điểm của các
thanh/miếng đồng này.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 4. Tìm hiểu tính chất của đồng
• Em hãy đọc thông tin về đồng ở nhiệm vụ 6a) và
hoàn thành bảng sau :

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 4. Tìm hiểu tính chất của đồng
• Em hãy đọc thông tin về đồng ở nhiệm vụ 6a) và
hoàn thành bảng sau :

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 5. Tìm hiểu công dụng của đồng và
cách bảo quản các đồ dùng bằng đồng.

• Em hãy quan sát các hình 5-7/trang 39, đọc
thông đọc thông tin về đồng ở nhiệm vụ 6a) và
trả lời câu hỏi :
+ Kể tên một số đồ dùng bằng đồng hoặc hợp
kim của đồng.
+ Nêu cách bảo quản một số đồ dùng bằng
đồng hoặc hợp kim của đồng.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 5. Tìm hiểu công dụng của đồng và
cách bảo quản các đồ dùng bằng đồng.

Một số đồ dùng
làm bằng đồng.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 5. Tìm hiểu công dụng của đồng và
cách bảo quản các đồ dùng bằng đồng.

Công dụng của đồng
• Một số đồ dùng bằng đồng : đồ điện, dây
điện,....
• Một số đồ dùng bằng hợp kim của đồng : nồi,
mâm, kèn, cồng chiêng, chế tạo vũ khí, đúc
tượng,....

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 5. Tìm hiểu công dụng của đồng và
cách bảo quản các đồ dùng bằng đồng.

Cách bảo quản các đồ dùng bằng đồng
* Cách bảo quản một số đồ dùng bằng đồng
hoặc hợp kim của đồng : vì các đồ dùng bằng
đồng hoặc hợp kim của đồng để ngoài không
khí có thể bị xỉn màu nên thỉnh thoảng người ta
dùng thuốc đánh đồng để lau chùi, làm cho các
đồ dùng đó sáng bóng trở lại.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 6. Tìm hiểu tính chất của nhôm
• Em hãy đọc yêu cầu nhiệm vụ 2/ Sách
HDH/ trang 39 và thực hiện :
Lấy các thanh/miếng nhôm (có sẵn), quan
sát và nêu nhận xét về đặc điểm của các
thanh/miếng nhôm này.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 6. Tìm hiểu tính chất của nhôm
• Em hãy đọc thông tin về nhôm ở nhiệm vụ
6a) và trả lời các câu hỏi sau :

a) Nhôm được sản xuất từ đâu ?
b) Nhôm có tính chất gì ?

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 6. Tìm hiểu tính chất của nhôm

Nhôm được sản xuất từ quặng nhôm

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 6. Tìm hiểu tính chất của nhôm
Nhôm có màu trắng bạc,
có ánh kim, có thể kéo
thành sợi, dát mỏng, nhẹ,
dẫn diện, dẫn nhiệt, không
bị gỉ nhưng bị một số a-xít
ăn mòn.
Nhôm

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 7. Tìm hiểu công dụng của nhôm và
cách bảo quản các đồ dùng bằng nhôm.

• Em hãy quan sát các hình 8, 9/trang 39; đọc
thông đọc thông tin về nhôm ở nhiệm vụ 6a)
và trả lời câu hỏi :
+ Kể tên một số dụng cụ, máy móc, đồ dùng
được làm bằng nhôm.
+ Nêu cách bảo quản một số đồ dùng bằng nhôm
hoặc hợp kim của nhôm.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 7. Tìm hiểu công dụng của nhôm và
cách bảo quản các đồ dùng bằng nhôm.

Một số đồ dùng làm bằng nhôm.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 7. Tìm hiểu công dụng của nhôm và
cách bảo quản các đồ dùng bằng nhôm.

Công dụng của nhôm
• Nhôm và hợp kim của nhôm được dùng để
làm nồi, vỏ hộp, khung cửa và một số bộ phận
của tàu hỏa, ô tô, máy bay, tàu thủy,.....

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 7. Tìm hiểu công dụng của nhôm và
cách bảo quản các đồ dùng bằng nhôm.

Cách bảo quản các đồ dùng
bằng nhôm
* Cách bảo quản một số đồ dùng bằng nhôm
hoặc hợp kim của nhôm : vì cần lưu ý không
nên sử dụng các đồ dùng bằng nhôm hoặc hợp
kim của nhôm để đựng những thức ăn có vị
chua lâu, vì nhôm dễ bị a-xít ăn mòn.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 8. So sánh đặc điểm giống và khác nhau
giữa sắt, đồng, nhôm.
- Em hãy đọc thông tin ở nhiệm vụ 6a) và trả lời
câu hỏi :
+ Hãy nêu một số đặc điểm giống và khác nhau
giữa sắt, đồng, nhôm.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

Hoạt động 8. So sánh đặc điểm giống và khác nhau
giữa sắt, đồng, nhôm.

Một số đặc điểm giống và khác nhau
giữa sắt, đồng, nhôm.
Giống nhau: đều là kim loại, có ánh kim, dễ kéo
thành sợi, dẫn điện và dẫn nhiệt tốt.
Khác nhau:
+ Sắt: màu trắng sáng, bị gỉ.
+ Đồng: màu đỏ nâu, bị xỉn màu.
+ Nhôm: màu trắng bạc, không bị gỉ nhưng bị một số
a-xit ăn mòn.

KHOA HỌC
BÀI 13. SẮT, ĐỒNG, NHÔM

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Hoạt động : Luyện tập thực hành

1. Em hãy đọc yêu cầu bài tập 1 và trả lời các câu
hỏi sau :
a) Tại sao người ta làm lưỡi dao, lưỡi kéo bằng
thép mà không làm bằng nhôm ?
b) Quan sát cánh cửa làm bằng nhôm. So với cánh
cửa có cùng hình dạng, kích thước nhưng lại làm
bằng sắt thì cánh cửa nhôm có những ưu, nhược
điểm gì ?

1. Em hãy đọc yêu cầu bài tập 1 và trả lời các câu
hỏi sau :
a) Tại sao người ta làm lưỡi dao, lưỡi kéo bằng thép
mà không làm bằng nhôm ?
Do nhôm không cứng bằng thép, do đó người ta
làm lưỡi dao, lưỡi kéo bằng thép mà không làm bằng
nhôm.

1. Em hãy đọc yêu cầu bài tập 1 và trả lời các câu
hỏi sau :
b) Quan sát cánh cửa làm bằng nhôm. So với cánh cửa
có cùng hình dạng, kích thước nhưng lại làm bằng sắt
thì cánh cửa nhôm có những ưu, nhược điểm gì ?
So với cánh cửa có cùng hình dạng, kích thước
nhưng lại làm bằng sắt thì cánh cửa nhôm có những
ưu, nhược điểm là :
- Ưu điểm : Cánh cửa nhôm nhẹ, màu trắng bạc,
không bị gỉ.
- Nhược điểm : Vì nhôm không cứng bằng sắt nên
cánh cửa nhôm thì không chắc chắn bằng cánh cửa
sắt.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Hoạt động : Luyện tập thực hành
2. Khoanh vào chữ cái đầu câu đúng :
A. Do sắt cứng nên khi sử dụng các vật làm từ sắt
cần cẩn thận tránh bị gây chấn thương.
B. Tránh để các vật sắc nhọn như dao, kéo gần
mép bàn.
C. Tránh để các mẩu sắt rơi ở nền nhà, sân.
D. Người ta có thể bôi dầu vào một số vật làm từ
sắt để tránh gỉ.
E. Chấn song sắt, đường sắt được làm từ gang.

KHOA HỌC
SẮT, ĐỒNG, NHÔM

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
Hoạt động : Luyện tập thực hành
2. Khoanh vào chữ cái đầu câu đúng :
A. Do sắt cứng nên khi sử dụng các vật làm từ sắt
cần cẩn thận tránh bị gây chấn thương.
B. Tránh để các vật sắc nhọn như dao, kéo gần
mép bàn.
C. Tránh để các mẩu sắt rơi ở nền nhà, sân.
D. Người ta có thể bôi dầu vào một số vật làm từ
sắt để tránh gỉ.
E. Chấn song sắt, đường sắt được làm từ gang.

TRÒ CHƠI

TRÒ CHƠI

Thi kể những đồ dùng, máy móc
làm bằng sắt, đồng, nhôm và nêu
các ưu điểm khi dùng sắt, đồng,
nhôm làm đồ dùng, máy móc.

11

* Các bước rèn dao :

- Bước 1: Cắt thép và định hình dao
Từ những thanh thép sẽ được cắt theo chiều dài dao muốn
làm ra. Sau đó thép sẽ được dùng búa tạ để đập tạo hình dáng
cho sản phẩm dao.
- Bước 2: Tôi luyện thép
Tôi luyện thép là phần quan trọng nhất trong quy trình làm
dao. Đây là quá trình nung đỏ thép sau đó giữ nhiệt và làm
nguội nhanh.
- Bước 3: Ram thép
Ram thép là quá trình nung nóng thép đã qua bước tôi dưới
nhiệt độ tới hạn, được giữ nhiệt và làm nguội.
- Bước 4: Mài dao thành thành phẩm đẹp
Mài dao là bước cuối cùng để chau chuốt sản phẩm cho tinh
xảo, và sắc bén. Dao sẽ được mài bằng đá mài khoảng 20
phút, được người thợ cảm nhận bằng tay cho tới khi ưng ý là
được.

* Các bước đúc đồng :

-Bước 1 : Tạo mẫu
  Nghệ nhân tạo mẫu như hình ảnh của sản phẩm
mẫu.
-Bước 2 :Tạo khuôn
  Sử dụng khuôn thạch cao để tạo ra khuôn đồng.
-Bước 3 : Nấu chảy nguyên liệu
Nấu chảy đồng, pha trộn thêm một số kim loại
khác tùy theo sản phẩm.
-Bước 4 : Rót khuôn
  Nấu và rót hợp kim vào khuôn
-Bước 5 : Hoàn thiện sản phẩm
  Sau khi khuôn nguội, dỡ khuôn lấy sản phẩm ra
mài, giũa, đục, tách, mà rũa theo mẫu.

Các bước đúc các vật bằng đồng

Một số hình ảnh
về đúc các vật bằng đồng

Một số hình ảnh
về các sản phẩm đúc đồng

Lưu ý :
- GV dùng phím mũi tên đi xuống
để hiện ra câu hỏi, các lựa chọn.
- GV click chuột vào đáp án mà
HS chọn. Sẽ có kết quả đúng/sai
mỗi lựa chọn.