CHÀO MỪNG THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH LỚP 11

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

I. Sinh sản vô tính là gì?
II. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
III. Ứng dụng

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

I. Sinh sản vô tính là gì?

Sinh sản ở trùng roi.

Sao biển

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

I. Sinh sản vô tính là gì?
 Khái niệm:
Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản mà một
cá thể sinh ra một hay nhiều cá thể mới
giống hệt mình, không có sự kết hợp
giữa tinh trùng và tế bào trứng.
 Cơ sở tế bào:
Phân bào nguyên nhiễm

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

II. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
1. Phân đôi
2. Nảy chồi
3. Phân mảnh
4. Trinh sinh

.
.

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

II. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
Hình thức
Phân đôi

Quá trình

Nhóm động vật

Cơ thể mẹ tự co thắt tạo thành hai Động vật đơn
phần giống nhau, mỗi phần sẽ phát bào và giun
dẹ p.
triển thành một cá thể mới.
Một phần của cơ thể mẹ phát triển hơn
vùng lân cận, tạo thành cơ thể mới.

Ruột khoang,
bọt biển

Cơ thể mẹ tách thành nhiều phần nhỏ,
mỗi phần phát triển thành một cơ thể
mới
Trinh sinh Hiện tượng giao tử cái không qua thụ
tinh phát triển thành cơ thể đơn bội
(n).

Bọt
biển,
giun dẹp

Nảy chồi

Phân mảnh

Ong,
rệp…

kiến,

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

II. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
Em hãy cho biết điểm giống và khác nhau
giữa các hình thức sinh sản phân đôi, nảy
chồi, phân mảnh và trinh sinh?

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
II. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
 

Giống nhau
-Từ một cá thể sinh ra cá thể
mới có bộ NST giống cá thể
mẹ
- Không có sự kết hợp giữa
tinh trùng và tế bào trứng
- Cơ sở là nguyên phân

Khác nhau
- Phân đôi: nguyên phân đơn
giản.
-Nảy chồi: dựa trên nguyên
phân nhiều lần.
-Phân mảnh: dựa trên mảnh
vụn vỡ qua nguyên phân thành
cơ thể.
-Trinh sinh: dựa trên nguyên
phân của tế bào trứng.

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

II. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
Tại sao các cá thể con trong sinh sản vô
tính giống hệt cá thể mẹ?
Cá thể con nhận được bộ gen hoàn toàn là
từ mẹ, nên mang các đặc điểm giống mẹ.

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

II. Các hình thức sinh sản vô tính ở động
vật
4 nhóm: Thảo luận và trả lời:
Dựa vào những đặc điểm trong SGK T173,
đã được chia theo số thứ tự từ đặc điểm 1
đến đặc điểm số 6 hãy phân biệt ưu điểm
và hạn chế của sinh sản vô tính bằng cách
sắp xếp đặc điểm theo số thứ tự vào cột
cho đúng.

Ưu
điểm

Nhược
điểm

Nội dung

1. Cá thể sống độc lập, đơn lẻ vẫn có thể tạo ra con cháu. Vì
vậy, có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp.

X

2. Không có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp.
3. Tạo ra các cá thể thích nghi tốt với môi trường sống ổn định,
ít biến động, nhờ vậy quần thể phát triển nhanh.

X

4. Tạo ra các cá thể mới rất đa dạng về các đặc điểm di truyền.
Vì vậy, động vật có thể thích nghi và̀ phát triển tốt trong điều
kiện môi trường sống thay đổi.
X

X

5. Tạo ra các cá thể mới giống nhau và giống cá thể mẹ về các
đặc điểm di truyền. Vì vậy, khi điều kiện sống thay đổi có thể
dẫn đến hàng loạt cá thể bị chết, thậm chí toàn bộ quần thể bị
tiêu diệt.
6. Tạo ra số lượng lớn con cháu giống nhau trong một thời gian
ngắn.

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

III. ỨNG DỤNG

1. Nuôi mô sống
 Khái niệm:
Là tách mô của động vật nuôi cấy trong
môi trường có đủ chất dinh dưỡng, vô trùng,
nhiệt độ thích hợp giúp cho mô tồn tại và phát
triển.
 Ứng dụng:
Nuôi cấy da người để chữa cho các bệnh nhân
bị bỏng da.

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

III. ỨNG DỤNG

2. Nhân bản vô tính
Các em hãy quan sát quá trình nhân
bản vô tính ở cừu Đôly và cho quy trình
nhân bản vô tính ở động vật?

Quy trình nhân bản vô tính cừu ĐÔLY
(tiến sĩ Ian Wilmut thực hiện năm 1996)

Cừu cho
nhân TB
xoma (2n)

Cừu cho
Trứng
(n)
Cừu cái mặt đen

Cừu cái lông
trắng

Phôi

Cừu ĐÔLY
Cừu cái mặt

TIẾT 42: SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT

III. ỨNG DỤNG

2. Nhân bản vô tính
Khái niệm:
Nhân bản vô tính là quá trình chuyển nhân của
một tế bào xôma (2n) vào một tế bào trứng đã
lấy mất nhân, rồi kích thích tế bào trứng phát
triển thành phôi. Phôi này phát triển thành một
cá thể mới.
 Ứng dụng: Tạo ra động vật có đặc điểm giống
hệt cá thể mẹ: cừu Đôly, chuột, lợn, bò, ngựa…


HÃY CHỌN CÂU TRẢ LỜI ĐÚNG NHẤT
TRONG CÁC CÂU SAU:

Câu 1: Sinh sản vô tính thường gặp ở
A. động vật không xương sống.
B. động vật có xương sống.
C. động vật có tổ chức thấp.
D. động vật Thân mềm.

HÃY CHỌN CÂU TRẢ LỜI ĐÚNG NHẤT
TRONG CÁC CÂU SAU:

Câu 2: Trinh sinh là hình thức sinh sản
A. sinh ra con cái không có khả năng sinh sản.
B. xảy ra ở động vật bậc thấp.
C. chỉ sinh ra cá thể cái.
D. không cần có sự tham gia của giao tử đực.

HÃY CHỌN CÂU TRẢ LỜI ĐÚNG NHẤT
TRONG CÁC CÂU SAU:

Câu 3: Ở động vật có bao nhiêu hình thức sinh sản?
A. 1 hình thức là sinh sản vô tính.
B. 1 hình thức là sinh sản hữu tính
C. 2 hình thức là sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính
D. 3 hình thức là sinh sản vô tính, hữu tính và lưỡng tính.

Chân thành cảm ơn các thầy
cô giáo và các em học sinh!

Sinh sản bằng cách phân đôi ở trùng roi.

Hình 44.1. Sinh sản bằng cách phân đôi ở trùng biến hình

Sinh sản ở thủy tức.

Giun dẹp

Sao biển

n

Tế bào
Trứng
Không thụ tinh

Sinh sản
hữu tính

Ong cái
(2n)

Ong chúa (2n)

Ong thợ (2n)

Trinh
sinh

Ong đực (n)