CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ VÀ CÁC EM!
TÁC NHÂN GÂY BỆNH:
VIRÚT
VIRÚT LÀ GÌ?
Bệnh đốm lá ở cây thuốc lá
Vi rút và bệnh truyền nhiễm
Chương III
Bài 43 - Tiết 46.
Cấu trúc các loại Virut
MỘT SỐ LOẠI VIRUT
Lá cây thuốc lá
bị bệnh
Dịch nghiền lọc qua màng lọc vi khuẩn
Cây bị bệnh
Không phát hiện mầm bệnh
Không thấy khuẩn lạc
Virut
Soi dưới kính hiển vi quang học
Nhiễm vào cây lành
Nuôi trong MT thạch
Qua thí nghiệm trên em hãy nhận xét về kích thước và phương thức sống của virut?
Thí nghiệm năm 1892, của Ivanopxki nhà sinh học người Nga
Quan sat hình và mô tả thí nghiem của Ivanopxki
* KHÁI NIỆM VIRUT
Vỏ prôtêin
Lõi là axit nuclêic
Virut Ađênô
? Virut l� th?c th?:
- Chua cú c?u t?o t? b�o.

Em có nhận xét gì về đặc điểm cấu tạo của virut ?
Tê bào nhân thực
 Kích thước siêu nhỏ (10 - 100 nm)
 Là một thực thể chưa có cấu tạo tế bào (một dạng sống)
Cấu tạo 2 phần: vỏ prôtêin (capsit) và lõi là axit nuclêic.
sống kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ, virut ngoài tế bào chủ gọi là hạt virut hay virion.
- Soi dưới kính hiển vi quang học,
không thấy mầm bệnh
- Nuôi trên mt thạch,
không thấy khuẩn lạc
- Nhiễm vào lá cây lành,
Cây bị nhiễm bệnh đó.
 Có khả năng lây nhiễm
2.Khái niệm
Kích thước các bậc cấu trúc trong thế giới sống
- Có kích thước siêu nhỏ
- Kí sinh nội bào bắt buộc
Virut đã được coi là một cơ thể sống chưa, vì sao?
II. H×nh th¸i vµ CÊu t¹o
Dựa vào hình dạng, ta có thể phân chia virut thành những loại nào?
Virut sởi
VIRUT HECPET
Virut HIV
Dựa vào thông tin về cấu tạo và hình thái của Virút, hoàn thành bảng 43 sgk.
Dạng ống hình trụ
ARN
Nhiều capsome ghép đối xứng tạo nên vòng xoắn
không
Khối đa diện(20 tam giác đều )
-Đầu: khối đa diện,
-Đuôi : hình trụ
Hình cầu
ADN
ARN
ADN
Mỗi tam giác đều được cấu tạo bỡi nhiều capsome
Nhiều capsome ghép lại
-Đầu: nhiều tam giác ghép lại.
-Đuôi có đĩa gốc
không
Có, có gai
không
1. Hình thái
- Vỏ capsit được cấu tạo từ những đơn vị nhỏ hơn là capsome.
- Virut càng lớn thì số lượng capsome càng nhiều
2.CÊu t¹o.
Quan sát hình và cho biết vỏ capsit của virut có cấu tạo như thế nào?
Kích thước của virut và số lượng capsome có quan hệ với nhau như thế nào?
 Bộ gen của virút có thể là ADN hoặc ARN, có thể 1 sợi hoặc 2 sợi
Bộ gen của sinh vật nhân thực là ADN 2 sợi
Bộ gen của virút
Bộ gen của sinh vật nhân thực
1. Lõi( bộ gen) của virút
ADN

ADN
ARN
Quan sát hình và cho biết bộ gen của virút có sai khác gì so với bộ gen của sinh vật nhân thực?
Lớp lipit kép và protêin tương tự màng sinh chất  bảo vệ virút.Trên mặt vỏ ngoài có các gai glycoprôtêin
gai glycoprôtêin làm nhiệm vụ kháng nguyên, giúp virút bám trên bề mặt màng tế bào chủ
Quan sát hình và cho biết vỏ ngoài của virút có bản chất là gì? Tác dụng của nó như thế nào?
Gai glycoprotêin có tác dụng gì?
*Một số virút có vỏ bao bên ngoài vỏ capsit gọi là vỏ ngoài
Vỏ ngoài
Virut khảm thuốc lá
15
nm
15
nm
300 nm
Sợi ARN
Capsome
VIRUT BỆNH DẠI
- Chứa ADN hay ARN
Virut cúm, H5N1, HIV…
- Hầu hết chứa ADN một số chứa ARN có thể mạch đơn hay kép
- Mang ARN
- Virút khảm thuốc lá, héo đốm cà chua…
Các phagơ ở
E.coli.
Dựa vào nội dung SGK hoàn thành bảng sau
Virut HIV
VIRUT HECPET
VIRUT BẠI LIỆT
Virut H5N1
VIRUT H5N1
Giải phẫu virut H5N1, các nhà khoa học hầu như đã biết về
cấu trúc H5N1 thông qua việc giải mã các đoạn gen của chúng
Neuraminidase (NA)
Hemagglutinin (HA)
Capsit
ARN
Nguyên nhân gây bệnh
Tiếp xúc với gia cầm không có dụng cụ bảo vệ nguy cơ bị mắc bệnh là không tránh khỏi.
Chăn thả gia cầm, không đúng nơi sẽ dễ làm lây lan bệnh dịch.
CÁCH PHÒNG TRÁNH
Vì virut H5N1 dễ lây nhiễm khi phát tán trong không khí nên mỗi người cần phải mang khẩu trang bao tay khi tiếp xúc với gia cầm.
Đốt hoặc chôn gia cầm và các chất thải phụ phẩm gia cầm cách xa nhà hay chuồng trại và chôn thật sâu, rắc vôi bột để đảm bảo không có ai bới lên.

Sao khi tiếp xúc với với gia cầm, các loài động vật có nguy cơ bi nhiễm virut thì phải rửa tay bằng xà phòng xúc miêng bằng nước sát khuẩn.
Không tiếp xúc, không ăn thịt gia cầm, thủy cầm bị bệnh, không rõ nguồn gốc .
Tiêm vacxin phòng bệnh cho gia cầm.v.v.

Viroit
Viroit (ARN)
Bệnh củ khoai tây hình thoi
Prion
Bệnh bò điên
Tách lõi ARN ra khỏi prôtêin
của 2 chủng A & B.
Lấy axit nuclêic của chủng
A trộn với prôtêin chủng B
được virut lai.
Nhiễm virut lai vào cây thì
cây bị bệnh.
ARN
Prôtêin
Em có đồng ý khi nói virut là thể vô sinh?
Có thể nuôi virut trong môi trường nhân tạo như nuôi vi khuẩn không?
Hệ gen qui định mọi tính trạng của virut
*Thí nghiệm của Franken và Conrat
?
Câu 5. Em hãy so sánh sự khác biệt giữa virut và vi khuẩn bằng cách điền dấu + (có) hoặc dấu – (không) vào bảng dưới đây.
_
_
_
_
_
+
+
+
+
+
Virut được phân loại dựa vào đâu?
Virut có vỏ ngoài
Virut trần
 Dựa vào vỏ Protein:Có hoặc không có vỏ ngoài
vỏ ngoài
Quan sát và cho biết 2 loại virut có đặc điểm gì khác nhau ?
Virut B
Virut A
 Dựa vào cấu trúc vỏ capsit
III. Phân loại virut
Dựa trên những kiến thức đã học, ta có thể phân loại virut dựa trên những tiêu chuẩn nào ?
 Có thể phân loại dựa trên 4 tiêu chuẩn:
* Căn cứ vào loại axit nuclêic ( virut ADN, virut ARN)
* Căn cứ vào hình dạng (Trụ, khối, hỗn hợp)
* Căn cứ vào có hay không có vỏ ngoài( VR đơn giản, VR phức tạp)
* Căn cứ vào tế bào chủ mà virut kí sinh( VR ĐV, VR TV, VR VSV)
A. Virut là một thực thể di truyền chưa có………………..
B. Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là ……... và lõi là ………..
C. Virut sống ……………….…trong tế bào người, động vật, thực vật, vi sinh vật, ở bên ngoài tế bào chủ được gọi là ………. . , virut hoàn chỉnh gọi là ………..
D. Virut thiếu lõi hoặc thiếu vỏ capsit gọi là……………..
cấu tạo tế bào
prôtêin
2. axit nuclêic
kí sinh bắt buộc
hạt virut
Virion
axit nuclêic
3. kí sinh bắt buộc
4. prôtêin
5. cấu tạo tế bào
6. hạt virut
1. virion
Hãy điền các từ sau đây vào chỗ trống của câu A, B, C, D cho thích hợp.
Virut khuyết tật.
7. Virut khuyết tật.
Câu 2. Phagơ là dạng sống kí sinh ở:
a. Thực vật
b. Động vật
c. Người
d. Vi sinh vật
Câu 2. Các thành phần cơ bản của virut là:
a Axit nuclêic
b Prôtêin
c Lipít
d Axit nuclêic và prôtêin
Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào
Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là .. và lõi là .... .
Virut sống ...... trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật. được gọi là ... hay ...
Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình từ...
Bài tập 3
Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào
Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin và lõi là Axit nuclêic .
Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật .
Hệ gen của virut chỉ chứa 1 loại axit nuclêic là ADN hoặc ARN.
Bài tập 3
Virut không được coi là một cơ thể sinh vật vì :
- Không có cấu tạo tế bào
- Không có các đặc trưng cơ bản của cơ thể sống : sinh trưởng, phát triển, trao đổi chất,… khi ở ngoài tế bào chủ.
- Sống kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ
- Có khả năng tạo thành tinh thể
Tuy nhiên, virut có khả năng sinh sản và di truyền các đặc tính của mình cho thế hệ sau.
 Chỉ được coi là dạng sống
Câu 4. Virut có được coi là một cơ thể sinh vật không ? Vì sao ?
Bài tập về nhà
Làm các bài tập trong SGK
Đọc phần "em có biết"
Đọc trước bài 44: Sự nhân lên của Virut trong tế bào vật chủ
CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE!