SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
CHƯƠNG III
CHỦ ĐỀ: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT
Chương III : SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
I. Khái niệm
1 . Định nghĩa sinh trưởng và phát triển
2 . Mối liên quan giữa sinh trưởng và phát triển
II. Nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển
III. Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng và phát triển
CHỦ ĐỀ 1: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT
NỘI DUNG CHÍNH:
I. KHÁI NIỆM
1. Khái niệm sinh trưởng và phát triển
Có nhận xét về kích thước của cây ở giai đoạn nảy mầm?
- Sinh trưởng
Sau 3-5 ngày
Sau 3-4 tuần
Sự nảy mầm của hạt đậu
Sự thay đổi gì về chiều dài của cây, đường kính thân?
Cao: 6cm
Đường kính: 0.5mm
Cao: 20cm
Đường kính: 0,8mm
Sinh trưởng của thực vật là gì?
Sinh trưởng của thực vật là quá trình tăng về kích thước (chiều dài, bề mặt, thể tích) của cơ thể do tăng số lượng và kích thước của tế bào.
Cơ sở khoa học của sự sinh trưởng là gì?
* Cơ sở khoa học của sự sinh trưởng :
là quá trình nguyên phân dựa trên hoạt động của các loại mô phân sinh: MFS đỉnh, MFS lóng và MFS bên
Chồi chứa MPS đỉnh
Ở cây gỗ MPS bên làm dày thân, rễ
Tầng sinh bần
Tầng sinh mạch
MPS
bên
MPS đỉnh rễ.
Lông hút
Chóp rễ.
MPS đỉnh trở thành cành hoa
Tầng phát sinh lóng (MPS lóng)
Lá
non
lóng
Mắt
Ví dụ:
Khi ngâm 1 số hạt đậu trong nước sau 1 thời gian, quan sát được: Kích thước hạt đậu tăng lên.
Đó có phải là sinh trưởng của thực vật không? Giải thích?
Đó không phải là sinh trưởng của thực vật.
Vì: Kích thước hạt đậu tăng lên là do hạt đậu hút nước chứ số lượng tế bào không tăng. Nếu ta đem phơi khô, kích thước hạt sẽ trở lại trạng thái ban đầu.
- Phát triển là toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kỳ sống của một cá thể
I. Khái niệm
1. Khái niệm sinh trưởng và phát triển
Phát triển là gì?
- Sinh trưởng
- Phát triển
- Biểu hiện ở 3 quá trình: sinh trưởng, phân hoá tế bào và quá trình phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể (rễ, thân, lá…)
I. KHÁI NIỆM
2. Mối liên hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
Sinh trưởng và phát triển có mối liên hệ như thế nào?
I. KHÁI NIỆM
2. Mối liên hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
- ST gắn với PT , PT là dựa trên cơ sở của ST
- ST và PT là 2 quá trình liên quan nhau ( 2 mặt của 1 chu trình sống của cây.
1 chu kỳ sống của cây gồm 2 pha
+ pha STPT sinh dưỡng: tạo các cơ quan sinh dưỡng như rễ, thân, lá là chủ yếu
+ pha STPT sinh sản: tạo các cơ quan sinh sản như hoa, quả, hạt là chủ yếu.
Ví dụ: Khi trồng rau bí lấy ngọn, để thu được nhiều rau , người ta thường bón nhiều phân đạm để kéo dài sinh trưởng.
Liên hệ : Điều khiển ST và PT ở TV theo mục đích sản xuất
Chú ý : Một cơ quan hay bộ phận của cây có thể:

ST nhanh nhưng PT chậm và ngược lai
ST và PT cùng nhanh
ST và PT cùng chậm
I. KHÁI NIỆM
2. Mối liên hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
Nhân tố bên trong
Nhân tố bên ngoài
II. NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN

II. NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
HS đọc SGK hoàn thành bảng theo gợi ý
-Kích thích sinh trưởng
-Kìm hãm sự sinh trưởng
-Auxin,giberelin

-Axit abxixic, phenol
Cây tre sinh trưởng nhanh, cây lim sinh trưởng chậm
Quyết định đặc điểm, thời gian sinh trưởng
II. NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Tác động lên hầu hết các giai đoạn sinh trưởng
Nguyên liệu TĐC của cây


Hàm lượng nước thấp thì hạt không này mầm, cây chịu hạn, cây ưa ẩm
Là điều kiện sống rất quan trọng, quyết định sự nảy mầm của hạt, chồi, biến đổi hình thái của cây
Cây lúa sinh trưởng tốt ở nhiệt độ 25 → 30 độ C, chậm dưới nhiệt độ 14 độ C
Ảnh hưởng đến quá trình quang hợp→ sự tạo lá, rễ, hình thành chồi, hoa, sự rụng lá.
Là nguồn cung cấp nguyên liệu cho cấu trúc tế bào và các quá trình sinh lí trong cây
Thiếu ánh sáng cây mọc vống lên và sinh trưởng yếu.
Thiếu Nitơ cây sinh trưởng yếu.
II. NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Dựa vào đặc điểm di truyền, thời kì sinh trưởng khác nhau của từng loại cây nên chúng sinh trưởng khác nhau.
Cây tre
Cây xà cừ
Hoocmon điều tiết sinh trưởng của cây.
Khi cây được xử lí bằng hoocmon giberelin
Lúa:
Sinh trưởng tốt ở nhiệt độ 25-32 độ C
Ngô:
Giai đoạn gieo hạt cần độ ẩm
70-80 %
Nhiệt độ
Hàm lượng nước
Ánh sáng ảnh hưởng đến hình thái, quang hợp của cây
Rễ cây bị ức chế sinh trưởng khi nồng độ oxi giảm xuống dưới 5%
Khi lá cây bị thiếu chất dinh dưỡng
1. Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng
- Dùng Hooc môn GA thúc hạt, củ nảy mầm.
III. ỨNG DỤNG KIẾN THỨC VỀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
- Dùng Hooc môn AIA kích thích ra rễ cành giâm, cành chiết
Hoocmon Auxin/Xitokinin
- Trong công nghiệp rượu bia: Dùng Hooc môn GA để tăng quá trình phân giải tinh bột thành mạch nha.
Gây dựng lại một số giống lan quý
2. Ứng dụng kiến thức về phát triển
- Chọn cây đúng mùa vụ, theo vùng địa lí, nhập nội cây trồng
- Sử dụng ánh sáng nhân tạo để kích thích hoặc kìm hãm sự ra hoa
- Trồng xen canh, gối vụ
- Trồng hoa trong nhà kính
* _ * MỞ RỘNG

1. Vì sao cây vải thiều đặc trưng của miền bắc khi đưa vào miền nam trồng không ra hoa, từ đó rút ra ứng dụng gì?
2. Nông dân có câu:
Đói thì ăn ráy ăn khoai
Đừng thấy lúa trổ tháng hai mà mừng
Dựa vào yếu tố nhiệt độ hãy giải thích câu ca dao trên