Kiểm tra bài cũ

Phân biệt chất chuyển hoá sơ cấp và thứ cấp, cho ví dụ.
Kể một số chất do vi sinh vật tổng hợp được khai thác phục vụ cho nhu cầu con người.
BÀI 35
QUÁ TRÌNH PHÂN GIẢI CÁC CHẤT
NHỜ VI SINH VẬT
I. Phân giải pôlisaccarit.

Pôlisaccarit như tinh bột được phân giải ngoại bào nhờ nhiều nhóm vi sinh vật
Các mônôsaccarit được vi sinh vật hấp thụ hoặc phân giải hiếu khí, kỵ khí hay lên men.
1. Lên men rượu

Lên men rượu là quá trình chuyển hoá sinh học kỵ khí biến đường thành rượu
Sử dụng nấm sợi biến bột thành đường và nấm men rượu biến đường thành rượu.
Hiệu ứng Paxơ: quá trình lên men rượu bị ức chế khi có oxi phân tử.
2. Lên men lactic

Lên men lactic là quá trình chuyển hoá sinh học kỵ khí biến đường thành axit lactic, có hai loại: lên men đồng hình và lên men dị hình
II. Phân giải prôtêin

Quá trình phân giải prôtêin gồm nhiều giai đoạn nhờ nhiều loại vi sinh vật gây ra
Prôtêin  Axit amin  vi sinh vật hấp thu để tổng hợp prôtêin của mình hay phân giải tiếp
Quá trình amôn hoá: là quá trình biến đổi prôtêin thành NH3
Ứng dụng: làm tương, nước chấm, nước mắm.
Tế bào vi sinh vật muốn hấp thụ được những chất có khối lượng phân tử lớn thì phải làm cách nào?
Enzim do vi sinh vật tiết ra có giống nhau đối với các chất khác nhau không?
Sơ đồ vi sinh vật tiết enzim phân giải cơ chất
Vi sinh vật hấp thụ đường dưới dạng nào?
Hãy kể một số polisaccarit và enzim tương ứng để phân giải chúng thành monosaccarit.
Tinh bột  enzim amilaza
Xenlulose enzim xenluloza
Sơ đồ lên men rượu từ tinh bột
Quá trình lên men rượu từ tinh bột cần có các loại vi sinh vật nào tham gia? Cho biết vai trò của vi sinh vật đó.
Ở quê em người ta nấu rượu bằng cách nào? Giải thích.
Dùng bánh men tán nhỏ trộn với ngô hay gạo đã nấu chín, ủ kín để cho nấm sợi và nấm men hoạt động tốt  chưng cất thu được rượu.
Nếu cho O2 vào dịch lên men thì vi sinh vật này có tiếp tục lên men rượu không?
Quá trình lên men rượu bị ức chế khi có ôxi phân tử đó là hiệu ứng paxtơ.
Nêu ứng dụng của quá trình lên men rượu?
Sản xuất rượu, bia, dùng các loại trái cây ngọt như : nho, nhào, sari làm rượu.
Khi làm bánh mì, bánh bao người ta đã sử dụng vi sinh vật gì? Vì sao bánh bao, bánh mì lại xốp?
Sử dụng nấm men xốp là vì vi sinh vật lên men thải khí CO2  xốp.

Thế nào là lên men lactic?
Sơ đồ lên men lactic
Từ sơ đồ của hai quá trình lên men trên em hãy điền vào bảng sự sai khác giữa hai quá trình khi lên men lactic 1 mol phân tử glucozơ.
Vi khuẩn lactic đồng hình
Vi khuẩn lactic dị hình
Nhiều (khoảng 90%) khi lên men 1 mol glucôzơ
Ít hơn (khoảng 60 %) khi lên men 1 mol glucôzơ
Axit lactic
Axit lactic, CO2, axit axetic
Thảo luận 4 hs / nhóm. Thời gian 3 phút.
Hãy kể những thực phẩm đã sử dụng vi khuẩn lactic gây lên men
Ngoài lên men rượu và axit lactic ngưòi ta còn ứng dụng khả năng phân giải polisaccarit vào việc sản xuất các thực phẩm cho người và thức ăn cho gia súc như thế nào? (Chú ý đến vấn đề môi trường)
Nhờ enzim amilaza phân giải tinh bột của nấm người ta dùng các nước thải từ các xí nghiệp chế biến: sắn, khoai tây làm cơ chất để nuôi cấy một số nấm men thu sinh khối  cho gia súc.
Protêin bị phân giải nhờ enzim gì?
Dựa vào sơ đồ hãy mô tả lại quá trình phân giải prôtêin.
NH4+
Nitrat
N2↑
Vi khuẩn

Nitrat hóa
Phản nitrat hóa
Prôtêtin
aa
Hình thành P của vi sinh vật
Khử amin
NH4+, H2S,…
Axit hữu cơ
Thảo luận 2 hs/nhóm
Thời gian 2 phút
Nêu vai trò của vi sinh vật đối với vòng tuần hoàn nitơ?
Vòng tuần hoàn nitơ
Vi khuẩn cố định đạm trong nốt sần rễ đậu
Vi khuẩn nitrat hoá trong đất
Nêu một vài ứng dụng của vi sinh vật phân giải prôtêin
Làm nước tương, nước mắm ...
Bình đựng nước thịt và bình đựng nước đường để lâu ngày, khi mở nắp ra mùi giống nhau không? Vì sao?
Vi sinh vật phân giải đường và prôtêin khác nhau  sản phẩm khác nhau  mùi khác nhau
Theo em thì làm nước tương và nước mắm có sử dụng cùng một loại vi sinh vật không? đạm trong nước tương và đạm trong nước mắm từ đâu có?
Làm nước tương và nước mắm sử dụng cùng một loại vi sinh vật. Đạm trong nước tương là do prôtêin đậu nành bị phân cắt thành axit amin, đạm trong nước mắm do prôtein của cá bị phân cắt  axit amin.
1/ Hãy tìm nguyên nhân làm cho dòng sông trong hình trên bị ô nhiểm?
2/ Nếu là chủ các xí nghiệp trên thì em sẽ làm gì để giảm tình trạng ô nhiểm môi trường nước
Hình: Nguồn nước bị ô nhiễm
Hình: Nước bị ô nhiễm do công nghiệp
Thảo luận 4 HS/nhóm
thời gian 3 phút
Do các khu công nghiệp sản xuất và thải các chất thải ra môi trường nước và do người dân đã bỏ nhiêù chất thải xuống sông.
Chúng ta nên sử dụng một số vi sinh vật có khả năng xử lý nước thải từ các xí nghiệp...
Ứng dụng tổng hợp các loại enzim do các loại vi sinh vật tiết ra: Amilaza, Proteaza, Lipaza vào trong công nghiệp như thế nào?
Công nghệ chế biến xà phòng thuộc da (protêaza và lipaza) ,Công nghệ chế biến bã bột (sắn ,khoai tây) thành thức ăn gia súc (amilaza).